X
تبلیغات
مستانه (ف.ر.امید)

مستانه (ف.ر.امید)

شعر کردی-فارسی -کلام-ادب-فرهنگ

ترجمه ی شعر نی مولانا به کردی(رحیم لقمانی)

              گوی ده بو نه ی چون سکالا و زار ده کا

               شینی دووری و    دابرانی    یار  ده کا

 

               تا له نه یزار دابراوه ژینی من

               چه نده نالان میروژن به و شینی من

 

               کوانی سینه ی دابراوپر شه قار

               تا کو بیلیم ده ردی دووری تا سه بار

 

               کی له بنج و ئه سلی خوی جیا بیته وه

               روژی هه ر دی زیدی خوی بگریته وه

 

               بو هه مو و که س دام له ناله ی پر به زار

               یا ری شادان تا په ریشان و زگار

 

               ریی گومانه گه ر ده بن به یاری من

               تینه گه یون که س له رازی کاری م

 

               راز و ناله ی من یه که گه ر تیی بگه ن

               چاو و گوی قه ت نا توانن پیی بگه ن

 

               گیان و له ش بو یه ک دیار و تیکه لاو

               گیان به ته نیا نا یگری قه ت نووری چاو

 

               ئاگریکه سوزی نه ی پیت با نه بی

               له م گره ی هه ر که س نه بی خوی با نه بی

 

               سوزی عیشقه ئاگری خستوته مه ی

               تینی عیشقه،ئاگری خستوته مه ی

 

               نه ی هه فاله که ی له یاری هه لبرا

               په رده کانی په رده مانی لا درا

 

               کی ده زانی ده رد و ده رمان چه شنی نه ی

               ها وده م و هو گر له گه لمان چه شنی نه ی

 

               با سی ریگه ی پر له خوین و ده رد ئه کا

               با سی مه جنوون عا شقی چو لگه رد ئه کا

 

               چی ده کا لیی ئه و که سه ی وا مه س نییه

               هو گری زوان گوی نه بی هیچ که س نییه

 

               بو خه می مه گشت به سه ر چوو روژگار

               ژینی تیکه ل ئاه وسوزی پر زگار

 

               ژین به سه ر چوو با به سه رچی نیمه باک

               گیانی تو خوش یاره که ی بی گه ردو پاک

 

               گشتی پاراو،ناخی ماسی هه ر ره شه

               کی بی عیشقه هه ر له ژینیش بی به شه

 

               چی ده کا له م بیری خاراو کال و خاو

               با وتارم بیته کوتایی و ته واو

 

  

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388ساعت 9:59 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

درکستان

  

   له ولاتی ئه وپه ری هیوا و هه تاو

 

 

      باخه وانی جوانو کازیوه

 

 

      سه دان گولیان چه قاند

 

 

      له ناکاو گره بایکی درنده و  شر

 

 

     دوا به دوای مه رگی کازیوه

 

 

       ژیانی کرد به درکستان  

 

                                                                   ف.ر.ئومید

     

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم مهر 1388ساعت 6:31 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

ته نیایی

     په نجه ره ی ژووری ته نیاییم 

 

      به ره و ئاسمانی چاووه کانت ده که

 

 مه وه

 

              له گه ل تنوکه بارانیک

 

              له سه ر کو لمه کانت ده بم به میوان

 

 

             له گه ل شینی نه ی

 

 

                                    ده بم به حه یران

 

                                    به سیا چه ما نه

 

                                 به شوراو که یک

 

         بو بالای به رزت

 

          شین ده گیرم

 

 

         خه ونی خوشی شه وانی دیم

 

 

         له گه ل بونی گو له باخی به

 

     هاران ده خو مه وه

        یادت ده که م به گورستان  

 

      له ژووری ته نیایی تاریکی

 

خوم

 

            ئاواته مردووه کانی تیا ده نیژم.

                                                          ف.ر.ئومید

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم مهر 1388ساعت 6:18 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

پاسخ خودآزمایی های زبان فارسی سوم عموی

باسمه تعالي

پاسخ خودآزمايي دروس زبان فارسي (3 )

 

 

خودآزمایی صفحه ی 13

1. قاعده ی واجی شچْد ، ....

در واژه ی اول دو واژ « ش » و « چ » که واژگاه مشترک دارند ، بدون مصوت نمی توانند در کنار هم قرار گیرند . ( بر خلاف قواعد واجی است. )

در واژی دوم « پ » و « ب » که دارای واژگاه مشترک هستند ، نمی توانند بدون مصوت کنار هم قرار بگیرند . ( بر خلاف قواعد واجی است. )

قاعده ی نحوی : ما را از مدرسه بیرون کردیم .

قاعده ی هم نشینی : علی خانه ی خوب، سعدی گلستان کتاب ارزشمند

قاعده ی معنایی : سنگ کوه را بلعید .

قاعده ی کاربردی : چرا غایب بودی ؟ - غذا سرد می شود ./ ساعت چند است ؟   - هوا گرم است .

2. پْر( خلاف قواعد واجی ) چون امکان وجود هجا بدون مصوّت امکان نیست .

وتْد(خلاف قواعد واجی ) « ت » و « د » دارای واجگاه مشترک هستند و بدون مصوّت در کنار هم قرار گرفته اند .

امیر کبیر دولی دبیرستان ( خلاف قواعد هم نشینی )

دانش آموز در درس خواندن کوشا هستند . ( خلاف قواعد نحوی ) از لحاظ تطبیق دو نهاد جدا و پیوسته نادرست است .

کتاب پرنده را شکار کرد . ( از نظر معنایی در حوزه ی زبان نادرست است . )

3. ابوعلی سینا در همان زمان زنده بود و در همدان تدریس می کرد .

        

   ابو علی سینا در همان زمان زنده بود                          تدریس می کرد

 

 

 


 

               نهاد               گزاره                             نهاد               گزاره

                                   

                                      

           گروه اسمی      گروه اسمی      گروه فعلی             گروه اسمی      گروه اسمی      گروه فعلی

 

 


 

                                  مسند          فعل                                   مفعول         فعل

              

 

               ابوعلی سینا       زنده            بود                           __             تدریس      می کرد

 

 

فعالیت 1 صفحه ی 15

 

جمله های مستقلّ یک فعل :

1. دمای اجرام آسمانی چقدر است ؟

2. کی و چگونه پدید آمده اند ؟

3. با گذشت زمان ، چه تغییراتی در آن ایجاد شده است ؟

4. چه تاثیر بر اجرام آسمانی دیگر دارند ؟

5. آینده آنها چگونه خواهد بود ؟

 

جمله های مستقلّ چند فعلی :

1. اختر شناسی علمی است که به مطالعه ی اجرام آشمانی می پردازد .

2. بسیاری از اختر شناسان کوشیده اند به پرسش هایی از این قبیل پاسخ دهند که هریک از اجرام آسمانی در چه فاصله ای از زمین قرار دارند .

توضیح : پاسخ های ذکر شده با توجّه به بندهای کتاب می باشد ، در صورتی که بند دوم ادامه ی بند اوّل است و مستقل نمی باشد یعنی از « بسیاری از اختر شناسان کوشده اند آینه آنها چگونه خواهد بود ؟ » یک جمله مستقلّ مرکّب است .

 

فعالیت 2 – صفحه ی 16

 

گروه اسمی

هسته

تعداد واژه ها

این پرسش ها

پرسش

این ، پرسش ها (2)

دمای اجرام آسمانی

دما

دما ، یِ ،اجرامِ ، آسمانی (5)

ابزارهای گوناگون

ابزار

ابزارها ، یِ ، گوناگون (3)

آینده ی آن ها

آینده

آینده ، یِ ، آن ها (3)

مشاهده ی اجرام آسمانی

مشاهده

مشاهده،یِ، اجرام –ِ ، آسمانی (5)

شاخه های تخصّصی

شاخه

شاخه ها ، ی ، تخصّصی (3)

تاریخچه ی جهان

تاریخچه

تاریخچه ، یِ ، جهان (3)

 

 

 

 

 

 

فعالیت 3 صفحه ی 17

گروه اسمی

هسته

تعداد تکواژهای هر گروه اسمی

تعداد واج های هسته

هر چهار کارگرساده

همان آده های دیروزی

دفترچه های مشقّ بچّه ها

داستان های جنّ و پری

کارگر

آدم

دفترچه

داستان

هر ، چهار ، کار ، گر –ِ ، ساده

هم ، آن ، آدم ،ها ، ی ، دیروز،ی

دفتر،چه،ها،ی، مشق-ِ ، بچّه ، ها

داستان ، ها ، ی ، جنّ ، و ، پری

 

ک ،ا، ر، گ،-َ،ر

ء ، ا ، د ،-َ، م

د،-َ،ف،ت،-َ،ر،چ،-ِ

د ، ا ، س، ت، ا،ن

 

خودآزمایی صفحه ی 20 و 21 درس دوم

تمرین 1

واژه

واج

تعداد

مدّت

اصول

قوانین

متفاوت

تاریخچه

آینده

اخترشناسان

/ م / -ُ / د / د / -َ / ت /

/ ء / -ُ / ص / و / ل /

/ ق / -َ / و / ا / ن / ی / ن /

/ م / -ُ / ت / -ُ / ف / ا / و / -ِ / ت /

/ ت / ا / ر / ی / خ / چ / -ِ /

/ ء / ا / ی / -َ / ن / د / -ِ /

/ ء / -َ / خ / ت / -َ / ر / ش / -ِ / ن / ا /  س / ا / ن /

6

5

7

9

7

7

13

 

تمرین 2

1. شاعری غزلی بی معنا و بی قافیه سروده بود . ( مستقلّ ساده )

2. آن را نزد جامی برد . ( مستقلّ ساده )

3. پس از خواندن آن گفت : همان طوری که دیدید ، در این غزل از حرف الف استفاده نشده است . ( مستقلّ مرکّب )

4. جامی گفت : بهتر بود از سایر حروف هم استفاده نمی کردید . ( مستقلّ مرکّب )

 

تمرین 3

عمل : این هر دو عمل جوانمردانه ی کشتی گیر ایرانی

امل : آن امل دست نیافتنی جوانان ایرانی

انتصاب : همان یک انتصاب نادرست او

انتساب : انتساب القاب بزرگ پدرش

تعلّم : تعلّم قوانین و مقرّرات راهنمایی و رانندگی

تألم : بزرگ ترین تألم خاطر دوران کودکی مادربزرگ

حیات : حیات شورانگیز عاشقانِ دل سوخته ی الهی

حیاط : بزرگ ترین حیاط مدرسه شهر ما

جذر : جذر این عدد چهار رقمی

جزر : جزر فریبنده ی رودخانه اروند

 

خودآزمایی درس سوم صفحه ی 32

1.

- الف ) موضوع ساده ای که ممکن است در هر زمانی نگران کننده باشد این است که وقتی انرژی بدن کاهش یابد ، می تواند به راحتی شما را عصبانی کند .

ب ) موضوع ساده اما نگران کننده این است که وقتی انرژی بدن کاهش می یابد، می تواند به راحتی شمارا عصبانی کند .

ج ) موضوع ساده امّا نگران کننده این است که کاهش انرژی بدن موجب عصبانیّت شما می شود .

- اکنون شرکت های تعاونی از موقعیّت خوبی برخوردارند .

- مجریان این طرح باید جرئت خطر کردن را داشته باشند .

- عدم «نبود» برنامه های مناسب، فعّالیت های ورزشی را به تأخیر می اندازد .

- کاهش بارندگی پارسال « سال گذشته » باعث کمبود آب های زیرزمینی شده است .

- بخش بعدی برنامه را ببینید . / به بخش بعدی برنامه توجّه فرمایید .

- الف ) مورّخان جرءت کردند کشف خود را افشا کنند .

  ب ) مورّخان جرئت افشای کشف خود را پیدا کردند .

- ادامه چنین تمرین هایی و تأکید بر آن ها باعث تقویت مهارت های نگارشی می گردد .

- در این گونه مواقع انسان دچار خودپرستی می شود که فایده ای ندارد .

- الف ) حسن به برادرش گفت : « مقاله ات منتشر شده است .»

  ب ) حسن به برادرش گفت که مقاله ی من منتشر شده است .

2.

طبع : میل و سرشت                     تبع : نتیجه ، پیروان ، دنبال

معاصر : هم عصر                       مأثر : کارهای نیک و بزرگ

غَرّه : روز اوّل ماه قمری               غِرّه : فریب

صخره : تخته سنگ                      سُخره : ریشخند

3.

پرور +  ش + گاه + ی               زیب + ا + پسند + انه

نا + جوان + مرد + انه               سر + افراز + ی

فرا + گیر + ی                         فرمان + برد + ار + ی

 

خودآزمایی درس چهارم

فعالیت 2 صفحه ی 35

در کلماتی که { ی } مصدری دارند ، تکیه روی هجای آخر ، یعنی { ی } است و در کلماتی که { ی } نکره می گویند ، تکیه روی هجای ماقبل آخر است .

مثال :

سعی کنیم / با / ری از دوش مردم برداریم . ( ی نکره )

کامیون با / ری / از جادّه گذشت . ( ی نسبی )

دا / نا / یی در مجلس سخن می گفت . ( ی نکره )

دانا / یی / توانایی است . ( ی مصدری )

هر سال بزرگ / داشت / حافظ در شیراز برگزار می شود . ( اسم مرکّب )

او مقام استادیش را ب / زرگ / داشت . ( گروه اسمی و گروه فعلی )

 

خودآزمایی صفحه ی 38 درس چهارم

1. واحدهایی مثل تکیه و درنگ و لحن و آهنگ را که الفبای خط از نشان دادن آن ها نا توان است ولی در گفتار ظاهر می شود .

2. وقتی که واحد زبرزنجیری هر کدام تغییر کند ، معنای جمله هم تغیی می کند. برای تغییر جدید ، لحن و آهنگ و جای تکیه و درنگ در جمله ی واحد تغییر می کند و با ایجاد هر تغییر از جمله برداشت جدیدی می توان کرد.

3. اسم : د / رنگ / تکیه روی هجای آخر

صفت : خرد / مند / تکیه روی هجای آخر

فعل ، ماضی ساده : آ / ورد / تکیه روی هجای آخر

ماضی نقلی : آور / ده / است

ماضی بعید : آور / ده / است        تکیه روی هجای آخر صفت مفعولی فعل

ماضی التزامی : آور / ده / باشد    مورد نظر

ماضی استمراری : / می / آورد        تکیه روی پیشوند { می }

مضارع اخباری : / می / آورم          تکیه روی پیشوند { می }

مضارع التزامی : / ب / نویسد          تکیه روی پیشوند { بِ }

فعل امر : / ب / نویس                   تکیه روی پیشوند { بِ }

فعل نهی : / ن / نویس                   تکیه روی پیشوند { نَ }

فعل منفی : / ن / می نویسد             تکیه روی پیشوند { نِ }

آینده : خوا / هد / نوشت                 تکیه روی هجای دوم فعل کمکی

4. البته تصور شما در این همایش موجب افزایش سطح آن شده است .

حقیتا اگر تلاش شما نبود این کار به ثمر نمی رسید .

 

5.

ﻧَ

نوشت

5

بود

م

-

ﻧَ

ﻧَ

-

ﻧَ

رفت

نوشت

گفت

شنید

گرفت

5

5

5

5

5

بود

باش

بود

بود

باش

مَ

ی

ید

مَ

مَ

توضیح : نمونه ی داده شده ی کتاب با عنوان پرسش مطابقت ندارد و بیش از دو تکواژ تغیر داده شده امّا در حلّ تمرین در این جزوه از عنوان سؤال پیروی شده است.

 

 

 

 

 

 

 

خودآزمایی صفحه ی 43 درس پنجم

 

1. نشئت ، مآخذ ، سؤال ، اداره ، مرئوس ، ائتلاف ، مؤانست ، اشمئزاز، ملجأ

2. تاریخ /همیشه / سیر/ ی / یک / نواخت / دار / -َ د / تا / آن / جا / که / گفت / / ه / اند / تاریخ / مکررّ / ات / ø / و / تنها / چیز / ی/ که / آن / را / از / یک /

/ تکرار / -ِ / ملالت / آور / رﮬ / ا / یی / می / دﮬ  / -َ د / انقلاب / است / ø /

40 تکواژ + دو تکواژ صفر

3. خوار– نیایش – شب پره – والسّلام – عمرو – خورشید – خویش – شنبه – دست بند – حتّی

 

درس ششم صفحه ی 50

 

1. جوشید و ترکید چون ناگذر هستند در این شکل مجهول نمی شوند پس باید ابتدا آنها را گذرا کنیم ، سپس مجهول سازیم . جوشانید / جوشاند ، ترکاند   جوشانیده شد / جوشانده شد ، ترکانده شد .

الف ) آب جوشید .    بادکنک ترکید .

ب ) جوشاند . ترکاند .

 


 

پ ) آشپز  آب  را  جوشاند .                  آب جوشانده شد .

 

کودک بادکنک را ترکاند                       بادکنک ترکانده شد .

ت ) بلی

2. آن ها با اسب حرکت کردند . ما نیز به دنبالشان ( حرکت کردیم ، لفظی ، نا بجا ) . ( ما ، لفظی ) صبح زود رسیدیم . آن ها زودتر ( رسیدند ، لفظی ، نابجا)، شهر میان دشت گسترده بود . ( شهر ، لفظی ) پر از دار و درخت ( بود ، لفظی ) مثل این بود که ( ما ، لفظی ) به بهارستان نادیده چون مینو قدم نهاده ایم .       ( شهر، لفظی ) در قرن بیستم بنا شده بود .( شهر ، لفظی ) از آن زمان تا کنون، آرام و سبز در کنار کویر نشسته ، چشم به راه آمدن مسافری بود که (آن مسافر ، لفظی ) به دیدارش میآمد . توضیح : « در کنار کویر نشسته بود » شکل دیگری از این جمله می باشد .

3. دانایان (ی) ؛ (گ ) ، ترشیجات (ج) ، بچّگانه (گ) ، سخن گویان (ی) ، گرسنگان (گ) ، روستایی (ی) ، نامه ای( ا = ءِ ) ، بانوان (و) ، زانوان (و) ، سوال 4 حذف شود زیرا درس مربوط به آن حذف گردیده است .

 

صفحه ی 59 درس هفتم

1. توضیح بیش تر در مورد درون بنا است و مو قعیّت جغرافیایی و ظاهر بنا شرح داده نشده است .  کجاست ؟ مال کیست ، چگونه است ؟  چه لوازمی دارد ؟

2. به عهده یدانش آموز است .

3.     نداشته باشند نباید آن را بیان کرد .

         جمله ایرادی ندارد .

         مطابقت نداشته باشد .

         مطرح شد ( حذف نابجا ، بدون قرینه حذف شده است )

         جمله ایرادی ندارد .

4. بامدادان : زمان / شادان : قیدی / کندوان : مکان / سپاهان : مکان / پاییزان:زمان

 

فعّالیّت 1 صفحه ی 60

فعل

شخص

زمان

گذر

معلوم و مجهول

نمی خواندند

می نشانیم

دوخته نمی شد

بیابند

داشتند       می آمدند

سوم شخص جمع

اول شخص جمع

سوم شخص مفرد

سوم شخص جمع

سوم شخص جمع

ماضی استمراری

ماضی استمراری

ماضی استمراری

مضارع التزامی

ماضی مستمر

گذرا

گذرا

گذرا

ناگذر

ناگذر

معلوم

معلوم

مجهول

معلوم

معلوم

 

 

 

 

 

فعالیّت 2 صفحه ی 63                          

 

پخت : او را پختند ( او را آماده کردند ) / پختم ( خیلی گرمم شد ) ، او خیال تازه ای پخت / او در این کار کاملا پخته شده است ( تجربه کسب کرده است ) / مادر غذا را پخت و ...

دوخت : چشم به در دوخت ( خیره شد ) دهانش را دوختند

( بستند )/ خودش می برد و خودش می دوزد ( انجام دادن کار مطابق میل خود ) / با تیر دوخت ( با تیر زد ) / لباس را دوخت و …

 

فعّالیّت 3صفحه ی 64

باز یافتن ، برآمدن ، باز گردانیدن ، در گذشتن ، باز فرستادن ، فرا گرفتن ، وا داشتن

 

خودآزمایی درس هشتم صفحه ی66

1. علی دوستم را با اتوبوس به ییلاق برد و یک هفته او را در آن جا گذاشت .

سال گذشته که دوستان را به کوهنوردی برده بودند ، سنگ بزرگی را از کوه غلتاندند و به دره انداختند .

 

مصدر ساده

پیشوندی

مصدر ساده

پیشوندی

خوردن

داشتن

 

چیدن

گستن

آشفتن

انگیختن

بستن

گرفتن

 

بردن

برخوردن / واخوردن 

بر داشتن / باز داشتن / واداشتن

برچیدن

بر گستن / بار گستن

بر آشفتن

برانگیختن

فروبستن / بربستن

برگرفتن / بازگرفتن/ درگرفتن/ فراگرفتن 

فرو بردن

ریختن

گردانند

 

خواندن

دادن

غلتیدن

کشیدن

ماندن

خواستن

گذاشتن

رسیدن

فرو ریختن

باز گردانیدن / بر گردانیدن

 

فرا خواندن

سر دادن / فرو دادن

فروغلتیدن / درغلتیدن 

در کشیدن / برکشیدن / بارکشیدن

درماندن / فروماندن / واماندن / بازماندن

بازخواستن

واگذشتن / فروگذاشتن

فرا رسیدن/ در رسیدن

 

 

 

خودآزمایی درس نهم صفحه ی 74

 

2. بیان غیر مستقیم به شیوه ی داستانی

3. هر گاه بن مضارع فعل یک تکواژ باشد آن فعل ساده است .

آموختن : آموز ، آویختن : آویز ، افزودن: افزا ، آلودن: آلا ، بخشیدن : بخش ، پرداختن : پرداز ، پیوستن : پیوند ، سپردن : الف – طی کردن : سپر ، ب – سفارش کردن: سپار ، فروختن : فروش ، گفتن : گو ، دویدن : دو

 

فعّالیّت صفحه ی 79 درس دهم 

آموختن: من  این مطلب را  از او  آموختم .  

           نهاد      مفعول     مقمّم     فعل

 

من این مطلب را به او آموختم .

نهاد   مفعول      متمّم   فعل

 

گرفتن : خورشید گرفت .   خانه آتش گرفت .

             نهاد    فعل      نهاد  فعل مرکّب

 

او کتابش را از دوستش گرفت .   آتش گرفت .  /  قلب بیمار گرفت .

نهاد  مفعول       متمّم        فعل         نهاد  فعل ساده      نهاد        فعل

 

راه آب گرفت .   سخنش گرفت .   او  دستش را به دیوار گرفت

  نهاد    فعل        نهاد    فعل      نهاد    مفعول    متمّم       فعل

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

خودآزمایی درس دهم صفحه ی 85 

1. الف )

 

مصدر

ماضی مستمر

آینده

مضارع اخباری

ماضی بعید

گریستن

فرستادن

ترسیدن

نامیدن

داشت می گریست

داشت می فرستاد

داشت می ترسید

داشت می نامید

خواهد گریست

خواهد فرستاد

خواهد ترسید

خواهد نامید

می گرید

می فرستد

می ترسد

می نامد

گریسته بود

فرستاده بود

ترسیده بود

نامیده بود

 

ب)       کودک می گرید                       او نامه را فرستاد

 

         

        نهاد            گزاره                   نهاد              گزاره

 


 

      گروه اسمی      گروه اسمی            گروه اسمی   گروه اسمی   گروه فعلی

 


 

      کودک          می گرید                            مفعول    فعل

 


 

                                                او        نامه را     فرستاد         

 

تو ضیح : با استناد به کتاب «دستور زبان فارسی 1 » تالیف دکتر وحیدیان با همکاری غلامرضا عمرانی که در صفحه ی 16 مصدر ( فرستادن ) سه جزیی گذرا به مفعول محسوب شده است .

      خواهرم از تاریکی می ترسد                  او را سهراب نامیدند

 


 

     

      نهاد             گزاره                      نهاد            گزاره

 

 


 

 گروه اسمی   گروه اسمی    گروه فعلی      گروه اسمی  گروه اسمی  گروه اسمی   گروه فعلی

 

 


 

               متمّم          فعل                           مفعول    مسند      فعل

 


 

    خواهرم   از تاریکی   می ترسد               __        او را    سهراب    نامیدند

پ ) گریستن و ترسیدن مجهول نمی شوند زیرا گذرا به مفعول نیستند .

 

فرستادن : نامه فرستاده شد .    نامیدن : او سهراب نامیده شد .

 

ت ) آن هایی را که ناگذز هستند را گذرا می نامیم . مثل : گریستن که می شود : گریاند و آن هایی را که گذرا هستند دوباره گذرای سببی می نامیم و سپس مجهول می کنیم . مثل : ترسیدن که میشود : ترساندن .

 

2. همه ی جمله ها دو جزیی بدون فعل هستند .

