مردی از نسل باران

 

من آن خسته و تکیده مردم

از نسل ابر و باران

اما چه کنم نمانده ،

نه ناله ای،نه قطره باران

من ازنسل چشمه وخورشید

پاک وزلال و صادق

اما چه کنم مرا نمانده،

نه گرمی و حرارت

نه چشمی به سوی دریا

از همه رنگ و ریایی،خسته و تکیده ام من

اما چه کنم در این زمانه،

سرابی مانده بر جا،از ابر و از باران.

خورشید من طلوعی دگر،ازپشت کوه دارد

اما افسوس بر آن دل که رو به سوی او دارد.

چشمه از بس که صاف و صادق،

خروشید وناله سر داد

فریاد او در زمانه ،میان دو پاره سنگ جا ماند.

من هنوز آن خسته و تکیده مردم

از نسل ابر و باران

به فغانم مثل چشمه ای دوست

از این همه سرابی ،

که مانده بر جای یاران. 

                                                           ف.ر. امید

زه خمه ی شیعر

ئه و شه و شیعرم

زامی دلم ده خاته گو

وه ک مندالیک رای ده ژه نی

هه تا چاوی هه ستم

ئه سرین و ئه ستیره له خوی دا بارینی

به لام ئه ی شیعر وریا به وریا

شه وه و میشکی ئینسانه کان هه مو نو ستون

یا کو ده ستیان ،له گه ردنی دیوه سامی شه وه

وریا به وریا

ده رونی من گردارترین ئاور خانه ی گاوره کانه

یا لام وایه گورستانی بزه ی سه ر لیوی عاشقانه

یا کولانی ته نگی سومایکی ساوایه

به لام ئه ی شیعر

تو پیم نالیت به کام زه خمه،ته مبوری زامم دینیته گو؟

ده لیم گه ری

تویش وه ک ئینسانه کان ده نوی به ده نگی کونده بوو

ته نیا دلی منو زامی منه

له ئیشی زه خمه ی تو

به چاوی ئه سرینایه وه دینه گو.

                                                               ف.ر.ئومید

 

ره نگه نه م ناسیته وه

ره نگه نه م نا سیته وه

چو نکا بوی نامویی

کولانی هه ر چی ئه ندیشه یه گرتویه تی و

منیش له گه ل تو، له گه ل خومدا ته نیاو غه ریب ماوم.

وشه کانم گیان و هیزیان نه ما

 له قات و قری زه مه ندا       

روحیان له پیناو پاروه نانکدا فروشت و

له ترس نه مان و زستان     

خویان به باوشی روحیکی دوله مند ی غه ریب سپارد.

ره نگه نه م ناسیته وه

چاوه کانم جاران ره ش و گه ش بوون

ده سته کانم به هیز و

پیلاوه کانم سه ر یان به رزبوو ،بو رویشتن گیانیان ده دا.

به لام ئیسته           

            نامو و غه ریب                       

کولان و          

            هیزو نان و سه رم                  

          دانابو هیچ.                  

                                                ف.ر.ئومید

بسوده ترین کلام است دوست داشتن......(شعری از احمدشاملو)

بسوده ترین کلام است  

دوست داشتن. 

رذل                       

      آزار ناتوان را      

                  دوست می دارد .

لئیم                      

      پشیز را و       

بز دل                   

         قدرت و پیروزی را.

آن نا بسوده را       

که بر زبان ماست    

  کجا آموخته ایم .       

 

                                            شعری از شاملو:مدایح بی صله

به چه مانند کنم تورا

به چه مانند کنم تورا؟

 

 

به شبدری  افتاده ،تنها،میان علوفه ی خشک احساس،

 

 

به چنار درختی سر سبزقامت بلند،

 

که 

 

ایستاده تک و تنهادر شهر کوتاه قامتان زرد رنگ؟

 

 

به چه مانند کنم تو را؟

 

 

گلی سرخ ،بر سینه ی بیابان گرگ عطش

 

 

یا خالی سپید بر گونه ی لعبت سیاه شهر آشوب؟

 

 

به عروس دریای خیال

 

 

                  که مانده است اسیر در ذهن استخوانی از جنس بلور؟

 

 

نه تو بلندی و سر فراز و آزاد،

 

 

منم که مانده ام در علفزار چرا و چه باید کردو چه باید گفت.