 


 

نمونه :

                           نهاد          گزاره

                  

                     گروه اسمی     گروه اسمی

 

                         صبح          بخیر

 

خودآزمایی درس یازدهم صفحه ی 89

 

1. خوازه : طاق نصرت / خوالگیر : آشپز / دشخواری : دشواری / خوان : سفره

 

2. سنبل ( سمبل ) ، اجتماع ( اشتماع ) ، انبساط ( امبساط ) ، دست بند ( دس بند ) ، منبر ( ممبر ) ، ینبوع ( یمبوع ) ، سنباده ( سمباده )

 

 

خودآزمایی درس دوازدهم صفحه ی 100

 

1. اگر تو هو شمندی به معنی توجّه کن زیرا که ظاهر به جای نمی ماند بلکه یعنی پایدار است .

من از روییدن خار بر روی دیوار فهمیدم که فرو ممایگان با صدر نشینی ازشمند نمی شوند .

اگر همواره خواستار کامیابی هستی راه و رسم صبر و تحمل را از مور بیاموز .

دوباره پلک دلم می پرد شنیده ام که این نشانه ی آمدن ککسی به مهمانی است .

 

فعّالیّت 1 درس سیزدهم صفحه ی 102

 

سعید کتاب را برد .                 سعید مسابقه را برد .

سعید خوابش برد .                  سعید آبرویش رل برد .

فعّالیّت 2 صفحه ی 103

 

الف – گشتن به معنی پیوستن

ب- گشتن به معنی روی بر گرداندن ، دور شدن و جدا شدن

 

 

فعّالیّت 3 صفحه ی 104

کلمه

دستور

رکاب

تماشا

کثیف

رعنا

دیوار

سفینه

وضعیّت

( ت )

(ت)

(پ)

(ب)

(پ)

(پ)

(ب)

کلمه

قوس

کرسی

سپر

زین

دستار

جامه

 

وضعیّت

(ب)

(ت)

(ت)

(ت)

(الف)

(پ)

 

 

توضیح : واژه ی ″دستور″ در یکی از معانی پیشین خود (فرمان ) امروزه کاربرد دارد . ″ معنای جدید : قواعد زبان › واژه ی «تماشا » در زبان فارسی به معنی « نگریستن وسیر و گردش » به کار رفته و معنی ود یگرش که « پیاده روی »  است  

کاربرد عام ندارد .

 

واژه ی «رعنا » در گذشته در معنی های  1. ابله  2. خوش قد قامت و زیبا  به کار رفته است امروزه فقط در معنای دوم به کار می رود .

 

 

خودآزمایی درس سیزدهم صفحه ی 107

 

1. نزاجا ( نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران )

نهاجا ( نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران )

اتکا ( اتّحادیه ی تعونی های کارکنان ارتش )

هما ( هواپیمای ملّی ایران )

2. پوش : پوشه ، پوشاک / نوش : نوشابه ، نوشین / کوش : کوشش، کوشا

3. منشی ، گزاف ، سیاست ، سواد ، قراضه ، در رفتن

4. ذقن (چانه ) ، باد افره ( کیفر ) ،          ( زغال ) ، لاغ ( شوخی کردن )

5. تمام مکاتب سیاسی و اجتماعی و هنری : سوسیالیسم ، فرد گرایی ، هوش بری ، یادمان ، گفتمان ، کالبد شناسی

6. سکّو ، ملّای روم ، مالیت ، معلّم ، خا صیّت ، ابّهت ، ممتاز ، دکّان ، جادّه ، پر رونق ، تغییر ، ضالّه 

 

خودآزمایی درس چهاردهم صفحه ی 114

 

1. حر ، قرن ، دلیل ، فرقه ، تحفه ، مصیبت ، نا بغه

2. مجانین ، طلبه ، کبار ، وکلا ، اوصیا ( امروزه واژه ی « طلبه » در معنی مفرد به کار می رود و جمع آن « طلاب » است .

3. خواهر احمدی امروز غایب است . پروین خواهر دوستم است .

     شاخص                                     هسته گروه اسمی

 

کدخدا صفر علی به روستا بر گشت . صفر علی کدخدای علی آباد است . 

شاخص                                              هسته گروه اسمی

 

4. باغبان ، مستمند، استوار دودمان ، یادگار 

 

خودآزمایی درس پانزدهم صفحه ی 120

 

3. جیغ زنان ، رد کردن ، پنهان ، زل زد ، حرکت می کرد ، می مالید ، توی ، خشن

 

فعّالیّت 1 درس شانزدهم صفحه ی 122

 

 1.کفش ( جفت ، لنگه ) ، جوراب ( جفت ، لنگه ، جین ) ، تخم مرغ ( شانه ، دانه ) ، نخود و لوبیا ( کیلو ، تن ، خروار ) ، کاغذ ( برگ ، ورق ، بسته ، بند ) ، کتاب (جلد)، برای بعضی از این کلمات ف واحدهای شمارش دیگری وجود دارد .

 

فعّا لیّت 3 صفحه ی 123

 

علاقه (به)، نیاز (به)، مهارت(در)، تسلط (بر ، در)، مصاحبه (با)، دشمنی (با)، نفرات(از)، متم،م اسم جایگاه مشخصی ندارد چون نقش نما دارد ، مخصوصا بعضی از متمّم ها پیش از اسم شان می آیند (متمّم مسند) من بیش از همه چیز به این درس علاقه مند هستم . بعضی بعد از اسم می آیند . ( متمّم نهاد )

عیب جویی از دیگران فراموش کردن عیب های خویشتن است .

 

خودآزمایی درس شانزدهم صفحه ی 126

 

1. اندازه کاغذ این کتاب را نمی پسندم .

پیشنهاد خرید کاغذ تأیید شد.

2. قانون نانوشته ، دستگاه قضایی ، کرسی استادی ادبیات ،       

          صفت مفعولی         صفت نسبی       مضاف الیه1 مضاف الیه2      

     دیوار بلند   باغ ،               شش   دستگاه     دوربین فیلم برداری     نو

       صفت بیانی     مضاف الیه           ص شمارشی  ممیز           مضاف الیه    ص بیانی ساده

 

قانون نانوشته ، دستگاه قضایی ، کرسی استادی ادبیات ،       دیوار بلند   باغ ،           

 

    شش   دستگاه    دوربین فیلم برداری   نو

 

 


 

3. تجربه ، لذّت ، مداد ، جهاد ، وجدان ، فساد ، خرمن ، چشم

4. افتخار به دوستی با دانایان ، افتخار واقعی است .

      نهاد       متمّم نهاد   متمّم متمّم        مسند             فعل

هر دو متمّم ، متمّم اسم به حساب می آیند چون متمّم اسم خود یک گروه اسمی است از این جهت متمّم متمّم یک گروه اسمس به حساب می آید .

 

خوئآزمایی صفحه ی 134

 

3. غِرّه ، مشو ، متمّم فعل ، مُصاحِب خوب ، مصوّت کوتاه ، مضافٌ الیه

 

فعّالیت 1 درس هیجدهم صفحه ی 136

 

همان طور که در فعل غیر ساده هیچ عنصر دیگری نمی توان در میان اجزای تشکیل دهنده آن قرار گیرد در اسم غیر ساده هم همین طور است مثل : داطور که جزء   غیر صرفی فعل ساده گسترش پذیر است . اسم ساده هم گسترش پذیر است .

 

فعّالیت 2 صفحه ی 138

 

مادر شوهر ، کرایه تاکسی ، گل گاو زبان ، آب پرتقال ، لباس کار ، جا نماز

 

خودآزمایی درس هیجدهم صفحه ی 141

 

1. دسته ی اوّل : گلاب ، جوانمرد ، کارنامه ، دانشسرا ، پیرزن

دسته ی دوم : صورت حساب ، چوب لباس ، قد بلند ، صاحب خانه ، لیمو عمانی

 

2. دسته ی اوّل :   مداد تراش          وسیله ای که مداد را می تراشد .

                       کتاب فروش          کسی که کتاب را می فروشد .

                       سخن شناس          کسی که سخن را می شناسد .

                              حق گو          کسی که حق را می گوید .

                          خود خواه           کسی که خود را می خواهد .

   دسته ی دوم :        بد بخت           کسی که بخت بد دارد .

                             زیبا رو           کسی که روی زیبا دارد .

                         خوش نیّت           کسی که نیّت خوش دارد .

                            کج خلق            کسی که خلق کج دارد .

                            کند ذهن            کسی که ذهن کند دارد .

 

خودآزمایی درس نوزدهم صفحه ی 146

 

1. الف) نشان دار : دارالحکومه ، دارالتّولیه ، من البدو الی الختم ، بین المللی ، لغایت ، عظیم الجثّه ، قلیل البضاعه ، مسلوب الاراده

     ب) بی نشان : سخاوتمند

2. مع الوصف : با این وجود ، با این وصف ، برای توصیف به کار می رود .

    مع الأسف : با تأسّف ، متأسّفانه ، به هنگام اظهار تأسّف و پشیمانی به کار           می رود . ( هر دو واژه دخیل عربی نشان دار هستند . )

3. د) زیرا قابلیّت ها و امکاناتی از گذشته در زبان داریم که باید حدّ اکثر استفاده را از آنها بکنیم و گنجینه ی واژگانی را غنی سازیم .

 

 

 

 

خودآزمایی درس بیستم صفحه ی 156

 

4. ساده : گلشن

مشتق : گلزار ، گلدان ، گلستان

مرکب : گلنار ، گلاب ، گل ساز ، گلاب پاش ، گلدار ، گل شهر ، گل پوش ، گل بوته

مشتق – مرکّب : گل دوزی

گل زیبا ( ترکیب وصفی ) ، ساقه ی گل ، بوته ی گل ( ترکیب اضافی )

 

خودآزمایی درس بیست و یکم صفحه ی 163

 

1. افشانه          افشان ( بن مضارع ) + ه ( پسوند )         اسم

( دراصل صفت بوده،بعد کاربرد اسمی پیداکرده است)

    نمودار          نمود ( بن ماضی ) + ار ( پسوند )          اسم

    کارانه           کار ( اسم ) + انه ( پسوند )          اسم

    بیچاره          بی ( پیشوند ) + چاره ( اسم )         صفت

   سبزه زار        سبزه ( اسم ) + زار ( پسوند )         اسم

    سیمینه          سیم ( اسم ) + ینه ( پسوند )          صفت

2. با ادب : او دانش آموز باادبی است . او با ادب و علم خود همه را شیفته کرده است .

    بی نام : آن ها سربازانی بی نام و نشان بودند که جان باختند .

               شروع هر کاری بی نام خدا ناقص است .

    بی کار : جوانان بی کار زودتر گمراه می شوند .

               بی کار و فعّالیت امکان اداره ی امور زندگی نیست .

    باهنر : مردم باهنر جاودان می مانند .

             با هنر نقّاشی می توان احساسات خود را بیان کرد .

3. خشمگین ، سهمگین .           گوشه ، ساقه ، ریشه / ناراحت ، ناخوانا ، نابینا

4. یادمان ، گفتمان ، دانشکده ، هنرکده ، سوزناک ، دردناک ، کوهسار ، شاخسار ، مهوش ، پریوش ، طاقدیس ، تندیس .

5. برانداخت ، ماست بند ، دلاور ، دست گیر ، قندشکن .

 

خودآزمایی درس بیست و دوم صفحه ی 167

 

1. ایجاد ارتباط : دوست شما فردا از مسافرت می آید .

    محمل اندیشه : سنگ فاقد روح است . روح فاقد سنگ است .

    حدیث نفس : نباید بترسم .

     آفرینش ادبی : هر آنچه نپاید ، دلبستگی را نشاید .

2. ایجاد ارتباط ، زیرا زبان یک پدیده ی قانونمند اجتماعی است که برای اطّلاع رسانی و ایجاد هم حّی و هم زبانی و همدلی بکار می رود .

3. انسان تنها موجودی است که فکر می کند و سخن می گوید و از این طریق معلوم می شود بین فکر و زبان ارتباط مستقیمی وجود دارد .

4. « و » در بانوان ، « گ » در تشنگان ، « ء= ا » در خانه ای ، « ک » در « پلکان و نیاکان » ، « ج » در میوه جات .

 

خودآزمایی درس بیست و سوم صفحه ی 182

 

3. اشکم به جای شکم ، .... ، خانَ به جای خانه ( با توجّه به اختلاف در گویش ها و لهجه ها در مناطق مختلف به این سؤال می توان پاسخ های مختلف داد .)

 

فعّالیّت 1 درس بیست و پنجم صفحه ی 188

 

بن ماضی + وند + بن ماضی                رفت و آمد

بن مضارع + وند + بن مضارع             گیر و دار

بن ماضی + وند + بن مضارع               پخت و پز

 

فعّالیّت 2 صفحه ی 189

 

مثال : دوستم گوش به زنگ نشسته بود . ( قید )

دانش آموزان گوش به زنگ بودند . ( مسند )

ئانش آموزانِ گوش به زنگ از جا پریدند . ( صفت )

اسرائیل به کشت و کشتار مردم فلسطین پرداخته است . ( اسم ، متمّم )

 

فعّالیّت 3 صفحه ی 189

 

اسم : ناهماهنگی ، ناراحتی ، بی نظمی ، بی ادبی ، هماوزی ، کشتارگاه ، ناشکری، دانشگاه ، بی مسئولیّتی ، همکاری ، ناشنوایی ، توانگری ، نابینایی ، همراهی .

صفت : ناشکیبا ، نایافتنی ، نخواندی ، نسنجیده ، ناخوانا .

 

 

خودآزمایی درس بیست و پنجم صفحه ی 192

 

واژه            تجزیه ی نخست          تجزیه ی دوم               تجزیه ی سوم

ناشکری          ناشکر + ی               نا + شکر

کشتارگاه          کشتار + گاه              کشت + ار

نامردمی           نا + مردمی               مردم + ی

بی سروسامانی   بی سروسامان + ی             بی + سروسامان              سر + و + سامان

هم دردی          هم درد + ی               هم + درد

نسنجیده           ن + سنجیده               سنجید + ه

هنر آموزی        هنر+ آموز + ی          هنر + آموز

همکاری           همکار + ی                هم + کار

پرواربندی         پرواربند + ی              پروار + بند

دل بستگی         دل بسته + گی             دل + بسته                بست + ه

ده تومان           ده تومان + ی             ده + تومان

دل دادگان          دل داده + گان              دل + داده                 داد + ه

دانشجویان         دانشجو + یان              دانش + جو               دان + ش

 

 

واژه

تکواژ

صامت ها

مصوّت ها

تعداد واج

ناشکری

کشتارگاه

نامردمی

بی سروسامانی

هم دردی

نا + شکر + ی

کشت + ار + گاه

نا + مردم + ی

بی + سر+ و+ سامان + ی

هم + درد + ی

 

ن . ش . ک . ر

ک.ش.ت.ر.گ.ه

ن . م . ر . د . م

ب.س.ر.س.م.ن

ه . م . د . ر . د.

ا . –ُ . ی

-ُ . ا . ا

ا .–َ .–ُ .ی

ی.-َ.و.ا.ا.ی

-َ . –ِ . ی

7

9

9

12

8

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم مهر 1388ساعت 5:51 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

پاسخ خود آزما یی های ادبیات سوم عمومی

 

به نام نقش بند صفحه خاك

جواب خود آزمايي  های ادبيات فارسی ۳ تجربی و رياضي   

درس اول صفحه 6

 

1-كوتاهي در سپاس گزاري و عبادت

2-الف) رحمت ( باران رحمت بي حسابش …) ب) عيب پوشي ( پرده ي ناموس بندگان …)

  پ) روزي رساني ( وظيفه ي روزي به…)      ت) بخشايندگي و آمرزش (هر گه كه يكي از بندگان…)

3- ابر و بادو مه خورشيد…        /       همه از بهر تو …

4- ضمير «ش» در جمله ي «بازش بخواند» و « بار ديگرش به تضرع و زاري بخواند » و ضمير «م» در جمله ي « بوي گلم چنان مست كرد.»

5- الف) مه طاسك….( مه مانند طاسك…) ب) شب طره ي پرچم…( شب مانند طره ي…)و…

6- نثر مسجع و فني زيرا در ان انواع سجع ها ، تشبيهات ، استعاره ها و …به صورت طبيعي و با رعايت اعتدال به كار رفته است.

7- غزل هايي است هم وزن  با قافيه هاي متفاوت كه با بيت مصرع غير تكراري ، به هم مي پيوندد.

درس دوم ، صفحه  13

 

1-اندوه و تأسف و اندرز گويي

2- پيشنهاد مي كند كه سپاهياني از زابل بياورد كه با هم بجنگند و اسفنديار كه خواهان جنگ و خون ريزي است به آرزوي خود برسد . و همچنين ، صفحه   63 سطر دوم و سوم

3- الف كنايه در مصراع دوم بيت سوم. ب) تضاد واستعاره در بيت پانزدهم . مبالغه در بيت شانزدهم و…

4- كوشش و اصرار

5- زال در كودكي به وسيله ي سيمرغ پرورش يافته است…

6- الف ) زمينه ي داستاني دارد .ب) جنبه ي قهرماني دارد ج) خرق عادت در ان ديده مي شود(رويين تني اسفنديار و حضور سيمرغ)د) تا حدودي جنبه ي ملي دارد.

درس سوم ، صفحه  21

 

1-صفحه ي 16 سطر 13 و14 همچنين صفحه ي 17 دو سطر آخر و …

2- شخصي حراف ، چاپلوس ، حسود و نوكر صفت

3-الف لحن خشن رضا شاهي كه بيشتر حالت محاوره اي دارد ب) لحن سنگين و با وقار و ادبي كمال الملك ج) زبان معيار (توضيحات نويسنده در متن)

4- صفحه ي 17 سطر 10 تا 15 صفحه ي 15 سطر 16 تا 18

5- تابلوي خود را از روي بوم برداشت و بر زمين گذاشت اين كار نشانه ي تواضع در مقابل افراد شايسته و گمنام و ارزش نهادن به هنر و هنرمندي ديگران است.

 

درس چهارم ، صفحه  37

 

1-صفحه ي 28 سطر 11 تا پايان بند

2- به علت انس و دلبستگي بيش از حد به گاو و چون گاوش همه ي زندگي اش است و نمي خواهد كه باور كند.

3-از خود بيگانگي كه موجب گريز از واقعيت مي شود – جهل و فقر – نا بساماني هاي اجتماعي – زندگي درد بار روستاييان. 

4- در داستان نظامي عروضي بزرگ زاده اي را مي بينيم كه به علت بيماري مغزي (ماليخوليا) خود را گاو مي پنداشت كه بوعلي سينا با ابتكار خود او را مداوا نمود ، اما در اين داستان شخصي را مي يابيم كه با از دست دادن همه ي سر مايه ي خود ، خود را گاو مي پنداشت و در نهايت به مرگش منتهي شد.

درس پنجم ، صفحه  45

 

1- گل دسته ها ( 1- مناره ها 2- بچه ها) فلك ( 1- آسمان 2- نوعي ابزار تنبيه )

2- لحن داستان كودكانه است ، از طريق گفته هاي كودكانه به طرح موضوع اصلي پرداخته است البته براي شخصيت هاي ديگر نيز لحن ويژه اي به كار برده است.

3- بله زيرا مواردي چون فلك، مناره ، پله ، مي توانند مفاهيم رشد ، كمال  و عروج را القا كنند و اين دو مي توانند نماد كساني باشند كه مي خواهند به رشد و تعالي برسند . و مدرسه مي تواند نماد جامعه باشد . از طرفي نمايانگر مفاهيمي چون محروميت هاي اجتماعي ، وجود محدوديت هاي جامعه ، قوانين سليقه اي نيز هست.

4- اصغر نماد افراد پر ادعا اما در عمل ناتوان و ترسو و متكي به ديگران . راوي فردي كنجكاو و جستجوگر و بي باك است . (قهرمانان با توجه به موقعيت سني و اجتماعي خود ، داراي صداقت كودكانه و همان شيطنت هاي زمان تحصيل كه نويسنده  توانسته است شخصيت آن ها را به طور كامل در ذهن بگنجاند)

5- از اصل غافل گيري استفاده نموده و مستقيما وارد اصل ماجرا شده است و همچنين به كار گيري ايهام لطيف در عنوان درس به زيبايي آن افزوده است.

درس ششم ، صفحه  53

 

1- من فرزند و شاگرد اين پدرو تربيت شده و تابع او هستم بنابر اين من هم چون او اين هديه ها را  نمي پذيرم.

2- شبهه ناك بودن اموال( يقين نداشت كه آن اموال حلال است يا نه)

3- من بايد در قيامت براي آن هدايا پاسخگو باشم.

4- قناعت ، بلند همتي ، شجاعت ، حق گويي ، تربيت صحيح و…

5- الف) به كار بردن متمم بعد از فعل (صفحه ي 49 آغاز سطر دوم ) ب) به كار بردن افعال فراوان (51 بند آخر)  ج) ايجاز( صفحه ي 50 سطر اول بند دوم ) وجود لغات و تركيبات عربي ، حذف به قرينه و….

درس هفتم ، صفحه  57

 

1-براي نمايش هنر نويسندگي بيهقي و پيوستگي مطالب آن.

2- سر و لباس و وضع ظاهر و طرز رفتار آنان.

3- الف ) محبو بيت حسنك ب) بد جنسي دشمنان او ج) استفاده از اوباش در موقعيت هاي مختلف.

4- تا بر نشاط و رغبت خوانندگان بيفزايد و به آنها پند و اندرز دهد.

درس هشتم ، صفحه  65

 

1-زيرا در اين داستان با مرگ يكي از قهرمانان محبوب فاجعه رخ مي دهد و باز گوينده ي ماجراي غم انگيز مرگ اسفنديار است.چند نمونه : 1- رستم و سهراب 2- داستان سياوش

2- هفت خان رستم 1- پديدار گشتن شير و كشتن أن 2- غلبه تشنگي و رفع آن 3- كشتن اژدها 4- كشتن زن جادو گر 5- گرفتاري اولاد به دست رستم 6- جنگ با ارژنگ ديو 7- كشتن ديو سپيد.

3-  1) هردو جوان و جوياي نام و كم تجربه اند  2 )هردو فريب خورده اند 3) هردو خواهان پي ريزي نظام نوين هستند  ديگر اينكه  1) سهراب از جنگ با رستم مي گريزد ولي اسفنديار جنگ طلب است 2) سهراب رستم را نمي شناسد اما اسفنديار او را مي شناسد . با توجه به اين ويژگي ها ، سهراب را شخصي بي آلايش ، مهربان و…مي يابيم اما اسفنديار را چهره اي جنگ طلب ، لجوج و مغرور و…مي بينيم.

4- رستم دلبسته ي آيين كهن است حال آنكه اسفنديار اين گونه نيست . رستم دوستدار آزادگي  و اسفنديار دوستدار به اسارت كشيدن رستم است.(به بندهاي چهارم و پنجم صفحه ي 60و بندهاي اول و دوم صفحه ي 61) 

 5- الف) شاهزاده است و وابسته به دستگاه حاكم ب) رويين تن است پ) جوان است ت) در جنگ هاب پيشين پيروز بوده است.

6- رستم شخصيتي است با پيشينه اي درخشان ،شخصي است آزاده كه اسارت را به هيچ قيمتي نمي تواند بپذيرد  و معتقد به آيين كهن است و اسفنديار جواني است مغرور و رويين تن و معتقد به آيين نو خواهان تاج و تخت پادشاهي و مي خواهد به هر روش ممكن آن را به دست آورد ولو اسارت رستم.

درس نهم، صفحه 78

 

1- صفحه ي 70 بند اول و دوم

2- بله ، زيرا لحني حماسي دارد و به مبارزه دعوت مي كند البته زمينه هاي حماسه در آن چندان مشهود نيست اما وجود بعضي زمينه ها را در آن نمي توان انكار كرد : خرق عادت، قهرماني، ملي (امت اسلامي) اماعنصر داستاني آن مشهود نيست .

3- الف ) موسي= حضرت امام ب) فرعونيان و قبطيان = اسرائيلي ها و صهيونيست ها

4- چهره ي پير (حبيب بن مظاهر و جناده ) جوان( حضرت قاسم بن الحسن (ع)- عمروبن جناده)

5- بيت اول « خار و خاره » جناس  بيت ششم تلميح و…

درس دهم ، صفحه  87

 

1 – آن ها داراي روحيه ي ايثار ، شجاعت ، مقاومت، صميميت ، مهرباني و …هستند.

2- شجاعت ، آرامش استواري ، مردانگي ، مظلوميت ، اعتماد به نفس

3- پاتك: ضد حمله براي پس گرفتن خاك و يا ضربه زدن پس از هجوم دشمن. انهدام نيرو: عمليات براي از بين بردن امكانات نظامي و انساني دشمن .عمل كردن : الف) حمله كردن  ب) منفجر شدن ابزار انفجاري.

4- سر مشق گرفتن نيرو هاي مقاوم و استوار از يكديگر.

5- دو مرغ رها ، دو صف يا كريم

6- تا رو شني نگاه جانباز را برتر از آفتاب نشان دهد .

7- يك سبد اينجا واحد شمارش و به مفهوم انبوهي و فراواني است. نور و رو شنايي فراوان و بسيار زياد، نور معنويت ، بصيرت.