 

           تقدیم به آنکه زیبایی رادوست دارد.

 

                                                        ف.ر.امید

شهر شب،شهر سرد

نیست در شهر شب کسی بیدار

هیچ نمی شنود کس ،نفس تنگ اقاقی دز حال مرگ.

گل افتاده را نیست کس ،هوس بر داشتن..

دست ها در گریبان

فصل ،فصل سردی و سرماست.

آهی امشب به خدا نالید.

بی رحمانه هوایی سرد بال پر گشودنش را ریخت.

رؤیای کبوتریی در قفس ،شب شد.

پنجره ای که خواب خورشید می دید،

در سیاه اندیشه ای ،در سیاه تصویری خوابش شکست.

فصل،فصل سردی و سرماست.

در شب سرد اما

                      احساس هلاجی من هنوز گرم است

از دستان من در هوای سرد شب می چکد خورشید آرام.

سا قه ی خشک دستان اندیشه هامی رود بشکند در نفسی گرم

و

 آهنگ خواب آلودگی آینه ها در نیایش آتش واره نفس ها

در شیار گرم بادها

در عصیان شعله ها در مرگ خواب شمع ،می شکند.

من و او می رویم بر جاده ی سرد سکوت

هر چند زمین و پا ها یمان تب کرده است

هم قسم با خورشید زیر سایه ی زیتون

می کشیم تیغ تیز نور بر گلوی سرد شب.

 

                               ((تقدیم به تمام ستمدیدگان،فلسطینیان))

                                                                  ف.ر.امید

دنیای ما

مردی در احتظاری طولانی

نانی آلوده

سفره ای رنگین

مردی سرخوش،می خندد.

صدایی پس دیوار تردید می لرزد.

ضجه و پیر زنی تنها

مردی قبله اش در دست است و می بوسد.

موشی طاعون زده در شهر

رها ،آزاد می گردد.

احتظار رو به پایان

نان آلوده ،سفره ی رنگین

نصیب آن مرد شد که می خندید.

موشی طاعون زده در شهر

رها، آزاد می گردد.

مسیح زمان گویی،

از سفره ی رنگین نانی آلوده خورده است.

قبله در دست

                 در پشت دیوار تردید می خندد.

موشی طاعون زده در شهر

رها،آزاد می گردد.

پیکر انسان در ضجه ی زمان دفن گردید.

صدایی که می لرزید،بانگ برداشت:

آگاه باشیدمردم:

                     حا ک ک ک م م در شهرست.

موشی طاعون زده درشهر

با صدایی بلند می خندد.

 

                                 ((  برای مردم ستمدیده ی فلسطین))

                                                                         ف.ر.امید

 

 

قه سه م

ئه ی چاو جوان به چاوی جوانت شیت و دیوانه ت کردوم

 

نیرگیزیش به جوانی خوی بالی په پوله ی هه لوه راند

 

کاتیک چاو هه لده هینی دنیام لیونه

 

خونچه ی نیرگیزیش کاتیک باز ده بی ته رمی په پوله ی له بنه

 

سوندت ده ده م به و که سه ی ده ی په ره ستی ئه ی غه زال 

به غمزه ی چاووی جوانت که م عاشق کوشی بکه ئیتر به سه

 

 

                                                     ف.ر.ئومید

شیعر کوردی (ئه م شه و)

 

یادی تو فیکری تو له نیو دلمایه

 

ئه م   شه و

 

وه ک هه وری به هاری چاو به گریانم من

 

      ئه م شه و

 

گه ر بزانی دل له دووری تو حالی چونه

 

وه ک شه م سه رتا پا سووتانه

 

      ئه م شه و

 

گه ر چاووم به یه ک نا بروا مه که من نوستوم

 

کورنوشم بردبو بو قیبله ی سه ر لیوی تو من

 

       ئه م شه و

 

گه ر وتم تو ،ده بی ئه ی نازه نیین لیم ببوری

 

له یادو فیکرت دیوانه حال بووم من

 

        ئه م شه و

 

                                ف.ر.ئومید

چند بیت تقدیمی به گرامی معلمان

ویران شود آن شهر که میخانه ندارد

 

آبادی بی میکده فرزانه ندارد

 

فرزانه که در میکده بی باده بماند

 

مرغیست که در کنج قفس دانه ندارد

 

ای زلف پریشان مگر این نکته ندانی

 

آشفته شود زلف اگر شانه ندارد

 

                                       ((  تقدیم به آنانی که می اندیشند))

هاواری ئاوینه

ئاوینه که م هاوار مه که

 

ده نکه هه نار ی نیو سینگم له خه ون هه لمه ستینه

 

شه قام شه قام

 

کولان کولان

 

خه ونه کانیش بو خو نوستون

 

په نجه ره ی چاوت دابخه

 

هیوات به هاتنی سپیده نه بی

 

چونکه خه لکی ئه م کولانه

 

هه مو کویرن یا خو خه ونیکی کون چاووی به ستوون

 

ده می هاوارت دابخه

 

کانیه کان گویان که ره

 

یا ده نکه ته زبیحی سوفیک به ر کونی گوی گرتون

 

هه تاو له م ولاته هه لاتوه

 

تویش یا بنوه یا خو سه ری خوت هه ل بگره

 

پیاوه تی که ده نکه هه ناری نیو سینگی خه جی شیعرم

 

له خه ون و خه یالی هه زاران سال هه لمه ستینه

 

                                                          ف.ر.ئومید

 

 

ماسی سوور

ماسی سووری نیو تونگه شوشه

 

خه ونی شه پولو ده ریای ده دی

 

پشیله ی گری ماله خانیش

 

خه ونی شه پولی خوینی

 

بو هینا  بوو به دیاری  

                                              ف.ر.ئومید

دنیای شعر من

پیشانی واژگان را می شکافم سخت

 

دستان بهم تاب خورده ی معنی را می گیرم در دست

 

دنیایی از واژه و معنی می آفر ینم در شعر

 

((می کشم بر دوش خشت الفاظ))

 

می فشانم در کوچه پس کوچه های ذهنم بذری از معنی

 

تا تهمت یاس ویائسه بودن خواهرککان ذهنم

 

که به من نسبت داد حریف

 

با دنیایی از لفظ و معنی بکشانم به گل

 

من بازمزمه ی آیه ای از شعرم

 

حتی بر لبان کودکی

 

جاویدم وزنده ام

 

بر پوستین الفاظ می کشم دست

 

لبان معنی را می گیرم بر لب

 

شمشیری می سازم نرم ،تیز

 

می کنم چرکین فکری را از بیخ

 

کودکان تعمید نشده ی ذهن ها را

 

سوار بر کالسکه ای از لفظ و معنی

 

می خوانم به یک حقیقت:

 

دنیای شعر من،دنیایست جاوید.

 

                                                          ف.ر.امید                                    

چگوارا

دستانم بوی گل می داد،

 

مرا به جرم چیدن گل

 

محکوم کردند،

 

اما هیچ کس فکر نکرد که شاید

 

گلی کاشته باشم.

 

                                                چگوارا

پاسخ خود آزما یی های ادبیات 2

http://etu.isfedu.org/LinkClick.aspx?link=a2fars1.doc&mid=876

هوشیارم

               صومعه یا خرابات

 

                            سر سفره ی نان یا شراب

 

                    میان مستی وخواب

 

                         کودک فکر جنبشی کرد

 

                         دست به وضو

 

                         با تیشه ی خیال

 

                    به ناگاه بتی ساختم

 

                            بوسه ای بر زبان او زد ابلیس

 

        جمشیدشد

 

                        هوس در چشم اوشد پدید

 

         قابیل گشت

 

                  از روح خود در او دمیدم

 

         خدا شد

 

                 به ناگاه هوشیار گشتم

 

        از هم جدا شد 

 

(ف.ر.امید) 

سقز شهر من

گردشگری شهرستان سقز

وجه تسمیه سقز ریشه ‏در قدمت این شهر دارد و آن زمانی است که قوم سکا در زمان اتحاد اقوام ماد این شهر را ‏به عنوان پایتخت خود به نام اسکیت یا...