درس يازدهم ، صفحه  96 

 

1- زيرا امري خدايي و مظهر پاكي و روشنايي است.

2- عزت و كمال ، شكوه و نعمت هاي جواني

3- جواني ، انسان

درس دوازدهم، صفحه 105

 

1- كسب درآمد بيشتر

2- زاويه ديد = سوم شخ، صفحه  (داناي كل) درون مايه= آزمندي و حر، صفحه  اوج داستان = پايان داستان

3- الف) ققنوس عطار: در هندوستان است.     ققنوس اين داستان :در عربستان است.

    ب) ققنوس عطار: آواز خوان است.           ققنوس اين داستان: اين ويژگي را ندارد.

    پ) ققنوس عطار: مظهر انسان است.      ققنوس اين داستان: مظهر هويت ملت هاست.

    ت)ققنوس عطار: دست نيافتني است.     ققنوس اين داستان: دست يافتني است.

اما هردو ققنوس ويژگي هاي مشتركي دارند از جمله: هردو مرگ يكسان دارند و هردو موجودي يگانه و تنها هستند. ديگر اينكه هردو موجودي افسانه هستند.

4- خدا به انسان مي گويد :/ شفايت مي دهم /از اين رو كه آسيبت مي رسانم / دوستت دارم/ از اين رو كه مكافاتت مي كنم.

5- آنهايي كه حقيقت را ناديده مي گيرند و قصد دارند آن را پنهان كنند.

درس سيزدهم ، صفحه  112

 

1- رامين                                           2- اميد رسيدن به محبوب ، زندگي بخش است.

3- زيرا در اين شعر از مفاهيمي چون : احساسات و عواطف ، عشق، وفا، اميدو سخن به ميان آمده است.

4- راز محرمانه و نهاني عاشق.

5- به دليل صفا و صداقت در پيام رساني.

6- با بيت اول شعر خاقاني. با اين توضيحات : الف) در بيت حافظ«صبا» به هدهد تشبيه شده است ودر بيت خاقاني اين مورد نيست.ب) در بيت حافظ«سبا» استعاره از جايگاه معشوق است.و در بيت خاقاني«آفتاب وفا» استعاره از خود معشوق است.پ) در بيت حافظ ابتدا خبر و سپس تآكيد آمده ولي در بيت خاقاني ابتدا تآكيد و سپس خبر آمده است . ت) در بيت حافظ آرايه هاي :تشبيه، استعاره ، تلميح و تشخي، صفحه  وجود دارد. و در بيت خاقاني تشبيه و استعاره وجود دارد. و ديگر اينكه در هر دو بيت مقصد مقدس است و پيام اهميت دارد . و از نظر اصالت مضمون اين موضوع ابتدا در شعر خاقاني مطرح شده و سپس حافظ آن را به شكلي ديگر بيان كرده است.

درس چهاردهم،  صفحه116

 

1- شناخت پروانه ي اول و دوم ؛ زيرا معرفت اولي در مرحله ي علم اليقين و دومي در مرحله ي عين اليقين قرار داشت در حالي كه سومي به مرحله ي حق اليقين رسيد و حقيقت حال محبوب را درك كرد.

2- آتش شمع.

3- از تمام داستان مفهوم دو بيت سعدي را در مي يابيم و آن اين است كه: تا خود را فراموش نكني به حق نمي رسي.

4- بيت اول: هين سخن تازه بگو تا دو جهان

5- خمش ايهام دارد : 1- خاموش - ساكت  2- تخل، صفحه  مولوي

6- هيچ موفقيتي بدون لطف و نظر خدا حاصل نمي شود.

 

درس پانزدهم، صفحه  125

 

1- كبوتر طوقدار : پيام نويسنده اين است كه اتحاد يكدلي  و تعاون باعث موفقيت مي شود.از ماست كه بر ماست: : پيام شاعر اين است كه عامل همه ي تباهي ها ، تكبر و غرور است و هرچه نصيب ما مي شود حاصل و نتيجه ي اعمال ماست.

2- كبوتران اضطرابي مي كردند و هر يك خود را مي كوشيد. ( مي كوشيد = مي كوشيدند )

3- آنچه كه لازمه ي رهبري و بزرگي است بايد انجام دهم .

4- چون لازمه ي رهبري و بزرگي اين است كه رهبر در مواقع خطر ابتدا به فكر ديگران باشد.

درس شانزدهم ، صفحه  132

 

1- عقل موجودي استدلالي و منطقي است و هميشه در پي يافتن مجهولات و نادانسته هاست به همين دليل تكرار را نمي پسندداما احساس در پي تجديد خاطره ها و مرور گذشته هاست به همين خاطر احساس، تكرار را دوست دارد.(اين سؤال ياد آور اين بيت حافظ است:

             يك قصه بيش نيست غم عشق و اين عجب         كز هر زبان كه مي شنوي نا مكرر است)

2- نوروز و طبيعت

3- نياز به باز شناخت طبيعت به علت پيچيدگي تمدن مصنوعي/ نوروز نياز ضروري جامعه و خوراك حياتي يك ملت است/ نوروز تجديد تاريخ و باز گشت به اصل است / نوروز فصل شكفتگي روح و جان است / نوروز با اعتقادات ديني ما پيوند دارد .

4- صفحه ي 130 چهار سطر آخر

5- بيت دوم = عرصه و عرضه جناس  / بيت چهارم واج آرايي و

6- تقليد كور كورانه ، خودباختگي و تهاجم  فرهنگي

درس هفدهم، صفحه 139

 

1- كل ارض كربلاء و كل يوم عاشورا و كل شهر محرم « امام صادق»

2- مبارزه ي دايمي بين حق و باطل

3- تلميح / روح و نوح جناس / روح ايهام  دارد 1- جان 2- جبرئيل / طوفان و نوح مراعات نظير

4- پريدن پلك چشم « آمدن مهمان و وقوع يك اتفاق و رويداد »

5- مصراع دوم بيت چهارم ومصراع اول بيت هفتم درهردو بيت پايان همه چيز راامام زمان معرفي مي كند.

6- مرجع هردو امام زمان است.

7- متناقض نما «پارادكس » آرامش طوفاني

8- قالب سپيد 1- بي وزن است 2- قافيه ندارد 3- كوتاه و بلندي مصراع ها

 

درس هجدهم ، صفحه  149( اين درس در دو سال اخير فقط براي مطالعه ي دانش آموزان مي باشد )

 

درس نوزدهم ، صفحه  154

 

 

 

1- وسعت وجودي امام / غمخوارگي / بيدارگري / مورد علاقه ي مردم است

2- كلام امام منبعث از آيه هاي روشن قرآن است و تازگي و طراوت كلامش هميشگي است.

3- خود اتهامي« محاكمه ي دروني » شاعر غفلت هاو كوتاهي هاي خود را يك يك

4- بشكن دل بي نواي مارا اي عشق       اين ساز شكسته اش خوش آهنگ تر است

5- زيرا خداوند دل هاي شكسته را دوست دارد . اشاره به حديث:«همانا خداوند نزد دلهاي شكسته است »

6- رباعي تقديمي آرايه ي جناس بين هزار/ هزار

 درس بيستم ، صفحه  164( اين درس در دو سال اخير فقط براي مطالعه ي دانش آموزان مي باشد )

 

 درس بيست و يكم ، صفحه  171

 

1- بهره از شيوه ي توصيف و داستان نويسي به شكل رمان

2- اعتقادو باورقلبي نويسنده به پيامبرودين اسلام و قدرت قلم نويسنده واين كه مكه همه ي عظمت خودرامديون پيامبر است.

3- قديم : سيره ي ابن هشام / جديد : سيرت رسول الله از دكتر عباس زرياب خويي

4- دو بيت اول: پيامبر اسلام سواد خواندن ونوشتن نداشت به اراده ي خداوند از همه ي علوم سرشار گرديد.بيت سوم: با مفهوم پيامبر اسلام با قلب  و درون پاك با خدا ارتباط داشت نه از طريق قراردادهاي مرسوم زندگي صفحه ي 167 بند دوم صدايي از عالم بالا

درس بيست و دوم، صفحه 178

 

1- بي اعتباري و بي اهمي2تي او

2- ، صفحه  176 بند چهارم دلم از ترقي عدليه

3- ماجراي مسافرت امير ساماني و بازگشتش تحت تآثير شعر رودكي

4- صفحه ي 172دو سطر آخر / رفتم تا قاضي شوم و درخت بيداد را از بيخ و بن بر اندازم. / از ترقي عدليه

درس بست و سوم ، صفحه  185

 

1- پا و فرق تضاد/ پاي بر فرق و فرقدان بيني كنايه از ارزش و مقام بسيار بالا يافتن/ بيت اغرق نيز دارد

2- جان گداختن به آتش عشق

3- صفحه ي 182 سه بيت آخر

4- براي درك حقايق الهي نيازي به ابزار مادي نيست چون حقايق مانند آفتاب روشن است ولي درك ما اندك وناق، صفحه  است.                                               5- بيت نوزدهم درس

6- صفحه ي 182 دو بيت آخر / صفحه ي 183پنج بيت آخر

درس بيست و چهارم ، صفحه  189

 

1- بيت پانزدهم           /         

2- بيت پانزدهم                         

3...                                

4- كرم و بخشش كردن بر بندگان  

5- به حضرت موسي هم وحي رسيد و هم حقايق عالم را ديد ( به بينش و يقين بالايي دست يافت)

6- بيت آخر . هيچ آدابي و ترتيبي

درس بيست و پنجم ، صفحه  193 

 

1- دل عصاره ي روح آميخته با عشق است .         2- بار نيافتن در دل انسان

3- دوش ديدم كه ملائك در ميخانه زدند    گل آدم بسرشتند و به پيمانه زدند...  

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم مهر 1388ساعت 5:38 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

چند تصویر از شاعران بزرگ ایران

۱- مولانا جلال الدین بلخی(مولوی)

مولوی


۲- حافظ

حافظ شیرازی


۳- سعدی


۴- حکیم ابوالقاسم فردوسی

 

 


۵- نیما یوشیج (پدر شعر نو)


۶- سهراب سپهری

 


۷- احمد شاملو


۸- ملک الشعرا بهار  (شاعر آزادی)


۹- رهی معیری 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم مهر 1388ساعت 5:29 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

پاسخ خودآزمایی های ادبیات سوم انسانی

:

 1- يتيمي كه ناكرده قرآن درست       كتب خانه چند ملت بشست

2- معراج

3- چون حرام امن الهي است و حريم و پناهگاه پناه آورندگان است و در آنجا هيچ گونه آزاري بر هيچ موجودي روانيست

4- بزرگ داشت

5- گل نرگس

6= علماي قديم اعتقاد داشتند که عطارد دبير و نويسنده ي فلك است شاعر نيز مطابق اين اعتقاد به عطارد دوات و قلم نسبت داده است.

7- فرشتگان

8- كسي با او نه و او با همه كس               نماند هيچ كس او ماند و بس .

صفحه 13:

1- با آشيل در حماسه يونان ، زيگفريد در حماسه­ی آلمان و بالدر در حماسه شمال اروپا ، هرجهار شخصيت روئين تناني هسند که از نقطه خاصي از بدن آسيب پذيرند

2- اولا اسفنديار شاهزاده­اي مقدس و ايراني است ثانيا نتيجه­ي اين جنگ در هر صورت پايان خوشي براي رستم ندارد.

3- فرمان بستن دست پهلواني که مرتکب هيچ گناهي نشده توجيه منطقي ندارد .

4- خير چون مصلحت انديشي كه با خفت وخواري همراه باشد، پذيرفتني نيست وبسته شدن دست پهلوان با آيين پهلواني مغايرت دارد.

5- براي نمک­گير کردن اسفنديار (ايرانيان قديم هرگاه دو نفر سر يک سفره­ غذا بخورند ناخواسته بين آنها نوعي عهد و پيمان ابجاد مي­گردد، و نگه نداشتن حرمت نان و نمک نوعي ناجوانمردي محسوب مي شده است) چون اسفنديار قصد جدي براي جنگ دارد، دعوت رستم را رد مي­کند.

6-آغاز درس، توصيفات و انتخاب الفاظ در ابتداي داستان طوري است که خواننده از همان آغاز جريان کلي آن را که مرگ اسفنديار است، درک مي­کند.

صفحه 18:

1- چون پافشاري او در مورد منصرف كردن اسفنديار بي­ثمر است. بنابراين براي حفظ آبرو و حيثيت پهلواني خود ناگزير تن به جنگ مي­دهد.

2-  ابتدا تلاش كرد تا رستم را متقاعد كند كه جنگ را نپذيرد و هنگامي كه رستم را درگير جنگ ديد به او كمك كرد .

3- پذيرفتن بند خلاف آيين پهلواني است، اگر رستم دست به بند مي­داد اعتبار و حيثيت جهان پهلواني خود را از دست مي­داد.

4- بپيچم = پافشاري  ميكنم ، اصرار مي كنم . بپيچاند = منصرف شود، برگرداند. (احتمالا سر پيچاندن کنايه از منصرف شدن است)

5- تراژدي داستان را بالا مي برد و همچنين اسفنديار را در جنگ مصمم­تر مي­كند .

6- ساده دلي كه فقط پيك پدر بود. (البته با توجه با اشارات اندک به بهمن در اين داستان تحليل آن نيز ناممکن است، براي تحليل آن بايد به اصل داستان رجوع کرد)

7- چون اسفنديار در هفت خوان جفت او را كشته بود.

8- خروش آمد از باره ي هر دو مرد            تو گفتي بدريد دشت نبرد

        کمان برگرفتند و تير خدنگ          ببردند از روي خورشيد رنگ .

صفحه ي 29و 30 :

1- پاك نويس كردن كتاب شروح الظفر

2- چون در آن کتاب به تبار و نژاد ايراني توهين شده بود .

3- تو را به خاطر دبيري و نويسندگي استخدام کرده اند نه به خاطر افکار و انديشه­هاي والايت.

4- كساني كه شرزين را به خاطر انديشه اش محاكمه مي كنند .

5- چون خطر سوختن كتاب وجود داشت .

6- خطاط گمنامي که دستمزد کمي در قبال نوشته هايش مي گيرد.

7- خطاط و دبير كم­تجربه

8- بارنامه کتابي بود که در مورد آداب تشرف نوشته شده بود و لازم بود که شرزين هم آداب تشرف به دربار را بداند .

9- برخورد حكومت هاي غاصب و خود كامه با صاحبان دانش و انديشه و قلم .

10- شرزين ادعا مي کند که شايسته­ي مقام استادي نيست و  از روي لطف يا طعنه و تمسخر استادش خوانده­اند.

11- رسالت پاسداري از خون شهيدان به عهده نويسندگان است كه در هر دو مورد يك مفهوم را مي رساند.

صفحه ي 36 :

1- تحقيق در مورد دزدان و کشف و شناسايي اموال دزدي

2- باخونسردي و تدبيربرخورد كرد.

3-  داناي كل يا سوم شخص مفرد.

4- برخورد بازرگان با پاسبان در مورد سرقت اموالش و حدس دشوار او كه دزد مغازه چه كسي است.

5- تحقيق دانش آموزي

6- سمك عيار ، هزار و يک شب، رستم نامه و . . .

صفحه 52:

 1- ‌[داوري درباره ي وقايع و كسان كه دوست و دشمن ، بيگانه و خودي گويي سرانجام اعضاي يك خانواده مي شود ] از نظر نويسنده وجه اشتراك دو كتاب است .

2- قهرمانان بالزاك مانند قهرمان بيهقي در كسب پول و مقام هستند .

3- انسانيت هر کسي به دل و نيتش بستگي دارد.

4- توجه به خرد، پرورش آزاد مردان ، گسترش نيكي .

5- از چشم انداز اخلاقي آن را نقد کرده است.

صفحه 60:

1- آنان تجسم روحيات و آرزوها و آرمان­هاي  يك ملت اند .

2-   الف : اگر هزار در را به روي مرگ ببنديد از روزني كه نمي پنداريد به درون مي آيد . 

3- عدم تمايل هردو به جنگ وتن دادن به جنگي ناخواسته و در مورد اسفنديار وسوسه قدرت طلبي و پادشاهي

4- گشتاسب در جنگ با ارجاسب دو سال مهمان رستم بود و رستم از او پذيرايي كرد اما گشتاسب نه تنها پاداشي به او نداد بلكه پسرش را فرستاد تا رستم را دست بسته بياورد .

5- كار بيهوده و بي حاصل ( راه به جايي نبردن ).

 صفحه 66 :

1- كمي لغات عربي ، كوتاهي جملات : سزاست كه خدمتش كنند ، آوردن نشانه­ي مفعولي "مر....... را" : نمرود مر نديمان را گفت .

2- آوردن «ب» زايدآغاز فعل هاي ماضي بنشست ، بياورند ، بگفت - آوردن واژه هايي مانند مر اندر ، منجنيق تپش .

3- شکوه و آبرو و قدرتشان ازبين مي­رود .

4- پاره كردن درمعني شكستن . فرمودند معني فرمان دادن . در ايمن درمعني مطمئن .

5- كاووس شاه .

6- حافظ از خدا مي خواهد که آتش عشق دروني او را نيز سرد کند همچنان که آتش را بر ابراهيم سرد کرد. آرايه­ي شاخص بيت نيز تلميح است.

صفحه 76 :

1- الف ) در مورد خواجه (خواجه احمد حسن ميمندي ) هيچ قصد بدي نداشته­ام و خويشاوندان او را نيز مورد لطف و توجه قرار داده­ام .     

 ب ) از نعمت هاي جهان بهره برده­ام و کارهاي زيادي انجام داده­ام ( پست ومقام­هايي داشتم )

ج) همه­ي عوامل دشمني و ستيز براي کسب ثروت بي ارزش دنيوي را  کنار گذاشتند.

د) به پاسخ آن كارهايي كه انجام داده ، گرفتار شده است .

2- توصيف ظاهر حسنك ، برخورد حسنك بابوسهل زوزني .

3- توصيف جزئيات ، فضا سازي ، ايجاز و اطناب به جا .

4- لا تبديل لخلق الله - اگر امروز اجل رسيده است، كس باز نتواند داشت كه بردار كشند يا جزدار كه بزرگتر از حسين علي ني ام.

5- توصيف بوسهل ( خلق و خوي و كردار او ) ، توصيف وضع ظاهري و لباس هاي حسنک

6- بيانگر نارضايتي مردم از اعدام حسنک است که مأموران حکومت ناچار مي شوند افراد رند و اوباش را براي سنگ زدن اجير کنند.

صفحه 85 :

1- الف )چه نظري داري درمورد اين که ملك  گوشه نشيني اختيار كرده و حركت و شادماني را رها كرده است ؟

ب) پشتيبان سپاه من بود باعث رنج و آزار دشمنان و موجب زينت و زيبايي دوستان بود .

ج) هركسي كه انديشه اي ضعيف وناتوان دارد ، از مقام بالا به مرتبه پست و بي ارزش گرايش پيدامي كند .

د) قناعت نشانه پست همتي وكمي جوانمردي است .

2- کاربرد گسترده­ي صورخيال ، غلبه توصيف بر خبر .كاربرد مترادفات،

3- نکوهش مسائلي چون: دهان بيني، سخن چيني و تصميم گيري ناآگاهانه بر اساس اطلاعات غلط.

4- گاو نماد موجودي صادق و درستكار ، شير نماد حاكم ساده لوح و زود باور ، دمنه نماد انسان جاه طلبي و دو به هم زني که براي رسيدن به هدف خود دست به هر کاري مي زند و  كليله نماد موجودي عاقل و آينده نگر .

5- هركه را همت او طعمه است ، در زمره بهايم معدود گردد، چون سگ گرسنه كه به استخواني شاد شود و به پاره اي نان خشنود گردد.

خدمت كار سلطان در خوت وحيرت همچو خانه مار و هم خوابه ي شير است ، كه اگر چه مار خفته و شير نهفته باشد . درديده ي دشمنان خار وبر روي دوستان خال .

6- گرم شكمي = حريص بودن                        برباد نشاندن = تحريك كردن، مغرور و فريفته ساختن .

7- رنج نفس شير و سمت نقض عهد و هلاك گاو و هدر شدن خون او .

صفحه 90 :

1-  با گريه كردن دلم را نرم مي کردم (اشک مي ريختم و دلم را تحت تأثير قرار داده و نرم مي کردم)  – تصميم گرفتيم كه برگرديم.

2- ( نشايد، نپايد ) – ( برد، رود ) – (انيس ، جليس )

3- پايداري كتاب ، بهره بردن متكلمان از آن ، افزودن بلاغت نويسندگان.

4- هرچه نپايد ، دلبستگي را نشايد - گل همي پنج روزو شش باشد-  زبان بريده به كنجي نشسته صم بكم .

5- کاربرد سجع: يکي از دوستان که در کجاوه انيس من بودي و در حجره جليس              ايجاز: هرچه نپايد ، دلبستگي را نشايد        

صفحه 93 :

1-  عيد نوروز از بزرگترين وقديمي­ترين عيدها است

2- آموزش به كودكان در حفظ آداب ورسوم وسنت ها ،احترام به بزرگترها ،آموزش غيرمستقيم ،تشويق وقدرداني كردن.

3- واقعه غديرخم و انتصاب حضرت علي به خلافت

صفحه ي98:

1 –تا جهان جفا را پيشه همي كند   تو صابري را عادت همي کن

2 -در اين بيت سرو نماد آزادگي است و در متن درس، سپيدار نماد تهي دستي است

3- اين سه بيت تمثيلي است براي بيت ششم، شاعر توصيه کرده است که علي رغم ظاهر خود، اعمالمان را شبيه اعمال فرشتگان بکنيم، همچنان که نرگس خود را شبيه تاج اسکندر کرده يا درخت ترنج خود را شبيه کله ي قيصر نموده و مانند درخت سپيدار فاقد عمل خوب نباشيم.

4-بيت 17،. به هارون ما داد..........

5-بيت17)

6- ستايش پيامبر و يارانش مورد پسند اوست اما ستايش صاحبان قدرت را نکوهش مي کند. 

صفحه ي 102:

1- عراقي خود خواهان درد عشق است به اين اميد که خداوند درمان درد او بشود اما باباطاهر تسليم محض ارده­ي معشوق است وخواهان چيزي است که خداوند برايش مقدر کند.

2-چه باك آيد ز كس آن را كه او را                 نگهدار ونگهبا نش تو باشي .

3-در"دامان كشيدن" ايهام وجود دارد: 1- دوري کردن، پرهيز کردن 2- مانع شدن

4-سركشي

5-تشبيه اشك به طوفان (گرد غم نيز اضافه­ي تشبيهي است)

صفحه ي110

1-تکرار واژه­ي درد در بيت 5و6

2-دردورازتو،ايهام وجوددارد،الف: دردوري وهجران تو  ب : از تو دورباد.

3-بيت آخر

4-ايهام (محکم به معني استوار و پابرجا 2- قسمي از آيات قرآن در مقابل متشابه)

5- شهيدشدن حضرت عباس وقطعه قطعه شدن بدن اوباعث آشكار شدن راز وفاداري و از خودگذشتگي اوشد .

6-ماه ، آسمان ، نور/  كوه ، كمر/

صفحه ي114:

1- مقصود شاعر اين است كه گل هاي  طبيعت در مقابل سرخي خون شهيدان احساس شرم مي کنند.

2- انّ مع العسر يسرا

صفحه ي118:

1- طبيعت سرسبز

2- بيت چهارم

3- نماد عبوديت، خضوع وفروتني در برابر معبود است.

4- صخره : نماد استواري و مقاومت است و دريا نماد تلاطم و خروش

 5- حتي نبرد و رزم شما هم همراه با عشق است (عشق به معبود خود را در ميدان جنگ هم فراموش نمي کنيد) هنگامي که داستان رزمي و حماسي به صورت عاشقانه پايان يابد زيباتر مي شود.

6- بيت ششم  

صفحه 129 :

1- با وجود اينکه {آن کتيبه} شکسته است ارزشش از صدهزار کتيبه­ي سالم بيشتر است. جمله­ي مشهور : از اسب افتاده او نز اصل

2- چون نامش را از روستاي بسطام كه نزديك آنجاست گرفته اند .

3و 4 دروس حذفي هستند.

5- خسي در ميقات اثر جلال آل احمد، پرستو در قاف اثر عليرضا قزوه

 صفحه 135 :

1- چون معتقد است كه مدرس بايد جدي­تر صحبت كند و به جاي قيافه­ي ظاهري رضاخان از اعمال و کردارش انتقاد کند.

2- معتقد است كه نگاه امام خميني تند و خشم آگين است و نگاه برادرش آرام ومتين

3-  انتقاد صريح، تفكر، ظلم ستيزي

4- سوم شخص يا داناي کل

5- عشق و سلطنت (يا: فتوحات کورش کبير) اثر شيخ موسي کبودرآهنگي، ماني نقاش اثر صنعتي زاده کرماني، نادرشاه اثر رحيم زاده صفوي

صفحه 140 :

1- محدود بودن انديشه انسان از درك عالم عرفان

2- اصحاب صفه جمعي از صحابه ي پيامبر بودند که همراه او به مدينه هجرت کرده بودند و در سکوهاي مسجد زندگي مي­کردند.  تابعين هم کساني بودند که خود پيامبر را نديدند اما صحابه ي او را ديدند.