 

شهرستان سقز در شمال غربی کردستان و در همسایگی استان آذربایجان غربی است مرکز این ‏شهرستان در فاصله 187 کیلومتری شهر سنندج قرار گرفته است. وجه تسمیه سقز ریشه ‏در قدمت این شهر دارد و آن زمانی است که قوم سکا در زمان اتحاد اقوام ماد این شهر را ‏به عنوان پایتخت خود به نام اسکیت یا ساکز انتخاب کردند.

نام امروزه سقز از نام قوم سکا، ‏اسکیت و سکز به یادگار مانده است. شهر سقز در سرزمین اقوام مانائی، مادی، بر سر راه ‏کاروانی همدان به آذربایجان و دیار بکر و موصل به زنجان و قزوین و ری قرار داشت و به ‏دلیل موقعیت چهار راهی از مراکز مواصلاتی دنیای قدیم بود. این شهرستان دارای آثار ‏تاریخی با اهمیتی است که متأسفانه بیشتر آنها در طول زمان بر اثر بلایای طبیعی و ‏هجوم اقوام مجاور و ویران کردن آنها در زیر خاک مدفون مانده است اما آثار تاریخی ‏باارزش به جای مانده مانند قلعه (کاخ دژ) باستانی زیویه و قلعه قپلانتو بر اعتبار و اهمیت ‏آثار تاریخی استان افزوده‌اند.‏

 

از لحاظ طبیعی شهرستان سقز دارای منابع آبی غنی بوده و رودخانه‌های بسیاری مانند ‏زرینه‌رود، سیمینه‌رود و رود خورخوره در حوزه این شهرستان جاری بوده که در نهایت به ‏دریاچه ارومیه می‌ریزند. بر روی رودخانه زرینه‌رود در مرز آذربایجان غربی سد شهید ‏کاظمی احداث شده که دریاچه پشت سد از جاذبه‌های گردشگری استان به شمار می‌آید ‏همچنین از ارتفاعات مهم منطقه می‌توان به کوه زیبای نکروز، ونوشه و سایر ارتفاعات مانند ‏کوه چاقل، روش، دره‌نان اشاره کرد.‏

شهرستان سقز دومین شهر پرجمعیت استان بعد از سنندج است. مردم این شهر بسیار ‏فرهنگ‌دوست هستند و استعدادهای فرهنگی و هنری به ویژه موسیقی در شهرستان سقز ‏بسیار زیاد است. هرساله به علت استعداد و علاقه موجود چندین جشنواره مانند جشنواره ‏موسیقی کردی، جشنواره تأتر کردی به صورت ثابت در شهرستان سقز برگزار می‌شود ‏همچنین جایگاه ورزش کشتی در این شهرستان بسیار رفیع است به طوری که عناوین مهم و ‏مدال‌های باارزش بین‌المللی و جهانی در رشته کشتی فرنگی مربوط به کشتی‌گیران این ‏شهرستان است. از لحاظ آموزش عالی شهر سقز دارای دو واحد دانشگاهی دانشگاه آزاد ‏و مرکز پیام‌نور است. بازار مرزی بسطام واقع در 63 کیلومتری جنوب شهر سقز در مسیر ‏جاده مریوان به عنوان یکی از سه مرکز اصلی مبادلات تجاری استان از اهیمت بازرگانی ‏خاصی در استان برخوردار است.‏
‏ ‏س
مهمترین جاذبه گردشگری شهرستان سقز

‏ قلعه باستانی زیویه: ‏
قلعه (کاخ دژ)باستانی زیویه بر روی یکی از کوه‌های نسبتاً مرتفع در 55 کیلومتری جنوب ‏شرقی شهر سقز در روستای زیویه واقع شده و حدود 700 سال پیش از میلاد در دوره ‏حکومت اقوام ماد و ماننائی ساخته شده است زیویه هم از نظر معماری و هم از نظر آثار ‏هنری یکی از شاخص‌ترین و باارزش‌ترین مکان‌های دوره تاریخی محسوب می‌شود طی چند ‏فصل کاوش‌های علمی و باستان‌شناسی که سال 1354 تا سال 1380 ادامه یافت نتایج قابل ‏توجهی در زمینه شناخت معماری آن به دست آمد از جمله اشیاء به دست آمده در این ‏کاوش‌ها، قطعات عاج منقوش بود که نقوش حیوانی و صحنه شکار اساطیر روی آن حک ‏شده و از ارزش ویژه‌ای برخوردار هستند.

از روی دو نمونه از آنها، نقش برجسته آبیدر ‏سنندج طراحی، بزرگنمایی و ساخته شده است.‏

‏ این قلعه عظیم شامل سالن‌ها، حیاط‌ها، اتاق‌های متعدد، تالار ستون‌دار، انبار غله ورودی اصلی ‏با پلکان سنگی و سایر قسمت‌های مختلف است از مهمترین اشیای به دست آمده می‌توان به ‏سر عقاب طلائی، گردنبند طلایی اشاره کرد که در موزه آثار ملی نگهداری می‌شود.

 

‏ مجموعه کاروانسرا و بازار قدیمی سقز

این مجموعه در مرکز اصلی شهر شامل بقایایی از راسته‌های بازار قدیمی سقز به جای مانده ‏است با توجه به احداث مراکز تجاری در مجاورت آن همچنان به عنوانی یکی از مراکز ‏تجاری اصلی شهر محسوب می‌شود.‏

 

‏ مسجد دومناره ‏
این مسجد در خیابان امام و در بافت قدیمی سقز واقع شده است تاریخ دقیق ساخت آن ‏مشخص نیست ولی اهالی محل ساخت آن را به شیخ حسن مولاناآباد از علمای سابق ‏مذهبی منطقه نسبت می‌دهند که احتمال دارد در اواخر دوره افشاریه و اوایل زندیه ساخته ‏شده باشد. مسجد دارای شبستانی به چهار ستون قطور چوبی است در ضلع جنوب غربی، ایوان ستون‌دار ساخته شده که فرم مخصوص مساجد ‏منطقه کردستان را تداعی می‌کند. در بالای مسجد دومناره قرار دارد و به همین دلیل به ‏مسجد دومناره شهرت پیدا کرده است.‏

 

‏دریاچه سد شهید کاظمی (دریاچه زرینه رود)

این دریاچه در 62 کیلومتری شمال شهر سقز و بین شهرستان‌های سقز و بوکان قرار گرفته ‏است و طول متوسط آن 6 کیلومتر است آب دریاچه از رودهای زرینه‌رود، خورخوره، یمینه رود و چم سقز تأمین می‌شود این دریاچه از جاذبه‌های طبیعی استان محسوب ‏می‌شود. روستاهای اطراف دریاچه به ویژه روستای قلندر از روستاهای گردشگری محسوب ‏می‌شود.

 

                                               بر گرفته از سایت سیمرغ

وه ره لام

نه من ماوه یکی و ه هام ماوه نه سه رما

 

 

وه ره لام ئه ی نا زه نیین سه رما هه رئیسته رویی

شهر عروسک ها

         در این هنگامه ی فصل سرد

 

         گل صدق و راستی یخ بسته است

 

         آنچه می تپد درون سینه

 

        هزاران سال می شود که آدم

 

        با کلید ریا و تزویر کوکش کرده است

 

        در روزگار ما خداوند گاران

 

        در تسخیر لات وهبل روحشان

 

       مردمان شهر گررو در رو می گویند،به هم سلام

 

       نامش را تفاهمی آشکار باید نهاد

 

       شاعر اگر گفت:((سعادت حادثه ای است از سر اشتباهی))

 

       در شهر باستانی عروسک های کوکی

 

       لبخندی از آمرزش می روید بر لب

 

                                                              ف.ر.امید

 

جوابی بر شعر دوره گرد

یاد دارم در غروب سرد سرد/می گذشت از کوچه ی ما دوره گرد/داد می زد کهنه قالی می خرم/دست دوم

 جنس عالی می خرم /کاسه و ظر ف سفالی می خرم /گر نداری کوزه خالی می خرم/اشک در چشمان

 

 بابا حلقه زد/نا گهان آ هی کشید بغضش شکست/اول ماه است و نان در سفره نیست/ای خدا شکرت

 

ولی این زندگیست؟/بوی نان تازه هوشش برده بود/اتفاقا مادرم هم روزه بود/خواهرم بی روسری بیرون

پرید 

گفت آقا...سفره خالی می خرید

---

                               یاد دارم در همان غروب سرد سرد

 

                      نان خشکی ما هنوزم دوره گرد

 

                     او از همان کوچه بارها بازم گذشت

 