3- خال لب، چشم،

صفحه 144 :

1- مؤمن در نماز خود به معراج الهي مي رود و جز خداوند هيچ نمي بيند حتي وجود مادي خود را هم فراموش مي کند.

2- وقتي كه جمال حضرت يوسف كه نمونه اي از جمال ذات باري تعالي است ، انسانها (زن ها) را آن گونه شيفته و سرمست مي كند ، عجيب نيست كه ديدار ذات حق تعالي حضرت علي را اين گونه سرمست و از خود بي خود مي كند .

3- به عهده­ي دانش آموز است  

4-     اقوال نيك ، افعال نيك ، اخلاق نيك و معارف

5-     انسان كامل هيچ اطاعتي را بهتر از آن نمي داند كه جهان را اصلاح كند و درميان مردم درستكاري را رواج دهد و عادت ها ورسوم بد را از ميان بردارد و راه و روش درست را در بين مردم رواج دهد. مردم را به خداي تعالي بخواند و از عظمت و بزرگواري و يگانگي خداوند به مردم خبر دهد . و مردم را دوستدار ويار يكديگر كند. تا به يكديگر آزار نرسانند و آسايش يكديگر را از بين نبرند و يار يكديگرباشند و فرمان دهد تا مردم هم در گفتار و هم در عمل به يكريگر امان دهند(پشت و پناه يکديگر باشند) . وقتي كه بر خود واجب كنند كه پشت و پناه يکديگر باشند در حقيقت با هم پيمان بسته اند . و نبايد پيمان را بشكنند و هر كس كه پيمان شكني كند ، ايمان ندارد: كسي كه پيمان ندارد ايمان ندارد . مسلمان كسي است كه مسلمانان از دست و زبان او در آسايش باشند.

 صفحه 147 :

1. همه سرگشته و يك جز از ايشان             برون ننهاده پا از حد امکان

2-     هردو

3-     بيت اول

4-     بيت ششم

5-     چون همه ي اجزاي جهان مانند آينه منعكس كننده ي جمال معبود ازلي است .

6-     بيت چهار و هفت و هشت

7-  غنايي

8-  بيت نهم

صفحه 159 :

1- دريا : حقيقت مطلق (حق )                 شبنم: بهشت.

2- تحقيق دانش آموزي

3-  مبين اين مطلب است که آن ها سالک واقعي نيستند.

4-  هدهد نماد رهنما و رهبر است . دريا و خشكي نماد سختي راه عشق است .     سيمرغ نماد حقيقت مطلق است . بازشكاري نماد انسان هايجاه طلب و مقام طلب است .

صفحه 164 :

1- الف:  انسان بايد مواظب کلام و سخن خود باشد و به جا و شايسته سخن گويد: عالمي را يک سخن ويران کند        روبهان مرده را شيران کند    ب:بايد تا جاي ممکن از بردن پيام هاي بد و آزار دهنده پرهيز کرد: من چرا پيغام خامي از گزاف          بردم از بي دانشي و از گزاف (سعدي گويد: سخني که داني دلي آزارد تو خاموش تا ديگري آرد)   ج: پند گرفتن از حوادث مختلف: خواجه با خود گفت کاين پند من است        راه او گيرم که اين ره روشن است 

2- اي حيات عاشقان در مردگي            دل نيابي جز که در دل بردگي

3-به جاي توجه به ظاهر سخن و الفاظ شعر بايد به ديدار معشوق توجه کرد

4-  طوطي : نماد جان پاك ومجرد .         قفس : نماد تن .                   هندوستان : نماد عشق و عرفان

5- عطار داستان را بيان كرده بدون افزودن مطلبي به آن در حالي كه مولانا درلابه لاي كلام گريز به عرفان زده و داستان را به مسايل عرفاني كشانده شايد به همين دليل است كه عطار اين داستان را در حدود 30 بيت بيان كرده ولي مولانا آن را در 367 بيت در دفتر اول آورده است .

6- بي توجه شدن به مقام دنيوي، مردن ، مورد توجه واقع شدن .

صفحه 171 :

1- زاهد و پادشاه = مذمت زهد ريايي ،                       بادنجان بوراني = تملق و چاپلوسي       خلعت خاص:  درمورد عنايت شاهانه به بياني طنزآميز       دوستان شيطان: مذمت سوگند دروغ و سخن دروغ       شمار عاقلان : طنزي است كه بيانگر اين است كه انسان هاي نادان بيش تر از دانايان هستند    عسل قاتل: زيرك بودن و برخورد آگاهانه با كسي كه به انسان نيرنگ مي زند .

2- بيت 5

3- بيت 4

صفحه 183 :

1- جزء دروس حذفي است.

2- به بركت اين افسون نه كسي مي توانست مرا ببيند و نه در مورد من تصور بدي كند .

3-   جزء دروس حذفي است.      

4-  جزء دروس حذفي است.

5-  جزء دروس حذفي است.  

6- چون در راه عشق بي پايان به خدا زندگي و هستي خود را از دست داده اند .

صفحه 192 :

1و2و3  جزء دروس حذفي است.   

4- واژه­ي بهمن ايهام تناسب دارد( بهمن در جمله به معني سقوط برف­هاي انبوه زمستاني است اما به معني بهمن پسر اسفنديار با واژه­ي زال تناسب دارد) 2- تشبيه بهمن به زال زر

5- با پوشش برف مانند

6- با تشبيه آن به ميهماني كه سكونتش طولاني شده وباعث خسته شدن ميزبان مي شود

7- بيت دوازدهم و نوزدهم و بيستم

8- آه غم انگيز

صفحه 194 :

1- سنگ : نماد انسانهاي بي روح و متحجّر و مغرور هست که دچار دگرگوني انديشه نمي شود.  خاك : نماد انسان هاي پويا و فعال و فروتن .

2- داشتن نگرش عميق و ديدي وسيع و آموختن پند و درس از طبيعت  

3-   تشخيص در خاك /، تشخيص در مهر/ و همچنين ايهام در مهر/ استعاره از نوع تشخيص در سينه خاك/ . شكافته شدن زهره­ كنايه از ترسيدن

4- نيما يوشيج ، سهراب سپهري ، فريدون مشيري ، فروغ فرخزاد

 

 

لازم است که در پايان از تمام همکاران محترم تشکر کنم، چون اين مطالب اغلب حاصل بحث و بررسي متعدد تمام جلسات گروه­ ادبيات و نظرات همکاران بوده که اکنون به صورت جزوه اي تدوين يافته و هرگز خالي از اشکال نيست، لذا همکاران مي­توانند تمام نواقص و ايرادات جزوه را يادآور شوند تا باشد که اشتراک فکري در تدريس اين کتاب فراهم آيد.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم مهر 1388ساعت 5:17 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

+ نوشته شده در  یکشنبه نوزدهم مهر 1388ساعت 4:8 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

+ نوشته شده در  یکشنبه نوزدهم مهر 1388ساعت 4:7 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

+ نوشته شده در  یکشنبه نوزدهم مهر 1388ساعت 4:7 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

سوالات زبان وادبیات فارسی (کنکور آزمایشی)

+ نوشته شده در  یکشنبه نوزدهم مهر 1388ساعت 4:6 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

ادامه ی جواب های زبان وادبیات فارسی

+ نوشته شده در  یکشنبه نوزدهم مهر 1388ساعت 4:3 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

پاسخ نامه نامه سوالات زبان وادبیات فارسی(چند گزینه ای)

+ نوشته شده در  یکشنبه نوزدهم مهر 1388ساعت 4:1 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

پاسخ خود آموزی های ادبیات 2پیش دانشگاهی

خودآزمايي صفحه ي 9

1-     ابر را – وجه شبه بزرگ و سياه و درحال حركت بودن

2-    ابر به راي عاشقان و طبع بيدلان ، سيلاب خروشان ، غباري معلق ، فيلان پراكنده ، گرد زنگار ، موي سنجاب ، جوجه هاي سيمرغ (بچگان عنقا) ، چندن سوهان زده ، عبير بيخته، دودي برخاسته از آتش ... آسمان به آب ساكن ، صحرايي آبي رنگ ، آيينه ي چيني ، ديباي پيروزه گون و درياي سبز، لوح پيروزه و صفحه ي مينا . - در اين تشبيهات تصوير ابرها مثل فيلان پراكنده ، و جوجه هاي عنقا و هم چنين تصوير آسمان به صحرا و دريا به خاطر وجه شبه روشني كه دارند ، زيباتر است .

3-    ويژگي زباني : كثرت لغات فارسي و كمي لغات عربي سادگي زبان ، كهنه ومهجور بودن بعضي از لغات مثل عبير بيخته و مغبر - ويژگي فكري : واقع گرايي و توصيفات عيني و محسوس روح شادي و نشاط - ويژگي ادبي : به كار بردن  استعاره ، تشبيه هاي حسي و ملموس بسيار زيبا ، آرايه هاي ادبي طبيعي و ساده و قافيه ي ساده .

4-  مصراع اول تيرگي مصراع دوم روشني و سفيدي

5-  تكليف دانش آموزي - جهت راهنمايي مطلع قصايد را مي نويسيم .

سروش اصفهاني :    دو ابربام  زن گشت از دو سوي آسمان پيدا                    به هم ناگاه پيوستند و برشد از دو سو غوغا

قاآني :    به گردون تيره ابري بامدادان برشد از دريا               جواهر خيز و گوهر ريز و گوهربيز و گوهرزا

خودآزمايي صفحه ي 13

1) الف: ايجاز و اختصار                   ب: آوردن ((ي )) استمرار در آخر فعل              پ: كوتاهي جملات

ت : كمي لغات عربي                    ث : كهنگي لغات                 ج: آوردن دوحرف اضافه براي يك متمم                           

2) يعني در ميان تمام اعراب جست وجو كرد و هيچ كس را برتر وآگاه تر از عبدالمسيح نيافت .

3) تكرار فعل ((كردندي )) در پايان جملات : .... و با اين اشتران  بختي جنگ كردندي و اين بختيان را به هزيمت كردندي .

تكرار فعل هاي ((برود)) و ((بماند)) در پايان جملات : مملكت عجم به دست او افتد و به دست او مي رود و چون او برسد به دست خليفتي از آن او برود و به دست مسلمانان بماند ، اما اكنون تا چهارده سال در دست نوشروان بماند .

4) الف : او نماز عصر را گزارد (به جا آورد)      ب: او وامهايش را به بانك گزارد (پرداخت كرد )

پ: نصراله منشي كليله و دمنه را از عربي به فارسي گزارد (ترجمه كرد )    ت:  تا تعبير خواب من و  آنِ موبدِ موبدان ، تعبير هردو بگزارد (تعبير كرد).

5) ديدن ايوان مداين ، پايتخت ساسانيان و خرابه هاي آن / ص 11 بند نخست ، خط 2،3 و4 انوشروان به خواب اندر چنان ديد  ...  آن كوشك او را بسوختي . يا / ص 12 بند پاياني از پايان خط 2 تا خط 3و4 گفت : يا عبدالمسيح تو را ملك نوشروان  ...

خودآزمايي ص 15

1- الف) حذف فعل به قرينه ي لفظي و معنوي : مرگ نه به پيري بود نه به جواني (بود) لفظي   ب) آوردن تمثيل در نثر مانند تمثيل خياط و پير خميده قامت .

2-  براي تفهيم وتبيين بهتر نوشته ي خويش و بدل كردن يك امر معقول به محسوس ( اين كه انسان خواه ناخواه پير مي شود و مرگ به سراغ او مي آيدو محكوم به مرگ است بنابراين بايد قدر جواني و دوران عمر را بداند. )

3-  داستان اول : درزي در كوزه افتاد - داستان دوم : اي شيخ اين كمانك به چند خريده اي ؟

4- بر اساس توانايي خود از جواني ات بهره مند شو. ( استفاده مطلوب از دوران جواني )

خودآزمايي ص 23

1-    در رسيدن ( رسيده شدن میوه و جا افتادن شراب ) //باز رسیدن: رسین، برگشتن// دیر درکشیدن :طول كشيدن ،به طول انجامیدن// برآمدن:گذشتن، سپری شدن// ازش: از آن

2- ميرماه است ( تشبيه بليغ اسنادي ) ميرسرواست (تشبيه بليغ اسنادي ) سراهايي ديدند هر يكي چون بهشت اعلي ( تشبيه غير بليغ )

3- تابستان به سمرقند رفتي يا به شهري از شهرهاي خراسان (رفتي ) - و ازش بسيار توان خورد به سبب مائيتي كه در اوست و انواع ميوه هاي ديگر همه خيار (بودند) ... زيرا كه صميم دولت سامانيان بود و جهان آباد (بود) - هوا خوش بود و باد سرد ، نان فراخ ، ميوه ها بسيار و مشمومات فراوان .

4- الف: در تاريخ بيهقي تكرار فعل زياد مي بينيم ولي در اين قسمت متن تكرار فعل وجود ندارد .

ب: لغات به كاربرده شده مشكل تر از نثر بيهقي است . -  پ : در تاريخ بيهقي كهنگي لغات ديده مي شود در حالي كه در چهار مقاله كهنگي لغات ديده نمي شود .   - ت : در تاريخ بيهقي سجع وجود ندارد درچهار مقاله سجع طبيعي است .

5- اي بخارا شاد باش و دير زي                 مير، زي تو شادمان آيد همي (زي : در مصراع اول به معناي زندگي كن و در مصراع دوم به معناي به سوي ، جناس تام دارد.)//بوي جوي موليان آيد همي         ياد يار مهربان آيد همی    ( بو ، جو // ياد، يار : جناس ناقص اختلافي)

6- مهم ترين عيد ايرانيان جنوب غربي است و جشني بوده است كه ايرانيان در روز شانزدهم از ماه مهر مي گرفتند و شش روز طول مي كشيد و به قول ((بندهشن )) مشيا و مشيانه (آدم و حوا) درچنين روزي متولد شده اند ، اين جشن بزرگ شش روز طول مي كشيد ، از روز شانزدهم مهر آغاز مي گرديد و به روز بيست و يكم - كه رام روز باشد - ختم مي شد . روز آغاز را ((مهرگان عامه )) و روز انجام را ((مهرگان خاصه )) مي گفتند .

7-  خيز تا خاطر بدان ترك سمرقندي دهيم             كز نسيمش ((بوي جوي موليان آيد همي ))

8- تكليف دانش آموز   تفاوت هاي نثرها : را = براي     باز رسيد = رسيد    در رسيد = رسيده شد . به دست نشود : يافت نمي شود   تقديم فعل بر قيد ( جملة آخر )  نان فراخ = نان بسيار

خودآزمايي ص 27

1-   موضوع را متوجه شد ( منظور خسرو را دريافت ) از ظاهر امر پي به باطن برد

2-  این فکر و نقشه ی تو شایسته ی خردمندان نیست زیرا خردمند طوری به دشمن ضربه می زند که به خودش ضرر و خطری نداشته باشد.

3-  خسرو در اين جهان از خداوند عيب گرفته است . سنايي كه مي گويد:

ابلهي ديد اشتري به چرا                   گفت نقشت همه كژ است چرا ؟

گفت اشتر كه اندرين پيكار              عيــــــب نقاش مي كني هشدار ؟

4- الف: آوردن جمله هاي طولاني (اطناب)       ب:كثرت كاربرد لغات عربي        پ: كاربرد آرايه هاي ادبي       ت: استفاده از تركيبات دشوار

5- رشته گران فطرت را در كارگاه تكوين بر تلوين ، يك سرسوزن خطا نباشد.

6- حكايت اول ظالم و ستمگر  - حكايت دوم : شاه ظاهر بين و متكبر، عيب جو، ظالم ، خرافه پرست ، جاه طلب

7- به معناي ((به ))

8-  الف: در زبان حكايت است ، امروز زبان حكايات زبان مردم كوچه و بازار  محاوره اي است اما در اين جا زبان اديبانه است - ب: داستان هاي قديمي ايستاست و نويسنده نتايج اخلاقي داستان را در پايان بيان مي كند در حالي كه داستان هاي امروزي پويا و واقع گراست و نتايج آن معلوم نيست و نتيجه با خواننده است . پ: در داستان هاي قديم شخصيت داستان ثابت است در حالي كه در داستان هاي امروزي شخصيت داستان متغير است .  ت : در داستان هاي امروزي عناصر داستان مي بينيم اما حكايات قديمي تمثيلي بوده است .

خودآزمايي ص 31

1- از هر دوی آنها ایهام تناسب ساخته: عبر به معنی عبرت گرفتن است ولی در معنای جاری شدن اشک با دیده تناسب دارد// دیده هم به معنای دیده شده است ولی در معنای چشم با عبرت بین و معنای دوم عبر یعنی  جاری شدن اشک تناسب دارد

2- آرايه ي های: مراعات النظیر، تشخيص، ایهام تناسب

3- در مصراع اول اشك و در مصراع دوم آب دجله (واردشدن آب دجله به خليج فارس )

4-    از زمانی که زنجیر عدالت ایوان مدائن از بین رفت

5-  انوشيروان زنجير عدلی از کاخ خود به میدان شهر کشیده بود تا دادخواهان آن را تکان دهند و انوشیروان به حق آنها رسیدگی کند.

6-  با آرايه تشخيص يعني زمين به جاي شراب ، خون دل پادشاهان را خورده و مست شده.

7-  مردن و خاك شدن قدرتمندان نشان مي دهد كه جهان به كسي وفادار نيست و بايد از مرگ آن ها عبرت بگيريم .

8- چون با خوردن اجساد این همه انسان هنوز سیر نشده است.

9-  گفته اند كه گويا منظور از ريختن چهارده كنگره ي كاخ انوشيروان ، رونق و عظمت يافتن اسلام در قرن چهاردهم باشد كه با روزگار ما هم زمان است . ( ظاهراً نوع بيان خودآزمايي اسم كتاب را مي خواهد كه در اين صورت تفسير امام فخر رازي و تفسير طبري )

10- الف: كاربرد اصول دستوري در حد بسيار استادانه اي است و فصاحت شعر هم يكي در گرو اين امر است و هيچ نا هماهنگي اخلال كننده اي در جملات نيست .   ب: برخي تعبيرات قديمي در شعر ديده مي شود (به تناسب زمان ما) شايد در زمان شاعر عادي بوده است ، مثل به كار بردن شنيدستي به جاي شنيده اي و استفاده از قيد تمناي بو كه ( كه امروز به كار نمي رود ) به كار بردن گرسنه به جاي گرسنه (شايد به ضرورت وزن ) به كار بردن فعل امر ((گري)) به جاي ((بگري )) كه امروزه اين صيغه از فعل متروك است و به جاي آن از فعل  (( گريه كن )) استفاده مي شود و تقديم صفت شمارشي بر موصوف كه امروز مرسوم نيست مثل دوم دجله به جاي دجله ي دوم .

خودآزمايي ص 39

1- نكوهش توانگر         2-  آسايش و خاطر جمعي با فقر به دست نمي آيد .

3- مصراع اول: وصف حال ثروتمندان كه آسايش براي بهتر عبادت كردن خدا دارند مصراع دوم : توصيف فقرا كه به دليل فقرشان آرامش خاطر ندارند و نمي توانند خدا را عبادت كنند.

4- جمله هاي كوتاه : چون ابرآذارند و نمي بارند و چشمه ي آفتابند و بركس نمي تابند . گفتم مذمت اينان روا مدار كه خداوند كرم اند ...

تضادهاي فعلي : ابر آذارند = نمي بارند - چشمه ي آفتابند = نمي تابند - سواراند = نمي رانند// ايجاز : محك داند كه زر چيست ؟

5-  وقيح . اهل جدال و سفسطه است و درويش نما . سرزنش كننده عيب جو

6-  مصراع دوم وصف ميراث خوران مفت خور مي ميرند و آن را براي ميراث خواران مي گذارند .

7- الف: توانگران دخل مسكينان اند و ذخيره ي گوشه نشينان ب:  مال مزكا دارند و جامه ي پاك و عرض مصون . پ: دست تعدي دراز كرد و بيهوده گفتن آغاز ،

8-  هيچ كدام، هردو را نصيحت مي كند زيرا:  هر دو گروه را داراي محاسن و معايب مي داند .

9-  اگر ژاله هر قطره اي در شدي                     چوخرمهره بازار از او پر شدي

10- انسان اگر در فقر نيز به سر ببرد نبايد لب به شكايت باز كند و هميشه بايد اميدوار به فضل خدا باشد و گرنه بدبخت خواهد مرد و از رحمت خدا بي نصيب خواهد ماند و اگر ثروتمند باشد بايد هم خود بخورد و هم به  ديگران فايده برساند .

11- ترصيع : قدمي در راه  خدا ننهند و درمي بي من و اذي ندهند. ( موازنه ) در زمره ي توانگران شاكراند و كفور و در حلقه ي درويشان صابراند و ضجور .

نه كه من بر حال ايشان رحمت مي برم گفتم : نه ، كه بر مال ايشان حسرت مي خوري .

- سجع : يكي تحرمه ي عشا بسته و ديگري منتظر عشا نشسته - اسباب معيشت ساخته و به اوراد عبادت پرداخته

12- قائم مقام فراهاني - جلال آل احمد - دكتر علي شريعتي - صادق چوبك

13-  اگر قدرت جودست و گر قوت سجود، توانگران را به ميسر مي شودكه مال مزكا دارند و جامه ي پاك و عرض مصون .

-   پس عبادت اينان به قبول نزديك ترست كه جمع اند و حاضر نه پريشان و پراكنده خاطر .     - گفتم : مذمت اينان روا مدار كه خداوند كرم اند .

خودآزمايي صفحه ي 43 :

1- چون نسيم سحر نماد پيام آوري بين عاشق و معشوق است                2- الف: دوباره       ب: آشكار

3- درگيسوي شكن در شكن معشوق      4- ساقي : واسطه ي فيض - مي : عشق و فيض حق  - مطرب: وسيله ي ارتباط بين سالك وخدا        5- دراين صورت با مهیای مصراع اول آرايه ي جناس مي شود             

 6-  بيت 6 بازپرسيد زگيسوي شكن در شكنش              كاين دل غم زده سرگشته گرفتار كجاست

7- در مقابل سختي ها نبايد رنجيد چون آسايش بي رنج وجود ندارد .

8- طلب عشق - تجلي معشوق برعاشق - سختي كشيدن در راه حق .

خودآزمايي صفحه ي 49  

1- مصراع دوم بيت نخست : تفصيل ها پنهان شده در پرده ي اجمال ها

2- ادبار به معني بدبختي و پشت كردن دولت و سعادت است كه به غروب خورشيد (مغرب) تشبيه شده است . زيرا در هنگام غروب ، خورشيد به ما پشت مي كند . از طرف ديگر بدبختي نماد سياهي است كه به غروب خورشيد تشبيه شده است زيرا در هنگام غروب خورشيد هوا تاريك مي شود . اقبال به معني روي آوردن سعادت است كه به طلوع خورشيد (مشرق) تشبيه شده است از طرف ديگر اقبال و خوشبختي نماد سفيدي و روشنايي است كه به طلوع خورشيد تشبيه شده است زيرا در هنگام طلوع خورشيد همه جا روشن مي شود .

3- کمال بخشی عشق     4- آسمان        5-  تشبيه بليغ اضافي (سررشته ي آمال ها )

6-  يك كوچه راه - حيران اطوار خودم – هر روز گردد تنگ تر سوراخ اين غربال ها / قرعه ي رمال ها / ریش ریش شدن/ کم کردن پاره ای از روزی

7- پيشاني عفو تو را پر چين نسازد جرم ما         آيينه كي بر هم خورد از زشتي تمثال ها

8-  لف و نشر مرتب ، تضاد ، تشبيه ، مراعات نظير

خودآزمايي صفحه ي 53 :

1-   ساحت ضميرش منبع معاني و پيرايه ي فكرش فصاحت سحباني - نقد محتوايي ، فني // صنايع و بدايع كه مولاناي مذكور در شعر درج مي نمايد ( نقد فني )

2-  به كارگيري لغات و تركيبات عربي - بهره گيري فراوان از آرايه هاي ادبي مثل سجع ، تشبيه، استعاره ، استفاده از زبان عامه و فرهنگ عاميانه .

3- گفتار شاه تهماسب و روي آوردن محتشم و ديگر شاعران به شعر مذهبي صفحه ي 51 از خط سوم : مولانا محتشم كاشي ...