                      دید بابای قصه ی ما خانه داشت

 

                      خواهر ما بر سر سفره نان تازه می گذاشت

 

                      مادرم هم دیگر روزه نبود

 

                     با نان و حلوا روزه اش را می گشود

 

                     اما بشنو از دوره گرد شهر ما

 

                     روز ها یش را او،همه روزه بود

 

                     قالی می خرید و خود  خانه نداشت

 

                     نان می خرید وخود بی سفره بود

 

                      حال تو با من بگو ای آشنا

 

                      آشنای من یا آشنای تو بی چاره بود

 

                                تقدیم به دوستی که این شعر را برایم فرستاد

                                                                                            (ف.ر.امید)

په نجه ره

             ته نیا په نجه ره کان نین

 

 

            که جی پیکانمان ده خونه وه

 

 

            جی پیلاوی ده ماره کانت

 

 

            له ژیر پیستی ناسکی ئیحساسدا دیارن

 

 

            له هه مو نیوه یک 

 

 

            کاتیک فه را موشی تو دا ده گریت

 

 

            بو چه ند ساتیک

 

                خراپ نیه ئینسان عاشقیکی بی ره حم بی

 

           کاتیک ئه مه وی له گه ل تو دا

 

 

           ته واوی ژوره که م دا پوشم

 

 

           پشت ده رکه ی ئه وین دا ده خه م

 

 

           ئه و کات تو ده زانی

 

 

          له نیوان ماندا ته نیا گلوپیک روشنه

 

 

          که  هه تا ئه و لای مالی خودا

 

 

          له نیو تاریکی دا ونمان ده کات

 

 

                                               (ف.ر.امید)

بوم نقاشی

         نقٌاشی طرحی از گل صبح کشید

 

         ابر سیاهی در شب

 

         بر بوم نقٌاش ما چکید

 

         رنگ بود

 

        نور بود

 

       شعله ای مرطوب از وجود خدا

 

       جاده ای

 

       راهی

              تا بوم ذهن ما

 

                                                         ف.ر.امید

آموزش زبان کردی

کلیات

   زبان چیست؟

زبان، ابزار عمده ء بشر برای برقراری ارتباط با یکدیگر می باشد. زبان در شکل اصلی خویش به صورت محاوره ای می باشد،  اگرچه می تواند به انواع دیگر رسانه ها از قبیل نوشته منتقل گردد. زبان محاوره ای انسان مرکب از اصواتی است که  به تنهایی معنایی ندارند اما  می توانند با اصوات دیگر برای خلق نهادهای معنادار،  ترکیب شوند.لازم به تاکید است که زبان فقط وسیله ارتباطی افراد بشر نیست بلکه بخش بسیار مهم و انکار ناشدنی از هویت و شخصیت انسان نیز هست .

  الفبا چیست؟

مجموعه ای از نمادها یا نویسه ها (کاراکترها) که برای نمایش اصوات یک زبان به کار می روند. برای مثال هر کدام از علامت های " الف ، ڤ ، A ، φ " یک نویسه هستند که برای نشان دادن آوایی در یک زبان تعریف شده اند . به عبارت دیگر  الفبا سیستمی برای نمایش اصوات یک زبان توسط یک مجموعه از نمادهای قابل فهم و متمایز است . هر نویسه در یک الفبا  معمولا نمایشگر یک حرف صدادار ، و یا یک حرف بی صدا می باشد.

  الفبای لاتین چیست؟ 

این الفبا که الفبای رومی نیز خوانده می شود،  رایجترین سیستم الفبا در جهان است. این الفبا استاندارد نوشتن به زبان انگلیسی و  اغلب دیگر زبانهای اروپایی نیز می‌باشد. این الفبا شکل توسعه داده شده‌ای از الفبای اتروسکان (الفبای وابسته به سرزمین اتروریا از نواحی قدیم ایتالیا) در سده ششصد قبل از میلاد می‌باشد. ریشه‌های الفبای لاتینی را می‌توان در الفبای اتروسکان، یونانی، و دستنوشته های فنیقی  تا الفبای سامی شمالی كه  در خاورمیانه در  سده یک هزار و صد قبل ازمیلاد استفاده می‌شده، جستجو كرد.