4-  تركيب بندي كه در هفت بند سروده شود . ( البته هفت بند شامل ترجيع بند هم مي شود هر چند هفت بند حسن كاشي تركيب بند بوده است . )

5-  ناظم مناظم سخن ، پيرايه بند سلسله معني آرايي ، بلاغت گستر، سخنان لالي انتظام ، شعر پر طمطراق ،  معاني رنگين ، سرخيل سخنوران هفت بند . استعاره هاي دور از كار . منبع معاني . فصاحت سبحاني . سريع الفكر . فكر دقيق و معاني بلند . قصيده اي غرا

خودآزمايي صفحه ي 59

1-   الف: بيت سعدي از زيبايي بيشتري برخوردار است زيرا در اين بيت تشبيه مضمر وجود دارد و شاعر اشك هاي خود را به باران مانند كرده و غير مستقيم به گل فرو رفتن شتر را در روزهاي باراني بيان كرده است . درحالي كه در شعر طبيب از اين تشبيه خبري نيست . ب: در هر دو مبالغه و اغراق وجود دارد ولي مبالغه بيت طبيب آشكارتر و پررنگ تر است  ج : عاطفه و صميمت در بيت سعدي لطيف تر و محسوس تر و دلنشين تر است 

2- رنج و اندوه عشق است

3-  جاي تعجب نيست اگر گل شكفته شده به سرو كه پاي درگل و اسير تعلقات وتعينات است، بخندد

4- فاصله ي تولد تا مرگ يا فاصله ي دنيا و آخرت           5-  در محفل و بزم عشق و محبت

خودآزمايي صفحه ي 61 :

1-  با اين سبك نوشتم قلم مجاز ( علاقه آليه )        2-  بالفور: به سرعت و به تندي // بالمره: يك دفعه ،یک باره

3-  به كارگيري سجع و آميختن نظم و نثر - آميختن نثر و شعر عربي با فارسي / حذف افعال در نوشته ها / آوران استشهاد شعري .

خودآزمايي صفحه ي 63:

1-  حافظ غيبت را لازمه و مقدمه ي حضور مي داند بنابراین معشوق او گاهي غایب است و گاه حاضر  ولي معشوق فروغي هميشه حضور دارد و هيچگاه غيبت نكرده است .

2- كثرت جلوه هاي گوناگون آفرينش (پديده هاي رنگارنگ هستي كه همه زيبايي هاي خدا را به نمايش مي گذارند )

3- آينه ي چشم اضافه ي تشبيهي است كه چشم مشبه و آينه مشبه به ادات تشبيه و وجه تشبيه نيز محذوف است .بيت داراي تشبيه مضمر نيز هست كه در آن بالاي معشوق (قد معشوق ) به عالم بالا تشبيه شده است .

4- با صدهزارجلوه برون آمدي كه من                  با صد هزار ديده تماشا كنم تو را

5- علاوه بر اين كه در هر دو بيت ((تشبيه بليغ )) داريم (آينه ي چشم - كارگه عشق ) در هردوبيت ((تصدير)) نيز به كار رفته است .

6-  خداوند در همه جا حضور دارد و در همه جا تجلي کرده است (وحدت وجودی)

7- طوبي وسدره گر به قيامت به من دهند              يك جا فداي قامت رعنا كنم تورا

خودآزمايي صفحه ي 67:

1- دلبستگی به دنیا و مادیات

2- طرفداري از عدالت اجتماعي - قناعت و ترك آز – آزادگي – احترام به عقايد مردم – بي اعتنايي به مال دنيا و آسايش خاطر

3- اجتماعي

4-  بيت نخست تكرارو تضاد (كم و بيش ) بيت دوم تشبيه بليغ (دفتر زمانه ) بيت سوم مجاز (جامعه ) بيت چهارم جناس ( ما و با ) و تلميح ( جمشيد جم ) به پادشاهي جمشيد و جام و اشاره دارد . لف و نشر . مراعات نظير

5- ازپادشاهان سلسله ي پيشدادي شاهنامه است. وي برخي از فنون وكارها وپيشه ها رابه جهانيان آموخت اما چون سال ها گذشت ، به تدريج ، خودبيني و ناسپاسي به يزدان ، بر او چيره شد . چندان كه سرانجام گفت: (( مراخواند بايد جهان آفرين )) به همين سبب كار و بختش سرنگون و واژگون گرديد و سرانجام به دست ضحاك اسير و كشته شد. كاربرد اين تركيب درست نيست . زيرا جم همان جمشيد است و اضافه كردن اين دو به هم هيچ معنايي ندارد.

خودآزمايي صفحه ي 71 :

1- صادق هدايت ، بزرگ علوي ، جمال ميرصادقي ، صادق چوبك

2-  پرمهرومحبت ، شيطنت و بازيگوشي ، قهر و غضب ، فيس و افاده و مكتب و مدرسه

3-  الف ) كاربرد زبان عاميانه             ب) توصيف هاي ساده و صميمي و جزئي                پ) نثر ساده و روان توام با طنز

4- در مكتب خانه هاي قديم اصل بر ترس از استاد و مكتب بود . چنانكه كودك از رفتن به آن ترس داشت ولي در مدارس جديد اصل بر تعليم و يادگيري و احترام به شخصيت دانش آموز است .

5-    گويا اين ((فرمول )) مشهور را كه مثل سوره ي الحمد و ان يكاد تمام هم وطنان آن دوره هنوز از حفظ اند // از شما چه پنهان گويا معني كلمه ي نوشتن رانفهمیدم و تصور نمودم مقصودش این است که حلبی را پاکیزه نگهدارم و عصر نشانش بدهم !

خودآزمايي صفحه ي 75:

1-  واقعي ، زيرا شاعر آن چه را كه مي بيند همان را با زبان شعر وصف مي كند .

2-  خلاف هر شبه ، كبكم خروس مي خواند ، درون مغزم ، مو شكافتن

3- ادب غنايي (توصيفي ) براي اين كه شاعر جزئيات طبيعت را كه در برابر چشم او گسترده است وصف مي كند و احساس خويش را بيان مي دارد.

4- الف) شفق از نظر سرخي و زردي مثل پرچم سرخ جنگ و آشوب و پرده ي طلايي است .  ب) نورماه كه از لابلاي برگ هاي بيد مي تابد و سايه روشني كه ايجاد مي كند . مثل قلبي پر از يأس و اميد است .   پ)ابري كه نورماه بر آن مي تابد ، مثل پنبه ي آتش گرفته است .    ت) پرتو مهتاب چو نوعروس روي زمين را سفيداب كرد .

5- انگار سفيدابي است بر چهره ي نو عروسي .     6- خوشي ها و غم هاي زندگي (عيش و محن )  7- چو خورشيدن تابان زگنبد بگشت.

8- خوشي ها و غم هاي زندگي خود شاعر ، دل پرداغ داشتن ، خوش بيني شاعر ، در عين نااميدي اميدوار بودن .

9- سايه روشن عمر (عمر امر معنوي و درك كردني است و سايه روشن از امور مادي و ديدني ) گذشته هاي سپيد و سيه : گذشته ها از امور معنوي است و سپيد و سياه از ويژگي هاي مادي ، فكر نوراني ، روزگار تلخ و شيرين ، رنگ اميد . جهاني سپيدتر از فكرهاي عرفاني

خودآزمايي صفحه ي 80 :

1-  (( روي اين درياي تند وتيره و سنگين كه مي دانيد )) كه با صفت اشاره ي" اين" عصر خود را به نمايش مي گذارد.

اي آدم ها كه بر ساحل بساط دل گشا داريد :// نان به سفره ، جامه تان بر تن ،// يك نفر در آب مي خواند شما را //يك نفر درآب دارد مي كند بيهوده ، جان قربان // اين افراد مردم مرفه جامعه اند كه غم فقيران و محرومان را نمي خورند.

2- دريا ، ساحل ، موج ، باد ، آب و غريق .   3- گود كبود     عمق دريا ، منظور عمق اجتماع است .

4-  الف) گرفتستیدد : به جاي گرفته ايد .      ب) كهنه جهان : به جاي جهان كهنه (قديمي )           پ) دست يابيدن : به جاي دست يافتن

5- حق يا معشوق (عالم ملكوت)          6-  يك نفر دايم دارد دست و پا مي زند

يك نفر جانش را بيهوده دارد قربان مي كند . يا يك نفر در آب بيهوده جانش را قربان مي كند .

موج بر ساحل خاموش مي كوبد مثل شخص بسيار مست و به زمين افتاده اي كه بسيار از خود بي خود شده پخش مي گردد. (چنان مستي به جاي افتاده ، بس مدهوش پخش مي گردد.)

7-  نكته هاي حساس شعر را برجسته تر مي كند و توجه خواننده را بر مي انگيزد .

8-  يك نفر در آب دارد مي سپارد جان //آي آدم ها كه روي ساحل آرام در كار تماشاييد. //يك نفر در آب دارد مي كند ، بيهوده ، جان قربان . //دست و پاي دايم مي زند .

خودآزمايي صفحه ي 88 :

1-  با همان هيكل و همان قيافه يا نيمه ي همان سيب اما سوخته تر و پلاسيده تر مثل اين كه ريش سفيدش را دانه دانه توي صورتش .

2- الف) زبان نثر جلال متحرك و پويا است و نثر او بريده و كوتاه و با حذف فعل است : (نفهميدم لاغر بود يا چاق )

يعني نديدم اما هن هن مي كرد . لذت مي بردم كه يكي از اين آدم هاي بلغمي مزاج ((اين نيز بگذرد)) ي را به دوندگي وا داشته ام . طبقه ي اول و دوم و چهارم ، چهار تا پله يكي .

ب) جلال در لابلاي نثر خود سئوالاتي را براي خواننده مطرح مي كند و او را به تفكر وا مي دارد و ذهن را پويا مي كند : اما وقتي ديدم نمي تواند حرف بزند و به جاي هر جوابي همان خنده هاي يخ بسته را روي صورت دارد خودم را به عنوان او دم چك گرفتم : (( آخر چرا؟ مگر نمي دانستي كه خيابان و راهنما و تمدن و آسفالت همه براي آن هايي است كه توي  ماشين هاي ساخت مملكتشان دنيا را زير پا دارند؟ آخر چرا تصادف كردي؟

3-  نگاه چپ هم بكنم ، هن هن كردن آدم هاي بلغمي مزاج ، خودم را به عنوان او دم چك گرفتم ، گل از گلم شكفت ، آقا مدير كوفتي ، روي ادا و اطوارش ، تره مدير مدرسه را خرد كند ...

4-  بلي - به قرينه ي اين كه مي گويد : در ((اصل چهار )) استخدامش كنند.

5- الف) نواله ي تالار تشريح شما     ب) انگ كارخانه هاي فيلم برداري را روي پيشاني اش مي بيني . پ) هرچه بود دربان چنان در بزرگي بود .

 ت) طعمه اي براي ميز نشين هاي شهرباني و دادگستري و . . .    ث) آب و برق را با خودش به محل بياورد.

6- اول رفتم سراغ پاسگاه جديد كلانتر // شماره ي دفتر انديكاتور پاسگاه // معلم كلاس چهار مدرسه ي من // نواله ي تالار تشريح شما // سرجوخه ي كشيك پاسگاه تازه تاسيس شده ي كلانتري

7- خودم را به عنوان او دم چك گرفتم : خود را مقصر دانستم . مرده شورتون ببره . الهي بميريد

خودآزمايي صفحه ي 91:

1- بيت سوم : باديه پيما : كسي كه جام ((شراب)) مي نوشد . يا نوشنده ي شراب( باديه : جام) // طي كننده ي بيابان( باديه :بيابان )

بيت هفتم : شيرين : ايهام تناسب      الف) لب شيرين              ب) تناسب با فرهاد

2- شاعر دامن خود را به دامن مهتاب مانند كرده و قطرات اشك خود را به مجموعه ي ستاره ي پروين كه مثل قطره هاي اشك هستند تشبيه مضمر نموده است .

3-  طالع بيني در آينه (طالع خود را در آينه و ماه ديدن )

4-   توچنين خانه كن و دل شكن اي باد خزان             گرخود انصاف كني مستحق نفريني     5-  معشوق

6-  هر چند نظرها مي تواند گوناگون باشد ، اما به نظر اين بيت زيباتر به نظر مي رسد

كي بر اين كلبه ي طوفان زده سرخواهي زد                اي پرستو كه پيام آور فرورديني

خودآزمايي صفحه ي 107

1-   به معني خاص حماسه نيست اما در معناي عام حماسه است . زيرا گوينده از مرگ و شهادت فرزندش با آه و ناله حرف نمي زند ، بلكه در اين مورد استوار و با استقامت است و از قهرماني او سخن مي گويد و امروزه توسعاً شعري كه رنگ قهرماني داشته باشد حماسه است .

2- مجاز از شانه هاي مردم

3-  نارنجك بستن - نماز خونين – به جنگ رفتن نوجوان 14 ساله - عطر آسماني شهادت . نارنجك قلب

4-  تمام چهارده سالگي اش را در كفن پيچيدم - با همان شور شيرين گونه - كه كودكي اش را در قنداق مي پيچيدم - مظلوم كوچك من - در ستاره باران آن شب - چگونه پرپر زد؟ - اندوهم باد كه انگشتان كوچكش را پيش از آن كه سپيد ديده باشم كبود ديده بودم

5-  به پاي شوق خويش رفته بود و اينك - با شانه هاي شهر - برايم بازش آورده بودند . حرف ((ش))

وسعت وسيع ، كدام سجاده گسترده شد؟ حرف ((س))// با گيوه هاي خيس ، زمستان سنگين شهر را به مدرسه مي رفت . حرف ((س))

خودآزمايي صفحه ي 111

1- آب مهريه ي حضرت زهرا (س) است .    2-  عقل در شناخت او عاجز و ناتوان است .

3-  درفكر گودالم - كه خون تورا مكيده است - هيچ گودالي چنين رفيع نديده بودم- در حضيض هم مي توان عزيز بود- از گودال بپرس

4- جرعه اي از فرهنگ شهادت              5- تو تنها تر از شجاعت / تو تنها معياد و ابزار سنجش شجاعت هستي 

6- خونت / با خون بهايت حقيقت / دريك تراز  ايستاد/ و خون تو ، امضاي ((راستي )) است .

خودآزمايي صفحه ي 116

1-  سر امام حسين (ع)           2- در اينجا صبر بار منفي دارد و به معني تسليم شدن در مقابل ظلم است .

3- يعني ما با سكوت خود ، درحقيقت هم دست با جنايتكاران شديم و در شهادت ابوالفضل (ع) شريك بوديم .

4-  كار و تلاش بيهوده كردن (ظلم و اسارت پذيرفتن )

5- آرامش ظلمت و باقي ماندن در تاريكي ناداني و ظلم بر بي دردان و نا آگاهان و كساني كه در برابر ظلم و ستم صبر و سكوت كردند (و چشم ها را بستند و فجايع را نديدند و به امام حسين (ع) كمك نكردند ) مبارك باد.

6-  الف ) كاربرد رديف طولاني           ب) به كار بردن واژه هايي كه مربوط به شعر گذشته است

پ) مطالب را به صورت مستقيم بيان نكرده است        ت) تكرار واژه ها در شعر     ث) به كاربردن قافيه هاي مياني در شعر

7- الف) من زخم دار تيغ قابيلم برادر                ميراث خوار رنج هابيلم برادر

ب) من با محمد(ص) از يتيمي عهد كرد                     با عاشقي ميثاق خود در مهد كرد

پ) من تلخي صبرخدا درجام دارم                             صفراي رنج مجتبي در كام دارم

ت) برديگ صحرا با اباذر پويه كردم                          عماروش چون ابرودريا مويه كردم

8- الف ) استفاده از كلمات و تركيبات كهن مثل : اندر ، خاييدن ، نطع كردن ، زنجير خاييدن ، پويه ، مويه  ب) ايجاز اختصار ( حذف به گزينه )

خودآزمايي صفحه 123:

1-   عرفا با ساير طبقات فرهنگي، اسلامي از قبيل مفسرين ، محدثين ، فقها ، متكلمين ، فلاسفه ، ادبا، شعرا و... يك تفاوت مهم دارند و آن اين است كه علاوه بر اين كه يك طبقه ي فرهنگي هستند و علمي به نام عرفان به وجود آورده اند و دانشمندان بزرگي در ميان آن ها ظهور نموده و كتب مهمي تاليف كرده اند ، يك فرقه ي اجتماعي در جهان اسلام به وجود آوردند . با متخصصاني مخصوص به خود بر خلاف ساير طبقات فرهنگي از قبيل فقها و حكما و ... كه صرفاً طبقه اي فرهنگي هستند و يك فرقه ي مجزا از ديگران به شمار نمي روند.

اهل عرفان هرگاه با عنوان فرهنگي ياد شوند ((عارف)) و هرگاه با عنوان اجتماعي ياد شوند غالباً ((متصوفه )) ناميده مي شوند.

2- قلة منيع انسانيت يعني ( توحيد )

3-عرفان عملي مانند اخلاق است . يعني يك علم عملي است . اين بخش از عرفان علم ((سيروسلوك)) نام دارد. در اين بخش از عرفان توضيح داده مي شود كه ((سالك )) براي اين كه به قله ي منيع ((انسانيت )) يعني ((توحيد)) برسد از كجا بايد آغازكند و چه منازل و مراحلي را بايد به ترتيب طي كند و در منازل بين راه چه احوالي براي او رخ مي دهد و البته همه ي اين منازل و مراحل بايد با اشراف و مراقبت يك انسان كامل و پخته كه قبلاً اين راه را طي كرده و از رسم و راه منزل ها آگاه است صورت گيرد و اگر همت انسان كاملي بدرقه راه نباشد خطر گمراهي در پيش است.

4-  ازنظر عرفا رسيدن به اين مرحله كار عقل و انديشه نيست ، كاردل و مجاهده و سير و سلوك و تصفيه و تهذيب نفس است.

5- هر علمي ، ناگزير براي خود يك سلسله اصطلاحات دارد. مفاهيم معمولي براي تفهيم مقاصد علمي كافي نيست . ناچار در هر علمي الفاظ خاص با معاني خاص قراردادي ميان اهل آن فن ، مصطلح مي شود كه عرفان نيز از اين اصل استثنا نيست.

جز اين دليل ، عرفا اصرار دارند كه افراد غير وارد در طريقت ، از مقاصد آن ها آگاه نگردند. زيرا معاني عرفاني براي غير عارف قابل درك نيست. اين است كه عرفا در مكتوم نگه داشتن مقاصد خود برخلاف صاحبان علوم و فنون ديگر. تعهد دارند . به همين دليل ، اصطلاحات عرفا ، علاوه بر جنبه ي اصطلاحي ، اندكي جنبه رمزي و نمادين دارد و بايد اين ((راز)) را به دست آورد.

6-   البته همواره - خصوصاً در ميان شيعه - عرفايي بوده و هستند كه هيچ امتياز ظاهري با ديگران ندارند و در عين حال عميقاً اهل سير و سلوك عرفاني مي باشند و در حقيقت عرفاي واقعي و حقيقي اين طبقه اند ، نه گروه هايي كه صدها آداب از خود اختراع كرده و بدعت  ها ايجاد كرده اند.

خودآزمايي صفحه ي 127 :

1- عشق با  اين جهان مادي تناسبي ندارد و اسير ماديات و تعينات نمي شود و تعيين پذير نيست.

2- چون سر ، جايگاه عقل است و عقل با عشق مغاير است و سخن چيني مي كند.

3- چون پردارند اما قدرت پرواز ندارند و نمي توانند به رشد و كمال برسند.

4- عاشق با نفع شخصي و آرزوهاي دنيايي و به هدف هاي مادي انديشيدن ميانه اي ندارد.

5-  با استفاده از تمثيل ، مثلاً موجود بي عشق را به مرغ خانگي مانند كرده عاشق راستين را دردم مرگ شادمان نشان داده است.

6- در شعر مولانا غماز مثبت و به معني پاك و منعكس كننده جلوه ي خداست ولي در شعر سنايي منفي و به معني فاش كننده و سخن چين است و عارفانه نيست .

7-  (( ماالحيوه الدنيا الالعب و لهو )) (سوره انعام آيه ي 32) انما الحيوه الدنيا لعب و لهو (سوره محمد (ص) آيه ي 36)  

8-    عاشقي را يك فسرده بديد               كه همي مرد و خوش همي خنديد

خودآزمايي صفحه ي 130

1-   يعني خود را در برابر خداوند فراموش كردن و ترك هواي نفساني كردن و در فكر منفعت شخصي خود نبودن ، تعلقات مادي را رها كردن.

2-   عاشق در طريق عشق بازي بايد چنان باشد كه هر لحظه در راه معشوق جان ببازد (عاشق راستين بي ريا)

3- حيات از عشق مي شناس و ممات بي عشق مي ياب

4- حديث و عبارت گفت : او بنده ي خود را عاشق خود كند، آن گاه بر بنده عاشق باشد و بنده را گويد : تو عاشق و محب مايي و ما معشوق و حبيب توايم ( چه بخواهي و چه نخواهي )

5- عشق دوطرفه ي انسان به خدا و خدا به انسان كه بهترين نوع عشق است

خودآزمايي صفحه ي صفحه 133

1-  طلب و شوق ، ترك تعلقات و تعينات مادي براي رسيدن به خدا و رياضت .

2- تشنه : عاشق (سالك ) ديوار : جسم يا ماديات                   آب : معشوق (خداوند ) يا معرفت الهي

3- رباب ، اسرافيل ، بانك رعد هنگام بهار و خطاب يار شيرين لذيذ

4- خطاب يار شيرين لذيد . صفاي بانگ

5-   تاكه اين ديوار عالي كردن است             مانع اين سرفرود آوردن است       يا بيت زير:

         سجده نتوان كرد بر آب حيات                 تا نيابم زين تن خاكي نجات

6-  تا وقتي كه انسان در بند لذت هاي جسمي و تعلقات دنيايي است نمي تواند به خدا برسد.

7-خير - زيرا هر دو طلب و شوق را بيان مي كند و اين از اصول عرفان است كه اشتياق بنده هرچه بيشتر باشد ، اتصال به معشوق زودتر حاصل مي شود.

8-  براي اين كه موجب ريزش باران مي شود و گل و گياه سبزه را مي روياند.

خودآزمايي صفحه 140

1-  اين نوع ادبيات بر دو اصل واقع گرايي و خيال پردازي استوار است كه از آميختن اين دو صورت هايي دل پذير و زيبا به وجود مي آيد.

2- زبان ادبيات عاميانه ساده وروان است . چرا كه از زبان مردماني ساده و نقل مي شود و محتواي آن اغلب برداشت ها و تلقي هاي ساده و بي پيرايه ي اقوام ابتدايي و روستايي است از زنگي و مرگ ، لاهوت و ناسوت ، طبيعت ، آرزوها ، مدينه ي فاضله ي انساني و ...

3-  ادبيات عامه يكي از ابزارهاي مطالعه در جوامع گذشته است و  مي تواند تجربيات مفيد و ارزنده را با اشكال گوناگون به نسل بعد منتقل سازد و  موجب استحكام رفتارهاي اجتماعي مي شود و اصول اخلاقي را تحكيم مي بخشد و بنيانگر تلاش انسان است در گريز از محدوديت ها ، ناكامي ها ، نابرابريهاي اجتماعي و اقتصادي و محروميت هاي گوناگون كه با آرامش خيال در قالب افسانه ها و قصه ها و ترانه ها بيان مي شود . نقش مهمي در دوام و پايداري فرهنگ قومي و استمرار آن در تاريخ دارد، علاوه بر اين گنجينه اي براي ادبيات مكتوب محسوب مي شود.

6-      در زندگي روزمره در موقعيت ها و زمان هايي خاص استفاده مي شود چون تولد نوزاد . پرورش او . عروسي و عزاداري و . . .

خودآزمايي صفحه ي 153

1- هجو و هزل و طنز با هم تفاوت هايي دارند . هزل و تاحدي نيز هجو غالباً با ركاكت لفظ ، دشنام و عدم رعايت عفت كلام توام است و قصد شاعر در بيان آن ها ايجاد خنده و مسخره كردن است . اما در طنز هدف تنها خنداندن نيست ، بلكه نيشخند است . نيشخند طنز غالباً كنايه آميز و توأم با خشم و قهري است كه با نوعي شرم و خويشتن داري همراه است .

به عبارت ديگر هجو و هزل صريح است و طنز در پرده .  هجو و هزل وقيح است و طنز متين .

2- مبناي طنز برشوخي و خنده است و هدف آن اصلاح و تزكيه است .

3- در دوره ي مشروطه به دليل شرايط اجتماعي سياسي حاكم بر اين دوره .

4- سوزني سمرقندي - انوري ابيوردي - عبيد زاكاني - فخرالدين علي صفي - طنزپردازان معاصر : نسيم شمال - دهخداو بهار - ايرج ميرزا و ميرزا عشقي

5-    با پيدايش انقلاب مشروطيت ادبيات انتقادي و طنزآلود رونق و گسترش بيشتري مي نمايد. نوعي شعر انتقادي كه به شعر پرخاشگر مشهور است . نيز از اين دوره رايج مي شود كه شاعران در سروده هايي تند وپرخاش گونه از اوضاع سياسي و اجتماعي انتقاد مي كنند.

7-      الف) ترسم كه صرفه اي نبرد روز بازخواست                 نان حلاج شيخ زآب حرام ما

         ب)  حافظ به خود نپوشيد اين خرقه ي مي آلود               اي شيخ پاكدامن معذور دار ما را

خودآزمايي صفحه ي 156 :

1-   در طنز ((گورپدر)) نويسنده سبكباري دنيايي را عامل نجات در آخرت مي داند. در طنز ((خرگيري)) شاعر از اوضاع نابسامان اجتماعي كه كارگزارانش حريص و بي تميز هستند انتقاد مي كند.

2-      رنگ ريخت : رنگ پريده      بي تمييز: ناآگاه ، بي تشخيص                     4-      قطعه ي مولوي (خرگيري)

5-    خرگيري طنزانتقادي است . چون هدف آن اصلاح نابساماني ها است . خنده ي حاصل از آن خنده اي تلخ است . ظريف و بخيل طنز و لطيفه است . شاعر مهمل گو ، هجو است ، زيرا هدف اجتماعي ندارد . گورپدر هجو است و خانه ي ما، طنز است زيرا به فقر كه مسئله اي اجتماعي است اشاره كرده است .        6-  خرگيري

خودآزمايي صفحه ي 161 :

1-     استفاده از زبان و اصطلاحات و تركيبات و ضرب المثل هاي عاميانه ، استفاده از طنزهاي انتقادي، نثر ساده و روان .

2-      ((موي دماغ شدن )) : مزاحم شدن //((آب برداشتن چيزي )) : در فرهنگ دهخدا : ظاهر عبارت معني و مقصودي بدتر و ضعيف تر دارد . يا خرج و هزينه برداشتن //  ((دست كسي درحنا گذاشتن )) :  مشكل و دردسر ايجاد كردن يا گرفتار كردن ، سركار گذاشتن //  ((آن روي كار بالاست )) :  زشتي كار نمايان است ، گند كار درآمد.

3- الف ) يك پيراهن از توبيش تر پاره كرده ام : با تجربه تر هستم

ب) ديوار موش دارد و موش هم گوش دارد: مواظب سخن گفتن خود باشيد . حرف ها زود پخش مي شوند.

پ) من ريشم را توي آسياب سفيد نكرده ام : اين تجربه را به آساني به دست نياورده ام .

+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم مهر 1388ساعت 10:12 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

سوالات زبان فارسی3عمومی

ردیف

سئوالات

نمره

الف

1

زبان شناسی

در جمله ی « من ، من را در آینه دیدم .» کدام قاعده ی ترکیب رعایت نشده است ؟

 

5/0

2

الگوی هجایی « گُل » را بنویسید .

5/0

3

تغییر تکیه روی کدام واژه باعث تغییر معنایی عبارت زیر می گردد ؟

    « ولی دانش آموز باید بداند که با تلاش و پیگیری مستمر می توان به نتیجه رسید . »

5/0

4

آهنگ هر یک از جملات زیر چگونه است ؟

الف ) چنین شتابان به کجا می روی ؟

  ب ) هیچ به زندگی اندیشیده ای ؟

5/0

5

در بیت زیر واژه ای را بیابید که هم معنای قدیم خود را حفظ کرده باشد و هم معنای جدید گرفته است .

    دریادلان راه سفر در پیش دارند 

                          پا در رکاب راهوار خویش دارند

5/0

6

علامت اختصاری ترکیب « کتابخانه ی ملی ایران » را با استفاده از سرواژه های آن بنویسید .

5/0

7

کدام نقش زبان کارکرد اجتماعی بیشتری دارد ؟ چرا ؟

1

ب

1

نگارش

عبارت زیر را ویرایش نمایید .

     بازرسان با توجه به سوابق گذشته ی متهم ، نتایج به دست آمده را تلفناً یا با پست گزارش می کنند .

 

5/0

2

نوشته های تحلیلی حاصل ................ ما هستند .

5/0

3

در نوشته ی زیر که بخشی از زندگی نامه ی ملاصدرای شیرازی است ،نویسنده از چه شیوه ای بهره گرفته است ؟

        « ابراهیم نگاه را از لای در گذراند و به محمد انداخت . محمد با چشمان بسته سخن می گفت . اما چاره ای نبود .لای چشم ها را آهسته باز کرد و گفت : عاقبت این نور مرا کور خواهد کرد ، پدر ، در را تمام گشود ؛ با چاشنی خشونت . »

5/0

4

بیت زیر را به نثر بازگردانی کنید .

        اگر هوشمندی به معنی گرای 

                     که معنی بماند نه صورت به جای

1

5

شیوه ساخت همه ی طنزها  بر چه اساسی است ؟

5/0

6

یک بند ادبی در مورد « خورشید » بنویسید .

1

7

لوح های فشرده « دیسکت » جزو کدام منابع تحقیق محسوب می شوند ؟

5/0

8

از میان واژگان داخل کمانک ، واژه ای را انتخاب نمایید که مناسب یک نوشته ی ادبی و هنری باشد .

      ( همانند – مثل ) امواج که به شنزار ساحل راه می جویند ، دقایق عمر ما نیز به ( جهت – سوی ) فرجام خویش می شتابند .

1

پ

1

دستور

واج های کلمه ی « آرزو » را مشخص کنید .

 

5/0

2

گروه اسمی زیر ، چند تکواژ  آزاد و چند تکواژ وابسته دارد ؟

    « خوش بختی برای امیدواران »

5/0

3

در گروه اسمی زیر  ، هسته را مشخص کنید و نام وابسته های پیشین و پسین آن را بنویسید .

    « بلندترین کوه های جهان »

1

4

در عبارت زیر چه بخشی از جمله حذف شده است ؟

     بعد از ظهری بود و هوا آفتابی و بچه ها سرشان گرم بود .

5/0

5

با توجه به عبارت زیر :

       باران می بارید . ریزش آب ناودان و بوی تند کاه گلاو را بی تاب می کرد .

الف) واژه ی « کاه گل » از نظر ساختمان چگونه است ؟

ب  )  فعل « می بارید » را به صورت ماضی مستمر بنوسید .

 پ )  نام اجزای تشکیل دهنده ی واژ ه ی « ریزش » را بنویسید .

 

 

5/0

5/0

5/0

6

جمله ی زیر ، چند جزئی و گذرا به چیست ؟

     « مادر کنار فرزند اشک شوق می ریزد . »

5/0

7

در جمله ی زیر متمم اسم را بیابید .

   « نفرت از بیگانگان در دل هر انسان آزاده ای وجود دارد . »

5/0

8

نمودار پیکانی گروه اسمی « شهری نسبتاً بزرگ » را رسم نمایید .

5/0

9

در نوشته ی زیر نوع افعال را از نظر ساختمان ( ساده ، پیشوندی و مرکب ) بنویسید .

   « او با سخنان دلنشین خود به ما امید می داد و به تلاش بیشتری وامی داشت . »

5/0

10

فعل جمله های زیر را گذرا کنید .

الف ) پرنده از روی شاخه پرید .

ب  ) برگی روی زمین افتاد .

5/0

11

واژه ی « همکاری » را بر اساس ترتیب اجزای سازنده ی آن تا مرحله ی تکواژ تجزیه کنید .

5/0

12

نام وابسته ی پیشین و نام نقش های تبعی مشخص شده را در عبارت زیر بنویسید.

     آقا مراد ، همسایه ی مادربزرگ ، هیاهو و فریاد مردم را شنید و به کوچه آمد .

75/0

13

در جمله ی زیر ، کدام واژه را معادل فعل « است » محسوب می کنیم ؟

        شناخت یعنی جدا کردن ارزنده از بی ارزش در همه ی شئون زندگی .

25/0

ت

1

املا و بیاموزیم

عبارت زیر به شیوه ی بلاغی است یا عادی ؟ چرا ؟

      رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید .

 

 

5/0

2

در واژه های زیر ، واج میانجی را مشخص کنید ؟

الف ) نیاکان                       ب ) روستایی

5/0

3

املای صحیح کلمات زیر را کدام است ؟

 الف ) رذل / رزل                  ب ) مذبور / مزبور

5/0

4

در تلفظ کدام یک واژه های زیر، فرآیند واجی کاهش اتفاق می افتد ؟ کدام واج آن در زنجیره ی گفتار کم می شود ؟

    اجتماع     خیابان         دست فروش          زودتر

5/0

5

املای صحیح واژه های نادرست را در گروه کلمات زیر بنویسید .

   الطاف الوهیت                وحله ی اول                   بغ کرده و غمگین         ساق مطلب

5/0

6

پسوند « ان » در هر یک از واژه های زیر بیانگر چه مفهومی است ؟

الف ) بامدادان                     ب ) سپاهان

5/0



Read more: http://nahaii.persianblog.ir/tag/%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86_%d9%81%d8%a7%d8%b1%d8%b3%db%8c_3_%d8%b9%d9%85%d9%88%d9%85%db%8c#ixzz0LgQeZKv1
+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم مهر 1388ساعت 9:53 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

سوالات تاریخ ادبیات ایران وجهان 2

نام و نام خانوادگی : .......................................  کد دانش آموزی : ................

ردیف

متن سؤالات

 بارم

الف

1

چهار گزینه ای : در سؤالات 1 - 10 گزینه ی درست را مشخص نمایید .

ابن یمین مضامین ............. را در ............... خود آورده است .

الف ) عشقی  - غزلیّات          ب ) عشقی - قطعات    

ج ) اخلاقی - قصاید     د ) اخلاقی - قطعات

 

0.25

2

« جامع التواریخ » اثر کیست ؟                   الف ) رشید الدین فضل الله همدانی

 ب ) ابوالفضل بیهقی               ج ) حمدالله مستوفی            د ) عطاملک جوینی

0.25

3

« تاریخ جهانگشا » اثر کیست ؟    

  الف ) رشید الدین فضل الله همدانی     ب ) ابوالفضل بیهقی                ج ) حمدالله مستوفی            د ) عطاملک جوینی

0.25

4

پدر مرثیه سرایی فارسی لقب کیست ؟           

الف ) وحشی بافقی     ب ) وصال شیرازی             

 ج ) کلیم کاشانی                  د ) محتشم کاشانی

0.25

5

کدام کتاب زیر سفرنامه ای خیالی است ؟         

الف ) حاجی بابای اصفهانی       ب ) مسالک المحسنین            

ج ) شرح زندگانی من          د ) سیاحت نامه ی ابراهیم بیگ

0.25

6

کدام گزینه ی زیر در مورد آذر بیگدلی نادرست است ؟ 

الف ) مثنوی یوسف و زلیخا اثر اوست .                 

ب ) با هاتف و صباحی همدم بود .

 ج )  مهم ترین اثر او تذکره ی آتشکده است .             

د )  از شاعران معروف قرن دهم است .

0.25

7

کتاب « براهین العجم » اثر کدام ادیب زیر است ؟        

الف ) ملا احمد نراقی   ب ) محمد تقی لسان الملک سپهر      

ج ) شمس قیس رازی      د ) ملا هادی شیرازی

0.25

8

 قالب عمده ی شعر در عصر هاتف کدام است ؟

الف ) قصیده             ب ) غزل            ج ) قطعه       د ) مثنوی

0.25

9

مکتب دادائیسم را کدام نویسنده ی زیر طرح ریزی کرده است ؟

الف ) فدریکو گارسیا لورکا     ب ) لویی آراگون       

ج ) تریستان تزارا        د ) گیوم آپولینر

0.25

10

کدام تابلوی زیر از بهترین آثار مکتب وهم گرایی است ؟

الف ) لبخند ژوکوند            ب ) زرافه ی شعله ور      

ج ) فال گیر بغدادی       د ) مونالیزا

0.25

ب

11

پر کردنی : جاهای خالی سؤالات زیر را با کلمات درست پر کنید .

در عصر حافظ به دلیل ....................................... و ..................................... گروه ها توانستند مذهب و اعتقاد خود را آزادانه آشکار کنند .

 

0.50

12

رهی معیّری فکاهیات خود را با امضای مستعار ................... و ........................ منتشر می کرد .

0.50

13

گروهی از شاعران رمانتیک  شاعران ....................... بودند که از لبنان به ....................... مهاجرت کرده بودند .

0.50

14

شاهکار ویلیام فاکنر در رمان نویسی ............................... نام دارد .

0.50

15

در اشعار پس از 1948 فلسطین ، ................................ و ................................... در سطحی گسترده دیده می شود .

0.50

16

آثار تحقیقی علامه دهخدا عبارتند از : 1 - ................ 2 - ..............

0.50

17

 ادب عباسی را ............... یا ............ می گویند ؛ زیرا بیش تر شاعران این دوره دورگه بودند .

0.50

ج

18

کوتاه پاسخ : جواب سؤالات زیر را مختصر و مفید بنویسید .

« اشعة اللمعات » از کیست و موضوع آن چیست ؟

 

0.50

19

آثار یغمای جندقی به چه سبب دارای ارزش و اهمّیّت است ؟

 

0.50

20

وطن به عنوان درون مایه ی شعر عصر بیداری یعنی چه ؟

 

0.50

21

مضامین شعری ادیب الممالک را بنویسید .

0.50

22

دو اثر از محمد تقی بهار نام ببرید .

0.50

23

سنت گرایان در عصر بیداری برای مقابله با انقلاب تهاجمی نوگرایان چه کاری می کردند ؟

 

 

0.50

24

چرا به کلیم ، لقب خلاق المعانی ثانی داده اند ؟

0.50

25

مُخـَضرَم چه گروهی از شاعران هستند ؟

0.50

26

چرا سال 1967 را در ادبیّات عرب باید نقطه ی عطفی به شمار آورد ؟

 

0.50

د

27

تشریحی

شعر عصر بیداری از نظر ساخت فنّی دو مسیر مجزّا را در پیش گرفت ؛ آن دو را بنویسید .

 

 

 

28

انجمن ادبی دانشکده را معرفی نمایید .

 

 

1

29

در سال 1301 در زمینه های شعر، داستان کوتاه،رمان و نمایش نامه نویسی چه آثاری پدید آمد ؟

 

 

1

30

نظر نیما درباره ی وزن و قافیه چیست ؟

 

 

1

31

ویژگی مناظرات پروین اعتصامی را بنویسید .

1

32

آثار سمت راست از کدام نویسندگان و شاعران سمت چپ است ؟

        ( توجّه : در سمت راست یک گزینه اضافی است . )               

             اثر                                                     صاحب اثر

الف ) وداع با حافظ           (       )                    1 - رهی معیّری

 ب ) ای خواب                (       )                    2 - مهرداد اوستا

 ج ) سایه ی عمر             (       )                    3 - امیری فیروزکوهی

 د ) عشق در به در           (       )                    4 - حمیدی شیرازی

 ه ) پالیزبان                    (       )

1

33

آثار سمت چپ از کدام نویسندگان سمت راست است ؟ 

             ( توجّه : در سمت چپ یک مورد اضافه است . )

الف ) جرجی زیدان               (          )                   1 - پیامبر

 ب ) مصطفی لطفی المنفلوطی (          )              2 - شب تابستان

 ج ) یوسف ادریس                (          )             3 - ابومسلم خراسانی

 د ) خلیل سواحری                (          )                   4 - حکایت جدی

 ه ) جمال بنّوره                    (          )              5 - قهوه خانه ی باشوره

 و ) جبران خلیل جبران          (          )                  6 - العبرات

ز )  سلیم بستانی                   (          )     

1.50

34

یکی از شاعران زیر را به دلخواه معرفی نمایید .

الف ) نسیم شمال          ب ) میرزاده ی عشقی          ج ) فرخی یزدی

 

 

 

2



Read more: http://nahaii.persianblog.ir/#ixzz0LgO2iYaf
+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم مهر 1388ساعت 9:43 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

پاسخ خود آمو زی های آرایه های ادبی

+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم مهر 1388ساعت 9:24 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

نمونه سوالات کنکور -ادبیات

نكات و نمونه سوالات ادبيات فارسي - شركت در كنكور


درس اول
درآمدي بر تحميديه

 

 

درس دوم - مناجات
درس سوم - درآمدي بر ادبيات حماسي

 

 

درس چهارم
کاوه ي دادخواه

 

 

درس پنجم
گذر سياوش از آتش

 

 

درس ششم
درآمدي بر ادبيات غنايي

 

 

درس هفتم - من اين همه نيستم
درس هشتم - مناظره خسرو با فرهاد

 

 

درس نهم
دو غزل / سعدي شيرازي

 

 

درس دهم
دو غزل / حافظ شيرازي

 

 

درس يازدهم - اشارت صبح
درس دوازدهم - سپيده ي آشنا

 

 

درس سيزدهم - کيش مهر
درس چهاردهم - رباعي و دو بيتي ديروز

 

 

درس پانزدهم
در آمدي بر ادبيات تعليقي

 

 

درس شانزدهم
ذکر حسين بن منصور حلاج

 

 

ادامه درس شانزدهم

 

 

درس هفدهم
درآمدي بر توصيف و تصويرگري

 

 

درس هجدهم
دماونديه

 

 

درس نوزدهم - توصيف کويمات
درس بيستم - به بلبل

 

 

درس بيست و يکم
درآمدي بر حسب حال

 

 

ادامه درس بيست و يکم

 

 

درس بيست و دوم
بارقه هاي شعر فارسي

 

 

درس بيست و سوم - ميرزا رضا کلهر
درس بيست و چهارم - درآمدي بر ادبيات داستاني

 

 

ادامه درس بيست و چهارم

 

 

درس بيست و پنجم - قصه ي عينکم
درس بيست و ششم - درآمدي برترجمه

 

 

درس بيست و هفتم
جهاد

 

 

درس بيست و هشتم
درآمدي بر ادبيات معاصر

 

 

درس بيست و نهم
خوان هشتم

 

 

درس سي ام
صداي پاي آب

 

 

پاسخنامه
درس اول - درس دوم - درس سوم
درس چهارم - درس پنجم - درس ششم

 

 

پاسخنامه
درس هفتم - درس هشتم - درس نهم
درس دهم - درس يازدهم- درس دوازدهم

 

 

پاسخنامه
درس سيزدهم - درس چهاردهم - درس پانزدهم
درس شانزدهم - درس هفدهم - درس هجدهم

 

 

پاسخنامه
درس نوزدهم - درس بيستم - درس بيست و يکم
درس بيست و دوم - درس بيست و سوم - درس بيست و چهارم

 

 

پاسخنامه
درس بيست و پنجم - درس بيست و ششم -درس بيست و هفتم
درس بيست و هشتم - درس بيست و نهم - درس سي ام

 

 

 


 

 
+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم مهر 1388ساعت 9:18 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

ادبیات فارسی1 پیش دانشگاهی

+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم مهر 1388ساعت 9:16 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

پاسخ خود آزمایهای زبان وادبیات فارسی پیش دانشگاهی

پاسخ خود آزمایی زبان و ادبیات فارسی 1 پیش دانشگاهی

 

•      ص 7

1- مقصود از « ني » روح وجان انسان آگاه و آشنا به عالم معنا و نيز « مولانا » كه از خود و خودي خالي است . « نيستان » عالم معنا و جوار حق تعالي است و جدايي : دوري جان انسان از جوار قرب الهي مي باشد و اسیر شدن در جهان مادی .

2-« هر كسي كاو دور ماند از اصل خويش / باز جويد روزگار وصل خويش ( طلب وصل) »

3- تاثير دوگانه ي ني ( ناله ني براي « خوشحالان » ترياق و تسكين و براي« بدحالان » زهر و تلخي است . ) ، يعني بطور كلّي ناله ي جدايي را براي همه سر مي دهد .

4- نيستي ( نابودي - رسيدن به مقام فنا) را آرزو مي كند – روايت كتاب درسي نابودي و نفرين است .

5- پرده اوّل به معناي « نغمه و موسيقي» و پرده دوم به معناي « حجاب » است . ( پرده هاي ما دريد : رازهاي ما را افشاكرد .)

 6-  عشق ( به خدا ) مولانا خواستار ماندگاري عشق است .

 7- زيرا روح نيايش و توجه به حق در تار و پود آن نهفته است ( نيايش ميل به وصل  و شكايت از هجران ) .

 


•      ص11

1-مصراع دوم بيت اول را مي توان به دو گونه خواند :

الف ) جز به راهي كه تو راهنماي من هستي نمي روم .

ب) جز به راهي كه تو آن را به من نمايي (نشان بدهی) نمي روم .

2-همه بيشي تو بكاهي همه كمّي تو فزايي .

3- نيايش هاي لطيف و زيبايي است لبريز از معارف ، آموزش هاي اخلاقي و اجتماعي .

4- علّامه الغيوب – ستّار العيوب ـ عزيز – جليل – جلال – بخشنده – حكيم – عظيم - …

 


•      ص28

1- ستايش دادپيشگي و دادگري – ظلم ستيزي و طرد ظالم – نيرو بخشيدن – آزاد منشي – حمايت از مردم زحمتكش و دعوت آنها به اتّحاد . . .

2- همراهي و مبارزه مردم بر ضد ظلم و بيداد

2- زيرا خودبيني وناسپاسي به يزدان بر او چيره شد ، خود را جهان آفرين ( خدا ) خواند ، به هيچ نيروي برتري كه بتواند تكيه گاه او باشد اعتقاد نداشت ، پس دچار هراس شد . مردم از او روي گردان شده و ضحّاك بر او چيره شد .

3- مارهاي روييده بر دوش ضحّاك مظهري از اهريمن و تجسّم خوي اهريمني و بيداد و منش خبيث است .

4- مغز گوسفند را با مغز يكي از دو قرباني مي آميختند و بدين ترتيب هر روز يكي از دوتني را كه به قربانگاه مي آوردند ، نجات مي دادند .

5- حضرت ابراهيم (ع) : از بيم نمرود خانواده ي ابراهيم (ع) او را سه سال در غاري پنهان كردند . سرنوشت فريدون مثل حضرت موسي است ولي پرورش يافتن وي در غار شبيه حضرت ابراهيم است .

7- ضحّاك

8- جاي سوزن انداختن نبود . – شتر با بارش گم مي شد . – سگ صاحبش را نمي شناخت .

9- سرگذشت ملّتي در طول قرون و نمودار فرهنگ و انديشه و آرمان هاي آنهاست ، كتابي است درخور حيثيّت انسان و نمايشگر مردمي است كه در راه آزادگي و شرافت و فضيلت مبارزه كرده اند .

 

•      ص35

1- الف) زمينه داستاني دارد .

ب) زمينه قهرماني دارد ( سياوش پهلواني است كه فنون رزم وبزم را نزد رستم مي آموزد . عبور او از آتش ، تقوا و پرهيزگاريش ياد آور خوي قهرمانان است ) .

ج) مبتني بر خرق عادت است ( گذر سياوش از آن آتش عظيم و جان سالم به در بردنش ماجرايي برخلاف عادت است ) .

د) داراي زمينه اي ملّي است ( اعتقاد ايرانيان را درباره چگونگي تشخيص بي گناهان از گناهكاران و عكس العمل مردم را در برابر آن نشان مي دهد ) .                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                           1

2-سياوش با چهره اي خندان ، با كلاه خود زرّيني بر سر ، جامه ي سفيدي همچون كفن در بر ، تن به كافور آميخته و سوار بر اسبي سياه و معتقد بر بي گناهي خود تصوير شده است .

3-خروشان و غمناگ و گريان بودند .

الف) يكي تازي اي بر نشسته سياه  // همي خاك نعلش برآمد به ماه

ب) زمين گشت روشن تر از آسمان // جهاني خروشان و آتش دمان

ج) نهادند بر دشت هيزم دو كوه // جهاني نظاره شده هم گروه

د) بيامد دو صد مرد آتش فروز // دميدند گفتي شب آمد به روز

5-در مقايسه با چنين اتّهامي ، عبور از دوزخ براي من آسانتر است .

6- در صورت اثبات بي گناهي خود ( « اگر بي گناهم رهايي مراست »)

7- به وسيله رستم كشته مي شود .

8-خيره سر ولج باز ، داراي شخصيتي ناپايدار ، ناتوان در تصميم گيري ،زود باور و دهن بین

 


•      ص40

1- الف) شاعر خويشتن خويش را موضوع قرار مي دهد و از احساسات شخصي از خشن ترين تا نرم ترين آنها سخن به ميان مي آورد ، احساساتي مربوط به خدا ، خانواده ، انسانيت وطن و . . . با اين تفاوت كه نوع احساسات وي در برابر مسائل متغير است .

ب) زيرا كه يكي از سرشارترين حوزه هاي شعر است در اين نوع ادبي قرار دارد.

ج) زيرا شاعر علاوه بر منِ شخصي ، منِ گسترده خود را نيز مي تواند مطرح سازد .

د) چون تمامي آثار شعري در صورتي كه مصداق كامل شعر حماسي يا تعليمي نباشند ، غِنايي هستند .

2- بيت سوم ( عشق را خواهي كه تا پايان بري // بس كه پسنديد بايد ناپسند )

3- از عشق هر چه بگريزي ، بيشتر گرفتار مي شوي – درد عشق درماني ندارد .

4- عشق او دوباره مرا به بند كشيد و تلاش بسيار براي رهايي از آن سودمند نبود .

5- « كز كشيدن تنگ تر گردد كمند »

6- زشت بايد ديد و انگاريد خوب // زهر بايد خورد و انگاريد قند

 


•      ص42

1- فروتني و بزرگ منشي و آزادگي و وارستگي او

2- تا به او بگويد خود را در برابر همه القابي كه به او منصوب كرده اند هيچ مي انگارد و اجازه داده است هر كس بر حسب اعتقاد خود هر چه مي خواهد درباره او بگويد . مهم اين است كه نبايد تحت تاثير ستايش يا نكوهش ديگران قرار گرفت .