  الفبای سامی چیست؟

اولین سیستم الفبای کاملا پیشرفته می باشد . این سیستم حداقل به  سده یازدهم قبل از میلاد در سوریه برمی‌گردد و احتمالا، مستقیم و یا غیر مستقیم، ریشه تمام متون الفبایی  بعدی می‌باشد الفبای سامی شمالی باعث ترقی الفباهای آرامی و فنیقی گردیده است.  این الفباها بنوبه خود موجبات پیشرفت الفباهای هندی، سامی، و اروپایی را فراهم آورده‌اند.،الفبای سامی شمالی بیست و دو حرف داشته و همچنین از راست به چپ نوشته می‌شد‌ه‌اند که این خود از مشخصه‌های اغلب الفباهای سامی بعدی می‌باشد (به طور مثال، عبری و عربی).

  زبان کُردی چیست؟

زبان کُردی بخشی از خانواده زبانهای هند و اروپائی است.این زبان با گويشهای متعدد خود عضو شاخه شمال شرقی اين خانواده در قسمت زبانهای هند و ایرانی و یکی از زبان‌های شاخه شمال غربی زبان‌های ایرانی ( اوستایی – کُردی – فارسی – بلوچی – تاجیکی- پشتو)  است که در بخش‌هایی از خاورمیانه‌ که‌ به آن سرزمین  کُردستان گفته‌ می‌شود به آن گفتگو می‌شود و با زبان فارسي قرابت نزديکي دارد.

  پروفسور ن. مکنزی نوشته است : که در نظر اول می‎توان انتظار داشت که منظور از زبان مادی زبان کُردی است .

  همچنین ولادیمیر مینورسکی  معتبرترین زبانشناس زبان کُردی این نظر را تایید میکند:

«اگر کُردها از نوادگان مادها نباشند، پس برسر ملتی چنین کهن و مقتدر چه آمده‌است و این همه قبیله و تیرهٔ مختلف کُرد که به یک زبان ایرانی و جدای از زبان دیگر ایرانیان تکلم می‌کنند؛ از کجا آمده‌اند؟»

بدون ترديد اشعار بابا طاهر در گويش کُردی جنوبی " لَکی" در قرن يازده ميلادی و نوشته های آیين يارسان در گويش اورامانی و گورانی در قرن سيزده هم ميلادی ، بخشی از کهن ترين آثار ادبی  کُردستان هستند.

از نظر جغرافیایی سرزمین  کُردستان به قسمت‌هایی از ایران، ترکیه‌، عراق و سوریه گفته می‌شود. اما جمعیتهای پراکنده کُرد نیز در جمهوری آذربایجان ، روسیه ، ارمنستان، شمال خراسان و در مناطقی از استان گیلان (یعنی لوشان و چمخاله لنگرود) یافت می‌شوند.

 

  الفبای کردی چیست ؟

نزدیک به (٤٢٪)کُردها در  کُردستان ترکیه ( شمال سرزمین  کُردستان ) از الفبای لاتین(در گذشته زبان کُردی تنها با الفبای سامی نوشته می‌شد؛ اما از جنگ جهانی اول به بعد از نویسه لاتین استفاده می شود) و بقیه کُردها به ترتیب (٣٨٪) در  کُردستان ایران ( شرق سرزمین  کُردستان) و (١٨٪) در کزدستان عراق ( جنوب سرزمین  کُردستان) و (٢٪) در  کُردستان سوریه ( غرب سرزمین  کُردستان) در مجموع (٥٨٪) از الفبای عربی ( سامی) استفاده می کنند . علاوه بر این تعداد ،کُردهای روسیه از الفبای سیریلیک استفاده می کنند .

---

 مقدمه: معرفی نویسه های الفبای کُردی

درس اول : نویسه هایی که از نظر نوشتاری و تلفظ بین الفبای کُردی و الفبای فارسی مشترک  

هستند .

 درس دوم : نویسه هایی که از نظر نوشتاری مشترک  ولی از نظر تلفظ (طرز ادا ) متفاوت هستند .

 درس سوم: نویسه هایی که از نظر نوشتاری متفاوت   ولی از نظر تلفظ (طرز ادا ) مشترک هستند .

درس چهارم : نویسه هایی که هم از نظر نوشتاری وهم از نظر تلفظ (طرز ادا ) باالفبای فارسی متفاوتند.