3- هيچ كدام را ( من اين همه نيستم )

4- من هيچ يك از اينها ( كه ديگران درباره من گفته اند ) نيستم .

5- باز رفتند ( بازگشتند – برگشتند ) / بشوريدند (خشمگین شدند- اعتراض كردند ) / بيرون گرفت ( بيرون آورد ) / آواز داد ( فرياد زد - صدا زد)

6- ارادت : علاقه ، اخلاص و اظهار كوچكي در دوستي ، مشيّت الهي / اراده : خواست ، قصد ، ميل و آهنگ ، عزم و تصميم / مصاحبت : هم صحبت شدن با كسي ، دوستي / مصاحبه : گفتگو / اقامت : ماندن ، آرام گرفتن / اقامه : بر پاي داشتن

 


•      ص43

1- بسته شده و در زنجير كه در زير آفتاب و بر در خيمه افتاده بود .

2- آري ، زيرا وقتي از غلام خواست كه در حضور ابراهيم خواص بخواند . شترها با شنيدن آواز غلام ، آب نخورده در صحرا پراكنده شدند .

3- خير ، ضمن تاكيد بر راستگويي امير ، از او دليل و برهاني نيز طلب كرد .

4- مهمان نوازي

5- ترتيب اجزاي جمله رعايت نشده است . – به همراه حرف « را » از حرف « مر» استفاده شده است . – آوردن جملات كوتاه ( بر خلاف نثر امروز كه معمولاَ َ جملات بلندترند ) – كاربرد فراوان افعال پيشوندي ( فراز رسيدم ، فروگرفتند . . .) آوردن لغات عربي و غير فارسي .

6- در گذشته به معني « امركرد – انجام داد» به كار مي رفته و امروز به معني«گفت » و امروزه براي احترام بجاي همه ي افعال امر مي تواينم از « بفرماييد » استفاده كنيم.

                                                                                                                                                                            2

7- موسيقي و شعر تاثير عاطفي فراوان بر شنونده مي گذارد و حتي حيوانات را متاثّر مي سازد . متن درس نيز درباره تاثير موسيقي و شعر است .

 


•      ص47

1- هم مي خواست او را بيازمايد و هم اينكه عشق فرهاد را ناچيز جلوه دهد . او را مايوس كند و در هم بشکند .

2- عاشقي پاكباز و حاضر جواب .

3- بگفتا دوري از مه نيست درخور // بگفت آشفته از مه دور بهتر   

                     ( ديوانه با ديدن ماه ديوانه تر مي شود )

4- « چه خواهي كرد » يا « چه چيز به او پيشكش مي كني » ، بعد از مصراع اوّل و قبل از مصراع دوم .

5- صادقانه ، تيزهوشانه و قاطع و رِندانه و دندان شكن .

6- « ياد نكردن از او( شيرين )»

7- سر ( جان خود )

 


•      ص 50

1- از خود بي خود و مدهوش شدم .

2- تسكين ( ساكن شود : تسكين يابد ) : ساكت شود

3- « تا رفتنش ببينم و گفتنش بشنوم // از پاي تا به سر همه سمع و بصر شدم »

 

 


•      ص52

1- چون در تمام ابيات به موضوعي واحد ( شكر و شادي عارفانه / به سر آمدن دوراني تيره و پديدار شدن صبح اميد ) اشاره مي كند . ضمن آنكه برخي ( محمّد قزويني ) اين غزل را ناظر به وقايع تاريخي معيّني پنداشته اند ( رجوع شود به مقدّمه ي غزل ) پس در تمام ابيات به موضوعي مشترك از نظر تاريخي و سياسي اشاره شده است .

2- آري ، زيرا به تحوّلي اجتماعي ( پايان يافتن استبداد و تيرگي ) اشاره مي كند و همانگونه كه در مقدّمه ي درس آمده است مي تواند به يك واقعه ي اجتماعي ( سقوط دولت امير پير حسين و آغاز حكومت شاه شيخ ابواسحاق ) مربوط باشد .

3- ( خزان – بهار ) ، ( گل – خار ) ، ( صبح - شب) ، (تدبیر و تشویش )

4- الف) پريشاني – گيسو – دراز – نگار

ب) « آن همه ناز و تغنّم كه خزان مي فرمود // عاقبت در قدم باد بهار آخر شد »

5-بله « آخر» به معنی پایان و« شد » در معنی فعل اسنادی یا ربطی به کار رفته است.

6- « آن همه ناز و تغنّم كه خزان مي فرمود »،« نخوت باد دي و شوكت خارآخرشد »

7-  شِكوه و گلايه ي حافظ از عدم توجّه به او و شكرگذاري در قبال پايان يافتن اين حقارت وشکر وشادی عارفانه از رسیدن به این منزلت .

 


•      ص56

1- با شوق و اشتياق خودش كه گرما و حرارت شعله در مقابل آتش اشتياق او ناچيز است .

2- غبار – خماري – مثل يك لبخند ، خنده وار بودن

3- « آرزو هاي دو عالم دستگاه // از كف خاكم غباري بيش نيست »

4- سرسبزي گلستان به اندازه ي عمر كوتاه يك لبخند است ( خنده وار بودن گلستان نشانه ي كوتاهي و گذرا بودن زندگي و دنيا است ) .

5- غرقه – محيط – تنک آبي – كنار ( محيط : اقيانوس )

6- ناپايداري و بي اعتباري دنيا و زودگذر بودن عمر ( بي اعتباري زندگي انسان ) و اغتنام فرصت .

7- زيررا آنچه اينان بدان فخر مي فروشند عار و ننگي بيش نيست . شاعر مقام هاي اين دنيا را مايه ي ننگ مي داند .

8 « محيط » در اين بيت به معني « آگاهي ها و تصورات ما» است ( صنعت استعاره ) ،       ( برخي آن را « دنيا» و « هستي انسان » هم معني كرده اند ) .

 

                                                                                                                                                                                                                                   3

•      ص57                                             

1- عيب جو ظاهر بين و مجنون ، حقيقت بين است . عيب جو سطحي نگر و است و مجنون عميق نگر  است .

2- ديده ي پاك و حقيق بين ، همه چيز را پاك و زيبا مي بيند ( چشم ها را بايد شست جور ديگر بايد ديد ) بر زيبابيني تاكيد مي كند .

3- هر دو شاعر به مضمون واحدي اشاره كرده اند ( فقط مخاطب در شعر وحشي ، مجنون و در شعر مولوي ، ليلي است ) . هر دو معتقدند با چشم حقيقت بين بايد به امور نگريست ، ليلي را از دريچه ي چشم مجنون بايد ديد .

4- بايد به صورت ( حور + «ي» نكره ) خوانده شود . چون « قصور » در مصراع بعد با «ي» نكره آمده است .

 


•      ص 61

1- تاريك زار – غم اندود – سحركوشان – چندشناك – سنگردار و  . . .

2- توصيف فرات ، ماه و ستارگان .

3- ( ديشب : شب عاشورا ) – ( امشب : شب شام غريبان )

4- « اگر دين نداريد ، لااقل در دنیای تان آزاده باشيد .»

5- زيرا نويسنده از احساسات شخصي در توصيف واقعه ي كربلا استفاده كرده است و آن واقعه ي عظيم را با شور و احساس توصيف نموده است .

 

•      ص63

1- « آه دست پسرم يافت خراش // واي پاي پسرم خورد به سنگ »

2- اين كه از احساسات دروني ، عشق و انگيزه هاي دروني مادر ، عاشق و معشوق سخن مي گويد .

3- زيرا حرمت مادر را پاس نمي دارد .

4- در شعر شهريار فرزند ، سپاسگزار مادر و دلبسته اوست و برعكس در شعر ايرج ميرزا پسر ناسپاسي مي كند .

 


•      ص66

1-كمال پرستش را در مستي مي داند ( مستي : سرمستي و از خود بی خود شدن عاشقانه ) .

2- « به شادي و آسايش و خواب و خور // ندارند كاري دل افگارها » كه با ابيات چهارم و پنجم حدودي ارتباط معنايي دارد .

3- باران شادي (‹ شاباش › استعاره از « قطره ي باران » است ) . 

4- زيرا آينده نيز مانند گذشته ناپايدار است و خواب و خيالي بيش نيست .

5- « به خون خود آغشته و رفته اند // چه گل هاي رنگين به جوبارها » و همچنين با بيت ششم كه « چه فرهادها مرده در كوه ها // چه حلّاج ها رفته بر دارها » مي باشد ، ارتباط معنايي دارد .

6- واژه ي « حلّاج » عربي است . در واژه ي « برقصد » نيز ، تكواژ « رقص » عربي است .

 


•      ص67

1- هي نگوييد « من » ، اين « من » شيطان است .

2- بين « نقص و كمال » / « عيب و جمال » / « خويش و غير » ، تضاد وجود دارد.

 


•      ص70

1- « غم » در مصراع اوّل اندوه و ماتم اين جهاني ( با بار معنايي منفي ) و در مصراع چهارم غم عشق ( با بار معنايي مثبت ) يا غم فراق است كه حاصل آگاهي و مايه –ي شادكامي و سرمستي است .

2- زخم رزمنده را را به نشان و مدال تشبيه كرده است ، « زخم و نشان » هر دو بر سينه نشانده مي شوند . و هر دو مايه ي سرافرازي است . ( با زخم نشان گرفتن : كنايه از مبارزه اي افتخار آميز است .)

        

      ص 75       

1-صفات انسان پر گو : ( آگنده گوش است ) – ( به نصايح ديگران توجّه نمي كند ) – ( نسنجيده سخن مي گويد ) – ( رازدار نيست ) .                    

   صفات انسان كم گو : ( رازداري ) –  ( نصيحت شنو بودن ) – (سنجيده سخن گفتن)

2-صدف ، كوه                                                                                                                                                            4

3- « نبايد سخن گفت ناساخته // نشايد بريدن نينداخته »

4- حذر كن ز نادان ده مرده گوي // چو دانا يكي گوي و پرورده گوي

     كم آواز هرگز نبيني خجل // جوي مشك بهتر كه يك توده گل

5- افراد پر حرف به نصيحت و توصيه ي خير خواهانه ي ديگران توجّه نمي كند و سخن كسي را نمي شنود .

6- از آن نوع شعر تعليمي كه موضوع آن خير و نيكي است ( حوزه ي اخلاق ) .

7- شعر تعليمي دوران گذشته بيشتر شامل سروده هايي در زمينه ي اخلاقي و مذهبي و عرفاني بوده است ولي از انقلاب مشروطه به بعد ، مسائل سياسي و اجتماعي و    روان شناسي نيز وارد شعر تعليمي جديد مي شود .

            

       ص 79      

1- * وقعات غرايب كه خاص ، او را بود : رويدادهاي شگفت انگيزي وجود داشت كه فقط براي او رخ مي داد ( از اوسر مي زد) .

* خط جنيد بايد : حكم و فتواي جنيد لازم است .

* زبان دراز كردند : سخن چینی واعتراض و سرزنش كردند .

2- مصلحت انديشي و عافيت طلبي و عاقبت نگري قشيري را بيان مي كند .

3- بعد از آنكه خليفه تاييد جنيد را براي به دار آويختن « حلّاج » لازم شمرد ، او دستار و دراعه پوشيد و به مدرسه رفت و در جواب فتواي خليفه نوشت : حلّاج بر ظاهر حال ، كشتني است . به اين ترتيب پيش بيني حلّاج راست از آب بيرون آمد و هنگام تاييد حكم جنيد در لباس متشرعان رياكار بود .

4- در آمدن به صورت اهل شريعت تا در لباس اهل تصوّف و طريقت ، حكم قتل منصور را تاييد نكرده باشد .

5- زيرا شبلي از حقيقت سخنان حلّاج آگاه بود و براي موافقت و همراهي با مردم گلي به طرف او پرتاب كرد و حلّاج از او كه مي دانست ، توقع نداشت .

6- زيرا مريدانش نسبت به او فقط گمان نيكو داشتند ( مقلّد او بودند ) و « گمان نيكو داشتن به كسي » از « فروع دين » است در حاليكه منكران او به « توحيد و شريعت » كه از « اصول دين » است معتقد بودند و براي يك اصل ديني قيام كرده بودند آن هم اصل توحيد .

 7- زينت بخش چهره مردان خدا ، خون و شهادت آنها است ( آبروي آنها در گروِ شهادت آنها است ) .

9- وقعات غرايب – كارهاي عجايب

          

           ص 82      

1-فساد اجتماعي حاكم بر جامعه ( چنين راه ناهمواري سسب مي شود همه افتان و خيزان بروند )

2- پديده رشوه خواري

3- كمّيّت و اندازه اهمّيّت ندارد . آنچه مهم است ، نفس عمل است . « بدي و حرام » چه كم باشد چه زياد ، بد است و حرام است .

 

پاسخ خود آزمایی زبان فارسی2 پیش دانشگاهی

ترم دوم

 ص 88        

1- مقصود از « اسب سياه » و « لؤلؤ تر » به ترتيب « ابربهاري » و « باران » است .

2- ابر بهاري را به اسبي سركش تشبيه كرده است كه از ضربه هاي سم اش بر صفحه – ي  آسمان ، باران همچون مرواريد مي بارد .

3- « مشك سياه » در شعر منوچهري استعاره از « سياهي گوش كبك » و سياهي داخل گلبرگ لاله ، « داغ لاله » است . در « ثمين » نيز استعاره از « قطرات باران و شبنم » است كه بر گلبرگ هاي لاله مي نشيند .

4- « خرگه » خيمه ي باشكوه و منفرد شاه و « خيمه » محل اسكان سربازان است ، چون لاله بلندتر از سبزه ها است و شكوه و جلوه ي آن بيشتر و تعداد آن كمتر است و سبزه ها به تعداد بي شمار لاله ها را احاطه كرده اند . لاله را شاهي در ميان خيل سربازان انگاشته است .

5- مسمّط

6- گويي بطّ سفيد : تخيّلي / مست و هشيار : نمادين – تخيّلي / راه بي نهايت : نمادين – تخيّلي / شب كوير : نمادين – تخيّلي – واقعي / سپيده ي آشنا : واقعي – تخيّلي

7- وقتي به آموخته ها و اطّلاعات خود تكيه نكند و به تجربه هاي عاطفي و برقراري ارتباط با دنياي برون بپردازد . صيقل دادن و شفّاف ساختن روح و انديشه شرط آفرينش آثار ماندگار است .

 

ص 92

1-« سيم » : برف و « كمربند آهنين » : سياهي دامنه و بخش مياني كوه مي باسند كه هر دو استعاره مي باشند .

2- بلندي و رفعت دماوند كه به صورت حسن تعليلي شاعرانه بيان شده است

              ( حسن تعليل : ارئه ي بياني شاعرانه براي امور واقعي )

3- زيرا « مشت » صفت انسان بر پا خواسته و معترض است . حال آنكه دماوند خاموش است و قلبي منجمد دارد .

4- زيرا مي خواهد « از دم ستوران و اين مردم نحس ديو مانند وارهد » و از مصاحبت و همنشيني با مردم ديو سيرت بيزار است .

5- « ورم » استعاره از « برآمدگي كوه دماوند » است كه شاعر آن را نتيجه ي آماس دل منجمد و دردمند زمين مي داند . « كافور » استعاره از « برف » براي التيام و كاهش ورم مي باشد .

6- لب دوختن آزاديخواهان در دوره ي قاجاري و اختناق و استبداد حاكم بر جامعه .

7- شاعر يا هر انسان آزاديخواه ديگر كه جانش در آتش مبارزه سوخته است .

8- دماوند نماد آزاديخواهان ، دردمندان و روشنفكراني است كه انزوا و سكوت اختيار كرده اند ، اگرچه آتش آزاديخواهي در دل و جانشان شعله ور است ( خود شاعر نيز مي تواند باشد ) .

9- ابيات 4و5 / 6و7

94

1-چون توصيف او از نوع توصيفات واقعي است ، تصويري دقيق از معماري ، جغرافياي طبيعي و زيستي ، وضعيت اقتصادي و نظامي و جمعيتي ارائه داده است .

2- توصيف واقعي

3- -« روي از سوي جنوب » : به سمت جنوب ، به طرف نواحي جنوب

- « سه جانب آن با آب دريا است » : از سه طرف آب دريا آن را احاطه كرده است ( شبه جزيره ) .

4-در حومه ي شهر طرابلس ( آن سوي حصار و باروي شهر ) خانه اي جز دو يا سه استراحتگاه ( كاروان سرا ) وجود ندارد .

5- « مشهد » اسم مكان است . از مصدر شهادت به معني « مكان حاضر آمدن مردم » ، « شهادت گاه » و « مقبره ي شهيدان » است . در اين درس به اماكني اطلاق شده كه در اطراف مقابر متبرّكه ساخته شده و محل استراحتگاه مسافران بوده است . (كاروانسرا)

6- دقّت ، تيز بيني كه ناشي از مشاهده ي دقيق است و در مجموع ارئه ي توصيفي دقيق و گويا همراه با بيان اطّلاعات واقعي ، بيان صادقانه و بي پيرايه نثر ساده و مرسل است .

7- « آدينه » كه به معني « جمعه » است . چون در اين مساجد روز جمعه نماز جماعت برپاي مي داشتند .

1- خندق

2- نايژه : لوله / پاژه : ديواره – پاشويه

99

1-« صفات مثبت » : بي باك ، صبور ، قهرمان ، فروتن ، بي چشم داشت نوزش ، بي نياز از آب و . . .

     « صفات منفي » : بي برگ و بار ، بي بهره از شوق و شور جوانه زدن و شكفتن ،   بي ثمر ، بي گل و . . .

2- بيد

3- خيال

4- كشور سبز آرزوها ، چشمه ي موّاج و زلال نوازش ها ، اميدها و انتظار ، سرزمين نجات . . . ( پراگراف اوّل صفحه ي 97 )

5- حضرت علي (ع) – سر در چاه فرو بردن و گريستن ايشان و نيز ناله هايشان در نخلستان هاي كوفه .

6- حصار عبوس غربت – پراونه ي شوق – كاسه ي فهم هاي پليد – لبخند نوازش – مشت خونين بي تاب قلب – باران غيبي سكوت – دامن حرير الهه ي عشق .

7-« مزرع سبزفلك ديدم و داس مه نو // يادم از كِشته ي خويش آمد وهنگام درو »       ( حافظ )

9-مهتاب

10- زندگي شهري را زشت و پلشت و پريشان كه نظمي عاقلانه آن را از عواطف و احساسات تهي كرده است . رندگي روستايي كه شاعرانه و پاك و معصومانه است . و ادراك مصلحت بين عقلي در آن راه ندارد .

11- شب ها به مهتاب روشن است و يا به قطره هاي درشت باران ، ستاره ، مصابيح آسمان .

103

1-شاعري در نزديكي تو است كه چنگي ساده تر از ارغنون تو دارد . آواي سبك و لطيف تو زودتر از نيايش من به سوي آسماني كه در انتظار آن است بالا مي رود .

2- الف) اختر شب از كنار كوهساران سر خم مي كند تا صداي تو را بشنود .

ب) صداي تو ، صداي درّه اي است كه در سايه خفته است .

ج) ناله هاي پر هوسي كه از زبان شاخه شنيده مي شود .

3- تركيب موزوني از دلپذيرترين صداهاي طبيعت و مبهم ترين آه هاي آسمان ها

4- تصنيف « مرغ سحر ناله سر كن // داغ مرا تازه تر كن » از ملك الشعراي بهار.

5- آسمان - اختر شب – نيزار – امواج – چشمه سار – جنگل – كوهسار – ساحل

6-صداي شيرين ( صداي شنيدني ، شيرين ، چشيدني ) – آواي سبك ( آواي شنيدني ، سبك لمس كردن ) – زمزمه سوزان ( شنوايي ، لامسه ) – دم لطيف ( شنوايي ، لامسه )

107

1- تابستان ها مي آيند ، چند تا خر دارند و دو برابر آن سنگ ، زن هاشان به خوشه چيني و گدايي ، مردهاشان به آهنگري مشغولند ( صفحه ي . . . )

2-  از خودشان هم طبيب دارند ، هم ماما و هم مستجاب الدّعوه از مازندران قو        مي آوردند و برنج و زغال از ساوجبلاغ ، قند و توتون و پارچه .

3- آبريزان : افرازان

4- پوشاندن سقف خانه ها با تير و ساختن ديوارها از سنگ و چينه و خشت و گل سفيد . گچ كاري امامزاده بكاربردن توفال در سقف خانه .

5-  عبارت وصفي است . نوع آن صفت بيانيِ مركّب و نقش آن مسند است .

115

1- تا به طور غير مستقيم به شيخ بوعبدالله باكو بفهماند جايگاه افراد متكبّر و خودبين ، دوزخ است .

2- تمام حكايت هاي اسرارالتّوحيد بطور عام مصداق چنين شيوه اي هستند ، امّا بطور خاص در حكايت هاي « غرور شكني » ( سطر سوم حكايت ) و « پاكبازي »     ( عكس العمل شيخ در مقابل جمله ي امير مقامران ) به اين موضوع اشاره دارد .

3-هر چه نگاه كردم ، هيچ كس را بدتر از خود نديدم ( در حكايت انسان راستين ) .

4-- « به قول مردمان خطّي به وي فرو نتوان كشيد .»

5-- « انسان راستين »

6--  با بياني غير مستقيم و تمثيلي از طريق جملاتي كوتاه و موثّر آنان را تربيت    مي كردند .

7--  بهتراست خود را گناهكار بدانم .

8-  فرود آمد – فرو مي راند – باز كنيم – برخيزد – درآمد – فرو نتوان كشيد

9--  شيخ بوعبدالله بشكست / با خويش رسيد / او را تصديق كرد / گفت : به راست باختن و پاك باختن / . . .

10- ريختن خاكستر بر سر پيامبر (ص) به وسيله ي زني از ياران ابولهب

122

1- فروتن ، ساده و شكيبا

2- چون همه چيز را در حال تغيير مي ديد  از هيچ پيشامد جالبي زياده اظهار شادماني نمي كرد و از هيچ حادثه ي سوئي نيز به شِكوِه در نمي آمد .

3- اگر انسان نمي تواند در اوج افلاك و آفاق معنويّت پرواز كند ، لااقل از فروافتادن در دام ماديّات و روزمرّه گيها بپرهيزد ( كار ما نيست شناسايي راز گل سرخ // كار ما شايد اين است / كه در افسوس گل سرخ شناور باشيم ) .

4- من دنيا را از شما دريغ نمي دارم بلكه شما را از دنيا دريغ مي دارم ( دنيا را ناكام از تسلّط بر نفس آنها مي كند ) .

5- جنگ هاي صليبي و حمله ي مغول به ايران

6- جنگيدن براي بوجود آوردن امكان زيستن ( به شيوه اي از زندگي حيوانات كه جزو قوانين جنگل است و ضعيفان را پايمال قدرت زورمندان مي كند ) .

7- بينش مندي ( بصيرت و معرفت باطني از امور ) ، زيرا در نظر او دانشمندي ( علم حصولي يا اكتسابي يا ظاهري يا دنيايي ) نوعي دانايي است كه هيچگاه نمي تواند به عمق و ژرفاي مبهمات زندگي راه يابد ، زيرا درك معمّاي هستي در نظر عرفا نيازمند آن است كه « پشت دانايي اردو بزنند » و از طريق كشف و بهبود و اشراق ( ماوراي علم و عقل ) حقيقت هستي را جستجو كنند .

8- هر گونه اهانت و ايذا را با خونسردي و كم زني مقابله مي كرد ( آخرين پراگراف صفحه ي 127 چاپ 81  است كه ( اين پراگراف در چاپ 83 حذف شده ) دانشمندي زمينه ساز غرور مي شود و محدوديّت ايجاد مي كند ) .

9- زيرا گاندي هم مثل مولانا منادي سلم ( صلح ) و دوستي بود و از زندگي فقط به قدر ضرورت ، خود را بهره مند مي كرد و بيش از قدر ضرورت را موجب دور افتادن از خط سير روحاني خويش مي يافت .

10-نه آيا بايد شكر كني كه باز تو راكبي و او مركوب 

11-وارستگي – رهايي از تعلّقات مادّّي

12- كتاب « پلّه پلّه تا ملاقات خدا » روايت داستان گونه اي است از زندگي مولانا كه به قول دكتر زرّين كوب به اشعار ناسروده ي مولانا يعني زندگي و سير سلوك آدمي مي پردازد و درك عميق اشعار سروده شده ي او را ممكن مي سازد . انتخاب معادل هاي دقيق براي كلمات عربي از ويژگي هاي زباني كتاب است ; ( خاك نهادي : تواضع ) ( دل نهادگي : تعلّق خاطر ) .

 

127

1- منظور نويسنده پذيرش بي چون و چراي مشيّت الهي است و پذيرفتن اين نكته كه « هر چه پروردگار براي بنده بخواهد بهترين است .» اين حالت توكّل و تسليم موجب آرامش روحي و كاهش دل نگراني ها مي شود و به شخص مقاومت و استحكام روحي مي بخشد .

2- نويسنده عالم افسانه ها را پررنگ و نگار و پرّان و نرم مي داند .

3- تشرّع و عرفان / عشق و زندگي عملي / شوريدگي و عقل / همدم كودك و دستگير پير .

4- سخن سعدي به همه شبيه است و به هيچ كس شبيه نيست ، در زبان فارسي احدي تنوانسته است مانند او حرف بزند و در عين حال نظير حرف زدن او را هر روز در كوچه و بازار مي شنويم .

5- ر.ك به حكايت دهم ار باب چهارم بوستان ، مفهوم كلّي حكايت آن است كه نبايد با فرومايگان مقابله به مثل كرد . اگر جاهلان همچون سگ ، با دندان         بي خردي خود وجود خردمندان را آزرده كنند ، خردمند چاره اي جز سكوت ندارد ، همانگونه كه سنگي بي ارزش مي تواند گوهر گرانبها را بشكند .

6-  نوعي حركت ميان يورتمه و قدم زدن ( حركتي است كه با خم كردن پشت همراه است و به راه رفتن شتر مي ماند ) .

7-  زيرا دامنه ي كلام سعدي به قدر كافي وسعت دارد و ناآگاهي از مفهوم يك لغت يا نفهميدن معناي يك بيت مجموعه ي اثر را نا مفهوم نمي كند . هميشه قرائن و نشانه هايي براي درك مفاهيم دشوار در ساير ابيات وجود دارد .

8- نويسنده با فروتني اعتراف مي كند كه قدم در ميداني نهاده كه سعدي يكّه تاز آن است . خود را همچون بيماري مي پندارد كه كه به مرض استسقا ( سيري ناپذيري از آب ) دچار است و كلام سعدي همچون آبي عطش او را فرو مي نشاند و مي گويد كه ميدان براي فعّاليّت نوشتن باز بود . من هم بسيار مايل به نوشتن بودم پس چون همه ي امكانات فراهم بود به اين كار دست زدم .

131

1- فرقه ي نقشبنديّه يكي از سلسله هاي صوفيه شامل پيروان خواجه محمّد نقشبند كه پيرواني در هندوچين ، تركستان ، تركيه و جاوه ، در ايران در كردستان و نيز عراق دارد . كتاب « رشحات عين الحيات » تاليف علي ابن حسين واعظ كاشاني درباره ي اين فرقه و آداب و طريقت ايشان است ( فرهنگ معين – جلد ششم ) . اين سلسله نَسَب خود را به معروف كرخه ( عارف قرن سوم و چهارم ) از شاگردان امام رضا(ع) مي رسانند . آنان اهل سنّت هستند ولي به اهل بيب پيامبر (ص) و ائمّه ارادت خواص دارند . اين سلسله از صوفيان محتاط اند و به شريعت نزديك اند يعني سماع به جا نمي آورند ولي صوفيان سماع كار را هم كافر نمي دانند جامي از برجستگان اين فرقه بود .

2- به دليل تولّد در خرجرد جام و اِرادتي كه به شيخ احمد جامي داشت .

3- هر چه در نوشتن حروف رنج ببري بيهوده است ، باد تند آن را به سرعت پاك    مي كند و از صفحه ي ريگ محو مي كند .

4- مي گفت براي تسلّي خاطر خود مي نويسد و از نام ليلي ياد مي كند و با اين نام دل خود را آرامش مي دهد .

5- نام ليلي كه سبب اعتلاي وجود او شده است .

6- بيان اين آموزش معتبر عرفاني كه : جان مايه ي حيات آدمي ، عشق است و بي عشق ، آدمي همچون حيوان مي شود . « حيات از عشق مي شناس و ممات ،      بي عشق مي ياب ، سوداي عشق از زيركي جهان بهتر ارزد » ، « عين القضاه همداني » 

7- ياد معشوق موجب تسلّي خاطر و رفعت و بلندي عاشق مي شود . اگر وصال ناممكن است يادآوري خاطره و نام معشوق ميسّر است .

8- « خر » در تركيب « خرگمشده » در معناي حقيقي خود يعني ،« حيوان باربر» بكار رفته و در مصراع دوم معناي غير حقيقي دارد زيرا استعاره از مردي است كه از موهبت عشق بي بهره است .

137

1- لباس راسته ( لباس دراز و بي چين ) و بر روي آن عبايي مي پوشيد ، يك چشمش كمي پيچيدگي داشت ( پاراگراف آخر صفحه ي 133 ) .

2-  سبب ادامه ي شيوه ي او در خطّاطي بوسيله خوشنويسان پس از كلهر شد .

2- بيان ساده و روان و جذّاب / به كار بردن جملات كوتاه ( ايجاز ) / توصيف دقيق جزئيّات و وضع ظاهري و حالات شخصي افراد / استفاده از زبان عاميانه . . .

3- هنگام توصيف لباس ميرزا زضا كلهر / توضيح درباره ي شيوه تراشيدان قلم   بوسيله ي كلهر / توصيف حالات فيزيكي ميرزا هنگام خطّاطي ( نفسه زدن ) .

4- خش خش ، چِك چِك ، تق تق ، وِز وِز ، جَر جَر . . . ( « نام آوا » يا « اسم صوت » كه با اصطلاح دستوري « صوت » متفاوت است ) .

5- يك كلمه را بدون برداشتن قلم و ايجاد مكث و فاصله ، از ابتدا تا انتها مي نوشت  ( درواقع حروف يك كلمه را بدون قطع و ايجاد فاصله مي نوشت ) .

6- ( سر هم رفته : روي هم رفته ، در مجموع ) / ( از كار درآودن : تمام كردن به پايان رساندن ) / ( سروا زدن : سرباز زدن ، خودداري )

7- در مجموع ميرزا رضا كلهر مردي اهل سياست معرفي شده كه گاهي بدون پرده پوشي از رفتار حكومت انتقاد مي كرده است . ( پراگراف آخر صفحه ي 136 )

8- ميرزا عبّاس خان ( قوام الدّوله ) ، ميرزا محمد حسين فروغي ( ذكاء الملك ) ، ميرزا زين العابدين شريف قزويني ، سيّد محمود ( صدرالكتاب ) ، ميرزا حسن خان مشير الملك ( مشيرالدّوله ) . . .

9- ( حبس كردن نفس : نفس نكشيدن در مدّت طولاني ) / ( نفسه زدن : بازدم طولاني و كشيده پس از حبس نفس ) .

10- خبر تلخ – صداي لطيف – خنده ي شيرين – قيافه ي با نمك – شعر شيرين – كلام و سخن روشن – فرياد تلخ – جيغ بنفش . . .

بوي دهن تو از چمن مي شنوم / از صداي سخن عشق نديدم خوش تر / مثل اين است كه شب نمناك است .

ببين چه مي گويم / حرفهايم مثل يك تكّه چمن روشن بود / از اين شعر تر شيرين زشاهنشه عجب دارم .

11- خط تحريري همان خط شكسته ي نستعليق است .

   149

1- سفارش خليفه به احمد اين بود كه : اقدام به آزادي بودلَف كند ولي نامي از نياورد و چه كم و چه زياد پيغامي از خليفه به افشين ندهد .

2- با چشمان بسته ، شلواري بر تن ، بر فرشي چرمي نشسته و جلّاد نيز با شمشير برهنه بر بالاي سرش ايستاده .

3- انتظلر داشت او را با آوردن عذري بازگردانند . درحاليكه آنان بنابر عادت ديرينه به پيشواز او آمده ، وي را به درون خانه راه داده بودند .

4- زيرا مي دانست او به شفاعت و به منظور نجات دوست خود ، بودلَف ، آنجا آمده است .

5-  بخاطر اصرار بيش از حد افشين و نيز منزلتي كه او نزد خليفه يافته بود « در نتيجه   خدمات افشين و برانداختن بابك خرّم دين » .

6- « هركسي آن كند كه از اصل و گوهر وي سزد . »

7- مي گويد : « يا اميرالمؤمنين خون مسلماني ريختن نپسنديدم و مرا مزد باشد و ايزد تعالي بدين ، دروغم نگيرد و چند آيت قرآن و اخبار پيغامبر(ص) بياورده » .

8- بيان صريح و دقيق – رعايت ترتيب و توالي اركان جمله – آوردن جملات كوتاه  ( ايجاز ) و نيز جملات طولاني ( بنابرضرورت ) – توصيفات زيبا و دقيق .

9- احمد بن دؤاد قاضي ( شخصيت اصلي ) و اسماعيل بن شهاب ، راوي است .

157

1-داشتن عينك / كراوات ، تعليمي . . .

2- داستان به روايت اوّل شخص مفرد نوشته شده و راوي آن دانش آموزي كلاس پنجم ابتدايي و در واقع رسول پرويزي است / زمان حدود سالهاي 1311 ( پرويزي متولد سال 1300 و متوفّي به سال 1356 است .) مكان شيراز- محل تولد نويسنده بوشهر است .

3- باد دقّت عينك را از جعبه بيرون آورد و آن را به چشمش گذاشت ، دسته ي سيمي را به پشت گوش راست گذاشت و نخ قند . . .

4- لحظه اي كه نخستين بار ، راوي ، عينك بر چشم مي گذارد و چيزهايي را مي بيند كه پيش از آن نديده بوده است .

5-به كار بردن جملات بلند / توصيف دقيق جزئيّات / استفاده از گويش عاميانه / نثر ساده و شكسته

6- الف: ( سن و سال ) // ب: ( صحنه ي تئاتر ) // ج: ( نوعي حشره ي آفت زاي گياهي)

7- مي خواستي زودتر بگي ( بگويي ) / مگه ( مگر ) اينجا دسته ي هفت صندوقي آوردن ( آورده اند )

8-  منظور از « چشم مسلّح » چشمي است كه بوسيله ي ابزارهايي از قبيل عينك ، تلسكوپ و غيره قدرت بينايي آن افزايش يافته و در اين درس منظور از « چشم مسلّح » چشمي است كه داراي عينك است .

 

163

1-از زبان اوّل شخص مفرد ( كودك دبستاني / احتمالا خود نويسنده )

2- حفظ زبان ملّي

3- اهمّيّت حفظ زبان ملّي و حكم دشمن را كه از اين پس هيچ كس نبايد به زبان ملّي خود شخن بگويد .و بنويسد ( اجبار مردم به سخن گفتن به زبان بيگانه ) .

4- وطن پرستي / مبارزه با دشمن

5- نوشتن جمله ي « زنده باد ميهن » به وسيله ي معلّم .

6- هنگامي كه وسيله ي وحدت ملّي در برابر تهاجم بيگانگان باشد .

7- آگاهي از اينكه معلّم ، فردا آنها را ترك خواهد و ديگر كسي نيست كه زبان ملّي و ميهني آنها را تدريس كند .

8-  هنگامي كه بدون اطّلاع كسي ، قصد انجام كاري درباره ي او داشته باشند ( در غياب كسي براي او نقشه اي طرّاحي كرده باشند ) .

169

1- علوم مختلف ملل مشهور و آثار علماي طراز اوّل قديم در دسترس علماي اسلامي قرار گرفت و مسلمانان از راه مطالعه و تحقيق در آن كتب با اين علوم آشنا شدند و آنها را با همديگر درآميختند .

2- شاگردان ايراني دارالفنون كه دست به ترجمه ي كتابهايي زدند كه معلّمان اروپايي اين مدرسه ، آنها را در اختيار آنان قرار داده بودند .

3- تاثير در ساخت فرهنگي فرد و جامعه ( بيدار كردن مردم ) / غني ساختن گنجينه  واژگان زبان فارسي / پويا تر كردن نثر فارسي / رواج دادن ساده نويسي / رهانيدن شعر فارسي از حالت يكنواختي گذشته / جهت بخشيدن به كار نويسندگي و شاعري / رواج علوم و روش هاي تحقيق .

4- هيچ بخشي از « صوت و معناي » اثر اصلي از بين نرود / سبك مؤلّف حفظ شود / پيام او تحريف نگردد .

5- در ترجمه ي ارتباطي ( آزاد ) توجّه مترجم ، بيشتر به گيرنده ي پيام ( خواننده ) است ، يعني سبك مولّف ( ساختهاي صوري ) حفظ نمي شود و از محتواي اثر او نيز بخش هاي ناآشنا حذف مي شود .. درحاليكه در ترجمه معنايي ( تحت الّفظي ) مترجم بيشتر به فرستنده پيام ( نويسنده ) مي انديشد و پيوسته مي كوشد تا حد امكان ساختهاي زبان مبداء را وارد زبان مقصد كند . بنابراين ترجمه ارتباطي بر خلاف ترجمه ي معنايي ، راحت تر خوانده مي شود .

6-  ترجمه ي آزاد از اشعار « مارگوت بيگل » : ( مي خواهم آب شوم / در گستره ي افق / آنجا كه دريا به آخر مي رسد / و آسمان غاز مي شود / مي خواهم با هر آنچه مرا در برگرفته يكي شوم / حس مي كنم و مي دانم / دست مي يابم و       مي ترسم / باور مي كنم و اميدوارم كه هيچ چيز با آن به عِناد بر نخيزد ‹ ترجمه : الف بامداد › )

7- شاهنامه به زبان هاي عربي ، روسي ، انگليسي ، فرانسوي و ايتاليايي / رباعيات خيام به اكثر زبان ها ترجمه شده كه معروف ترين آنها ترجمه ي « فيتز جرالد » به زبان انگيسي است / ديوان حافظ به زبان هاي آلماني ، انگليسي ، روسي . . .

172

1- وحدت دشمنان در باطل خود و تفرقه ي مسلمين در حق خود .

2- سرپيچي از جهاد به بهانه ي سردي يا گرمي هوا ( صفحه 171 – پراگراف دوم : اگر در تابستان شما را بخوانم ، مي گوييد هوا سخت گرم است . . . )

3- با طرح مسائل فرعي اوضاع را پيچيده و دشوارتر مي كنيد .

4- مرجع ضمير « ش » در جمله ي قبل آمده است : « آن را كه فرمان نبرند »       « فرمانده = امام علي (ع) »

5- مفعول است ( كشته و خسته اي برجاي ننهاده . . . )

6-  ( اي نه مردان به صورت مرد ، اي كم خردان ناز پرورد ) / ( چه جاي ملامت است كه در ديده ي من شايسته ي كرامت است )

7-  آنكه از غم چنين شكست خفّت باري بميرد .

8-  تفرقه و خوارمايگي و شانه خالي كردن از زير بار مسؤليّت جهاد .

9-  به خدا سوگند با مردمي در آستانه ي خانه اشان نكوشيدند ، جز آنكه جامه ي خواري بر آنان پوشيدند .

175

1-حجاب ظلمت از آن بست آب خِضر كه گشت

                                                   ز شعر حافظ و آن طبع همچمن آب ، خجل

    آبي كه خِضر حيات از او يافت // در ميكده جو كه جام دارد

                         ( ر.ك صفحه 263 حافظ نامه خرّمشاهي )

2-همچنان كه جرقّه اي براي آتش زدن و سوختن شهر امپراطوران كافي است ، گفته شور انگيز تو نيز اين شاعر آلماني را در تب و تاب افكنده است .

3- هيچكدام را نمي توان پوشيده و پنهان نگاه داشت .

4-  سطر پنجم صفحه ي 175 ( بخش تقليد ) حافظ خويش را با تو برابر نهادن جز نشان ديوانگي نيست . . .

5-  دلارام در بر دلارام جوي // لب از تشنگي خشك برطرف جوي

     آتش است اين بانگ ناي نيست باد // هر كه اين آتش ندارد نيست باد

183

1- مهتاب – شب تاب – سحر – صبح – خار – گل – آب

2- آرزوهاي بر باد رفته – غم حاصل از غفلت مردم – پاي مجروح و آبله گون

3- نه تنها دري به روي او گشوده نمي شود بلكه ويراني خانه ها نيز در نظر او آشكارتر مي شود . رنج حاصل از غفلت مردم و نابساماني جامعه او را نا اميدتر    مي كند . / ( اوضاع نابسامان اجتماعي) مي تواند منظور نويسنده باشد .

4- مردي كه با خستگي روحي و جسمي با كوله باري بر دوش مردم دهكده ايستاده و روايت اندوهناكش را تكرار مي كند .

5-  نازك آراي تن / پاي آبله / قوم به جان باخته / مبارك دم / خفته ي چند

6- نگران با من ، استاده سحر / صبح مي خواهد از من

7- « دست ساييدن » كنايه از جستجو براي چيزي ( جستجوي كورمال كورمال ) /  « پاي آبله ماندن » كنايه از رنجور شدن و ناتوان شدن .

194

1- داستان هاي شاهنامه

2- شاهنامه ( وشعر خود را ) را وسيله ي سنجشن مهر و كينه و روايت درد مي داند و نوشته هاي ديگران را بي عيار و بي ارزش و خالي و بدون درون مايه مي داند .

3- بي شرمي لازم براي كندن چنان چاهي را بيان مي كند . بي شرمي كندن چاه مثل عمقش بي انتها و ناباورانه است . 

4- عميق و پهناور و با نيزه هايي كه بر ديواره و كف آن تعبيه شده بود .

5- « كليد » استعاره از لبخند رستم / « مرواريد » استعاره از دندان هاي او

6-  آتشين پيغام / سكوت ساكت و گيرا / پاك آيين / خيس خون داغ / خروش چشم / چاهسار گوش / ناي بي همتا . . .

7- جنگ با شير بيشه / تشنگي / جنگ با اژدها / رويارويي با جادوگر / گرفتار كردن « اولاد » ديو / رويارويي با « ارژنگ » ديو / نبرد با « ديو سپيد »

201

1-در هر دو شعر سرتاسر طبيعت جلوه و آييه ي وجود خداست ( در شعير آب را گِل نكنيم : پس از توصيف روستايي آرماني مي گويد : « بي گمان پاي چپرهاشان جا پاي خداست » و خدايي كه در اين نزديكي است لاي اين شب بو ها  . . . )

2- از مصراع « من نمي دانم » تا مصراع « چشم ها را بايد شست ، جور ديگر بايد ديد» .

3- آب ، گِل ، روشني كه ساير عناصر شعر به نوعي با آنها در ارتباط اند ( آب و گِل: درخت ، سرو ، علف ، چشمه ، موج ) ( روشني : آسمان ، نور ، خورشيد ) ساير كلمات و عناصر مهم اين شعر عبارتند از : شقايق ، گل سرخ ، دانايي ، نيلوفر… 

4- واقعي ( اهل كاشانم ) / خيالي ( هيجان ها را پرواز دهيم ) / نمادي ( ميان گل نيلوفر و قرن پي آواز حقيقت بدويم )

5- از مصراع « دست در جذبه ي يك برگ بشوييم و سر خوان برويم / صبح ها وقتي خورشيد در مي آيد متولّد بشويم » تا آخر شعر .

6- « گاه گاهي قفسي مي سازم . . . » تا « خوب مي دانم ، حوض نقّاشي من بي ماهي»

7- ( تكّه نان ) ، ( سر سوزن )

8- چپلين در قيام عصر جديد

9- همه ي آنها را جلوه اي از وجود خدا و مرتبط با انسان مي داند / شب بو نماد كوتاهي ، كاج نماد بلندي

10- از مصراع « من نمازم را وقتي مي خوانم » تا مصراع « پي قد قامت موج »

203

1- ترسيم فضاي عاطفي و صميمانه / تشبيهات و استعارات زيبا / ساختمان به هم پيوسته ي شعر / صورت هاي خيالي متنوّع

2- « خنده ي شمع » – « جلوه كردن بخت » در بيت پنجم / « چشم ناله » و « روي شكوه » در بيت سوم

3- يعني سپيدي بخت فقط در موهاي من هنگام پيري جلوه كرد . تنها سپيدي بختم همين موهاي سفيدم بود .

4- بخاطر ناچيزي و در عين حال سرعت گرد و اين كه گرد هيچ گاه به سوار      نمي رسد.

5- زيرا معشوق بي وفا و جفا كار است و عاشق از همه ي جهان تنها عشق را برگزيده است .

6- در بيت نهم ( رنگ : لون – بز كوهي ) بعضي گفته اند « كشيدم » به معني حمل كردن – تحمّل نمودن / « دوش » به معني ديشب – كتف و شانه

7- بيت پنجم :

چو شمع خنده نكردي مگر به روز سياهم // چو بخت جلوه نكردي مگر ز موي سپيدم

205

1-شرايط نا مساعد اجتمايي و سياسي مانع بروز خصلت هاي نيك مردم بود . مردم نمي توانستند عشق خود را به ايشان ابراز كنند .

2- آب – دريا / شب – فردا / بهار – علف

3- مي تواند استعاره از وطن استبداد زده ي قبل از انقلاب اسلامي باشد .

+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم مهر 1388ساعت 9:9 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

مستانه

        مردی از میخانه در آمد مست مست

 

       کوزه ای شراب وصراحیش به دست

 

     بوسه می زد برلب کوزه مدام

 

                                                                                                          

           بردر   خانه ی داروغه کوبید ونشست

 

      نعره می زد

 

          می خروشید:می بنوشید؛می بنوشید

 

         شما هم شوید مست مست

 

       اینچنین گوید مرد عقل شهر ما:

 

         محتسب می تر سد از انسان مست                                                      (ف.ر.امید)

+ نوشته شده در  چهارشنبه هشتم مهر 1388ساعت 0:9 قبل از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

قفس

                   هنوزمرغ پر بسته ی من

                   آرزوی پرواز دارد

                   بر باور خود نمی زند پلک

                   درآشیان ساز دارد

                   بال ها هرچند بسته

                    آسمان تنگ پرواز

                   در آسمان امید نمی توان بست

                        دگر بر پر  مرغ آزاد                                

+ نوشته شده در  سه شنبه هفتم مهر 1388ساعت 11:59 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

یاد یار

                   چراغی پیه سوز در دست

                   می رود مسافر به راهی دور

                   باد می آورد بوی شن

                   می رسد نشان از ویرانه ی دوست                   

                   بغضی بلورین در فضای خدا شکست:

                   کاش چراغی سوسو زند

                   یا کاسه ای از آب پر

                   یا دم چاه منیژه

                   باز بیژن را صدا زند.

                   کاش در این شب ،تار خروسی می خواند

                   مردی برای وضو از خواب بیدار می گشت

                  کاش از بوی باران

                  سفره پر از نان می شد

                   کاش یاد یار 

                                 دوباره                                                                                                                                       

               لبانم را عطشناک بوسه می کرد  

               کاش از نور تو ای چراغ پیه سوز

               قبای شوخگن ............می سوخت

               ویرانه دوباره سبز می گشت. 

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم مهر 1388ساعت 6:23 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

بیاد شاملو

            از  تو می خواهم بگویم

          در هر ساعتی

          پنج باشد 

             یا...

          نمی ستایم تو را

         واژه از پس پشت 

         موسیقی از کمر

         خنده از روحت می جویم وبس

              می خوانمت

              هر ساعت،

              هر لحظه

        هر چند طنین صدایم

        در پس کوه واژه ای

        نشسته است به چرا

        در علفزار باید و نباید

        دستانت را بر فهمی دیرینه می فشارم

                بوی رفتن را

                باید رفتن را

         از بوی فشار کلام دستانت

         می نوشم مستانه

         عقلانیت را از رقص کمر واژگانت

         هوس نوشیدن جرعه ای شعر

                ای بلند بالا

                ای سپید موی

          از اوستایت

          از گاتهایت

          می نشینم بر بالای قله ی فکر به عبادت

                         و

                    هرگز نور

                    آن سر آغاز را

        از بیم قصابان سرخ دست گشاده بازار

        در پستوی هیچ زمان

                     تا

                هیچ زمان

        بر سجاده ی رنگ و ریا

                    یا

       بوته ای بی نام و نشان

              نمی نشانم

              نمی رویانم


  

+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم مهر 1388ساعت 11:56 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

فهم رویش

      بگذار قبیله ای در فهم رویش عشق

      در خمار ثانیه ها و سال ها بمانند

      وتا حشر من 

                      فاتحانه هلهله کنم 

                   وبگویم که ما:

                  همزاد انسان انسانیم

                 

+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم مهر 1388ساعت 11:32 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  | 

مرگ سایه

         تا انتهای معلق لحظه

            سرودی بر لب دیوار شب می خوانم

            از کوی بدر می گذرم 

                   تندر آسا

            رقص مرگ را در گوش زمزمه می سایم

                 از تو عبور می کنم

                 در خود فرو می ریزم

            جهان را از بوی وجود ،پر

            از حس بودن،انبوه

                 و

           تادرخشش اندیشه ای در کوی تکاثف آدمی

                      تا

           عطر آگین آیه ای از شعر زمان

          در گوش آن بی گوش مردان همسایه ی بوم

                     تا آخر ابد

                      تا

             هاون بی خوابی لحظه

           سایه ی شب را تا آخر بودن

                   تا

             تولدی دیگر 

                 تا

            هنگام بی نمی شب

          مستانه می خندم

                تا

          آسمانی بی شفق.

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم مهر 1388ساعت 11:25 بعد از ظهر  توسط فردین رشیدی  |