 

 

سیب

        سیب تا با شاخه ودرخت

 

        داردپیوند سیب است و

 

                  دگر

 

       آرزویست برای نشخوار

 

                                          (ف.ر.امید)

عه داله ت(شیعریک له ره حیم لو قمانی)

---

       له سه ر ده روازه ی دادگای شار دا

 

       ره مزی عه داله ت

 

       وه ک نامه یه کی هه لچراوم دی

 

       له تای ته رازوو

 

       لانه ی شیواو و

 

       لا شه ی کوتریکی سه ر براوم دی

                                               (ره حیم لو قمانی)

---

          بر سر دروازه ی عدالت خانه ی شهر

 

           رمز عدالت را

 

          دیدم چون نامه ای گشاده دم

 

          برکفه ای، ویران لانه ای و

 

           بر کفه ای ،کبوتری

 

            غلتان در عدالت ،

 

            غلتان در خون

 

                                     ترجمه ی شیعر رحیم لقمانی(ف.ر.امید)

خیال (ترجمه ی شعر کردی خه یال از خودم به فارسی)

        دوش با قلم خیال در آسمان

 

        نقش دو چشمانت کشیدم

 

        عذرایگان آسمان ،پر از شرم

 

      رو بند سپید بر سر کشیدند

                                                (ف.ر.امید)

---

    دوینی شه و به قه له می خه یال له ئاسماندا

 

   نه قشی دوو چاوی گه شی توم کیشا

 

   ئه ستیره کان له شه رما

 

  روو به ندی سپییان به سه ر کیشا.

                                               (ف.ر.ئومید)

---

مگر می شود؟

              مگر می شود

 

              لذت باد را

 

              آتش را

 

              و آب را

 

             با مشتی خاک و

 

            کمی لذت از جنس ماده

 

            در حین چریدن ،از یاد برد

 

           آری من گذشته ی خود را

 

          در فریادم

 

          من هنوز مرغ هزار آوای

 

          افسانه ی خویشم .

 

                                                              (ف.ر.امید)

 

 

 

وفا

      در زمانیکه وفا

 

      قصه ی برف وتابستان است

 

      وصداقت گل نا یابی

 

      ودر چشمان پاک شقا یق ها

 

      عابر بی عاطفه ی غم جاری است

 

      به چه کسی باید گفت

 

      با تو انسانم و خوشبخت ترین

 

                                                      (مهدی اخوان ثالث)

قاصدک

                  قاصدک

 

                             باد

 

                                 نوحه

 

                                       مرگ

 

                                             آواز 

                    قفس

 

                         پرنده

 

                                 بال

                                   

                                       پرواز

 

              آزادی

 

                     میدان

 

                             سبز

 

                                   زرد

 

                                       قرمز

 

                                                       خاموشی   

 

                                                                            پایان

 

                                                                     چراغ

 

                     خون

 

                           قدح

 

                                اهرمن

 

                                          مار

 

                                               ضحاک

 

                 دست

 

                            گلو 

 

                                 تابوت

 

                                        طناب

 

                   ابر

 

                            ابر

 

                                   غرش

 

                                            غرش

 

                                                    چکه

 

                                                            چکه

 

                                                                  آب

 

                                                                  آب

 

 

                                                                 (ف.ر.امید)

سراب

                             بیابان

 

                         چشم وسراب

 

                         خاره وخار پشت

 

                         می چرد بز

 

                         می خزد در

 

                         لاک حلزونی، سنگ پشت

 

                         می لولد باد وشن

 

                        در چشمان گنده ی خورشید

 

                        سایه ی ابر سیا ه وحشت وتر دید

 

                        آدمی،در قصه ی ما نیست

 

                            بز می جنباند دم

 

                           می جنباند ری.......

 

                           بغض گلوی آسمان

 

                               میز قمار

 

                               ببازد یا نبازد

      

                               امید و مجالی

 

                                               برای رویش رنگ نیست

 

                              چه دردناک است

 

                              قصه ی بز وبیابان

 

                           دودکش ها ی خاموش باغ لیموی رویا

 

                             مرگ مشعل

 

                                                  مرگ نور 

                                                                 

                                                                                                     ف.ر. امید